اخلاق عرفانی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = دانش اخلاق| عنوان مدخل = اخلاق عرفانی| مداخل مرتبط = [[اخلاق عرفانی در اخلاق اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | ||
== مقدمه == | |||
اخلاق عرفانی یا اخلاق عارفانه یعنی اخلاقی که عرفا مروّج آن بودهاند که البته با مقیاس وسیعی مبتنی بر [[کتاب و سنّت]] است<ref>تعلیم و تربیت در اسلام، ص۲۰۰.</ref>. گاهی اخلاق عرفانی اطلاق می شود و مراد از آن اخلاق صوفیانه است؛ یعنی اخلاقی که [[متصوّفه]] مروّج آن بودهاند<ref>خاتمیت، ص۱۸۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۶۹.</ref> | |||
== | == روش عرفانی (اخلاق عرفانی) == | ||
''' | سومین رویکرد به [[اخلاق]] در [[تاریخ]] تدوین علم [[اخلاق]] [[اسلامی]]، [[شیوه]] [[عرفانی]] و سبک صوفیانه است. | ||
بیشتر کتب [[اخلاقی]] به جامانده از عرفا به این شیوه تدوین شده است. اوصاف الاشراف، تألیف [[خواجه نصیرالدین طوسی]]؛ [[قوت القلوب]]، تألیف [[ابوطالب مکی]]، رسالة [[سیر و سلوک]] منسوب به [[سید بحرالعلوم]]؛ رساله قشیریه تألیف [[ابوالقاسم عبدالکریم بن هوازن قشیری]] و اللمع تألیف [[ابونصر سراج طوسی]] از این قبیل است. | |||
در روش [[عرفانی]]، [[آدمی]] موجودی متحرک تلقی میشود که مبدأ و منتهایی دارد و در بین این دو نقطه باید منازلی را طی کند که بدون گذر از یکی به دیگری نمیرسد؛ بنابراین، برخلاف روش [[فلسفی]]، [[فضیلتها]] را مترتب بر یکدیگر و به دست آوردن آنها را تنها از راه یک برنامه حساب شده میسر نمیداند. | |||
=== نقاط قوت روش [[عرفانی]] === | |||
نقطه قوت این روش نسبت به روشهای دیگر دو چیز است: | |||
# '''حضور پررنگ [[خدا]]:''' [[انسان]] در این روش برای [[نزدیکی به خدا]]، به دنبال [[فضیلتها]] میرود و چون رذیلتها را موجب دوری از [[پروردگار]] میداند، از آنها میگریزد؛ بنابراین، در هر حرکت تحصیلی یا تهذیبی فاصله [[انسان]] با [[خدا]] سنجیده میشود و هم از این رو در تمام مراحل این برنامه، [[خدا]] حضور دارد. | |||
# '''[[پویایی]] و تحرک:''' گفتیم که این روش برای [[انسان]]، حرکت قائل است، او را در راه میداند و در راه او منازلی تصویر میکند؛ پس [[انسان]] همیشه در حال حرکت است و هر فضیلتی را طی یک سلسله فعالیتهای کنشی به دست میآورد<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی، ج۱]]، ص۶۴-۶۵.</ref>. | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
{{مدخل وابسته}} | |||
=== عمومی === | |||
* [[مکارم اخلاق]] | |||
* [[اخلاق اکتسابی]] | |||
* [[اخلاق افلاطونی]] | |||
* [[اخلاق پسندیده]] | |||
* [[اخلاق جنسی]] | |||
* [[اخلاق حدیثی]] | |||
* [[اخلاق فلسفی]] | |||
* [[اخلاق عرفانی]] | |||
* [[اخلاق طبیعی]] | |||
* [[اخلاق عالی انسانی]] | |||
* [[اخلاق متعادل]] | |||
* [[اخلاق مسیحی]] | |||
* [[اخلاق منفعتجویی]] | |||
* [[اخلاق منهای دین]] | |||
=== وابسته [[دانش اخلاق]] === | |||
* [[اخلاق نظری]] | |||
* [[اخلاق عملی]] | |||
* [[آداب]] | |||
* [[حکمت عملی]] | |||
* [[ضمانت اجرایی اخلاقی]] | |||
* [[قلمرو اخلاق]] | |||
* [[نظام اخلاقی]] | |||
* [[هدف اخلاق]] | |||
* [[مکتب اخلاقی]] | |||
=== وابسته [[فلسفه اخلاق]] === | |||
* [[اخلاق توصیفی]] | |||
* [[فرااخلاق]] | |||
* [[اخلاق هنجاری]] | |||
** [[اخلاق بندگی]] | |||
** [[اخلاق فردی]] | |||
** [[اخلاق اجتماعی]] | |||
** [[اخلاق محیط زیست]] | |||
** [[اخلاق عمل]] | |||
** [[اخلاق منش]] | |||
** [[اخلاق کاربردی]] | |||
** [[نظریه اخلاقی]] | |||
* [[مبادی علم اخلاق]] | |||
* [[مبانی اخلاق]] | |||
* [[فلسفه اخلاق اسلامی]] | |||
* [[فلسفه علم اخلاق]] | |||
* [[رویکردهای اخلاقی]] | |||
{{پایان مدخل وابسته}} | |||
==منابع== | == منابع == | ||
{{منابع}} | |||
# [[پرونده:1100662.jpg|22px]] [[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|'''فرهنگ مطهر''']] | # [[پرونده:1100662.jpg|22px]] [[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|'''فرهنگ مطهر''']] | ||
# [[پرونده:1100246.jpg|22px]] [[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|'''اخلاق الاهی ج۱''']] | |||
{{پایان منابع}} | |||
==پانویس== | == پانویس == | ||
{{ | {{پانویس}} | ||
[[رده:اخلاق | [[رده:اخلاق]] | ||