|
|
| خط ۹: |
خط ۹: |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> | | <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> |
|
| |
|
| ==مقدمه== | | ==مفهومشناسی== |
| *استعمار: آباد و عمران کردن [[زمین]] (تداوم [[حیات]] به کشت و زراعت و غیر آن) <ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۲۱۹.</ref>، ایجاد عمارت و آبادی، آبادگری. اصل آن "عمارت" به معنای آباد در مقابل خراب و [[عمر]] به [[معنای حیات]]<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۶۰۱. بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژهنامه، ص۷۰۷.</ref>.
| | استعمار در لغت بهمعنای آباد کردن [[زمین]] (تداوم [[حیات]] به کشت و زراعت و غیر آن)<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۸، ص۲۱۹.</ref>، ایجاد عمارت و آبادی و آبادگری است. اصل آن "عمارت" به معنای آباد در مقابل خراب است<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۶۰۱. بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژهنامه، ص۷۰۷.</ref>. |
| *{{متن قرآن|هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}}<ref>«او شما را از زمین پدیدار کرد و شما را در آن به آبادانی گمارد» سوره هود، آیه ۶۱.</ref>.
| |
| *آبادیهای بزرگ، [[شهرها]] و عمارتهای [[عظیم]] همواره در سایه نظامها، تمدنها و قدرتهای بزرگ به وجود آمدهاند. نشانههای این [[قدرت]] و [[عظمت]] هنوز هم در [[شهرها]] و قصرها و قلعههای بازمانده از این تمدنها مشهود است. "استعمار" در [[قرآن کریم]] صفت [[نیکو]] و پسندیدهای برای [[عمل]] [[انسان]] در [[آبادانی]] و [[سازندگی]] در روی [[زمین]] و انتفاع از فواید و نتایج آن است<ref>سیدمحمدحسین طباطبایی، المیزان، ج۱۰، ص۳۰۹-۳۱۰.</ref>.
| |
| *"استعمار" در [[فرهنگ]] [[سیاسی]]، بهانهای برای سلطه طلبی و تاراج [[ثروت]] و امکانات ملتهای ضعیف و کشورهای کوچک از سوی دولتهای بزرگ و قدرتمند شد که به بهانه ایجاد [[عمران]] و آبادی و کمک به [[ملتها]] و دولتهای ضعیف، در سرزمین آنها استقرار یافته، سپس با تحکیم [[سلطه]] خود به [[سودجویی]] از منابع طبیعی و بهرهکشی از [[مردم]] آن میپرداختند<ref>علیاکبر آقابخشی و مینو افشاریراد، فرهنگ علوم سیاسی، ص۶۹-۷۰.</ref>.
| |
| *امروزه این اصطلاح در [[علم]] [[سیاست]] و میان ملتهای [[مظلوم]] و ستمدیده، از منفورترین واژههای [[سیاسی]] است؛ بر خلاف مفهوم مثبتی که در [[قرآن کریم]] برای استعمار آمده است<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۸۳.</ref>.
| |
|
| |
|
| ==استعمار در فرهنگ مطهر== | | اما استعمار در [[فرهنگ]] [[سیاسی]]، برخلاف معنای لغوی آن بهانهای برای سلطه طلبی و تاراج [[ثروت]] و امکانات ملتهای ضعیف و کشورهای کوچک از سوی دولتهای بزرگ و قدرتمند شد که به بهانه ایجاد [[عمران]] و آبادی و کمک به [[ملتها]] و دولتهای ضعیف، در سرزمین آنها استقرار یافته، سپس با تحکیم [[سلطه]] خود به [[سودجویی]] از منابع طبیعی و بهرهکشی از [[مردم]] آن میپرداختند<ref>علیاکبر آقابخشی و مینو افشاریراد، فرهنگ علوم سیاسی، ص۶۹-۷۰.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۸۳؛ [[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۸۷.</ref> |
| کلمه استعمار که در اصل لغت بسیار کلمه خوبی است، چنانکه [[قرآن]] هم آن را به صورت معنای اصلی استعمال فرموده است: {{متن قرآن|هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا فَاسْتَغْفِرُوهُ}}<ref>«او شما را از زمین پدیدار کرد و شما را در آن به آبادانی گمارد پس، از او آمرزش بخواهید» سوره هود، آیه ۶۱.</ref>؛ استعمار از باب استفعال است و از ماده عسران گرفته شده است. یعنی از شما طلبکرده [[عمران]] [[زمین]] را. شما را [[خلق]] کرده در روی زمین و مکلّف کرده است که زمین را عمران و آباد کنید. پس استعمار یعنی بدنبال آبادیرفتن<ref>آشنایی با قرآن، جلد اول و دوم، ص۱۵۰.</ref>. استعمار یک لغت منافقانه است، یعنی در عین اینکه معنی [[درستی]] دارد ولی به صورت واقعی به کار نمیرود<ref>آشنایی با قرآن، جلد اول و دوم، ص۱۵۱.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۸۷.</ref>
| | |
| | ==استعمار در قرآن== |
| | استعمار در [[قرآن کریم]] صفت [[نیکو]] و پسندیدهای برای [[عمل]] [[انسان]] در [[آبادانی]] و [[سازندگی]] در روی [[زمین]] و انتفاع از فواید و نتایج آن است<ref>سیدمحمدحسین طباطبایی، المیزان، ج۱۰، ص۳۰۹-۳۱۰.</ref>. {{متن قرآن|هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا}}<ref>«او شما را از زمین پدیدار کرد و شما را در آن به آبادانی گمارد» سوره هود، آیه ۶۱.</ref>. آبادیهای بزرگ، [[شهرها]] و عمارتهای [[عظیم]]، همواره در سایه نظامها، تمدنها و قدرتهای بزرگ به وجود آمدهاند. نشانههای این [[قدرت]] و [[عظمت]] هنوز هم در [[شهرها]] و قصرها و قلعههای بازمانده از این تمدنها مشهود است. |
| | |
| | امروزه این اصطلاح در [[علم]] [[سیاست]] و میان ملتهای [[مظلوم]] و ستمدیده، از منفورترین واژههای [[سیاسی]] است؛ بر خلاف مفهوم مثبتی که در [[قرآن کریم]] برای استعمار آمده است<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۸۳؛ [[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۸۷.</ref>. |
|
| |
|
| ==منابع== | | ==منابع== |
