بنی سلیم در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۲٬۵۶۲ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۴ دسامبر ۲۰۲۰
خط ۱۱: خط ۱۱:


منابع از بُهْثَه به عنوان فرزند سُلیم و از امرؤالقَیس، [[عوف]]، ثَعلبه، [[معاویه]]، سُلیم و [[حارث]] به عنوان فرزندان [[بُهثه بن سُلیم]] یاد کرده‌‌اند که هر یک به تیره‌‌ها و بطون متعدد و گاه مهمّی تقسیم شدند. از مشهورترین این تیره‌‌ها که بسیاری از آنها به [[امرؤالقیس بن بُهثَه]] باز می‌‌گردند عبارت‌‌اند از: [[بنو عُصَیَّة بن خُفاف]]، [[بنو مالک بن ثَعلبه]]، [[بنی بَهزِ‌‌ بن امرؤالقیس]]، [[بنی‌‌ عوف‌‌ بن بُهثة]]، [[بنوالشرید]]، و [[بنو زغب بن مالک]]، [[بنی یَرْبُوع بن سَمّاک]]، [[بنی رِعْل بن مالک]]، [[بنو ذَکْوان بن رِفاعه]] و [[بنو مالک ‌‌بن خُفاف]].<ref>جمهرة انساب‌‌العرب، ص ۲۶۱ ـ ۲۶۴؛ انساب الاشراف، ج ۱۳، ص ۵۶۷۵ ـ ۵۶۷۶؛ معجم قبایل العرب، ج ۲، ص ۵۴۳.</ref> اینان همچنین با تیره‌‌ها وقبایل متعددی همپیمان بودند. [[بنی کبیر بن غنم بن دودان]] (از‌‌ کنانه)،<ref>السیرة النبویه، ج ۲، ص ۵۰۲؛ الطبقات، ابن سعد، ج‌‌۴، ص ۱۰۴.</ref> [[بنی‌‌ حارث‌‌ بن عبدالمطلب]] <ref>معجم البلدان، ج ۴، ص ۱۱۷.</ref> و بنی‌‌هاشم (هر دو از [[قریش]])<ref>تاریخ طبری، ج ۲، ص ۳۴۰.</ref> از جمله این همپیمانان‌‌اند. [[شجاعان]] و جنگ‌‌آوران سُلیم در نزد [[عرب]] زبان‌زد بودند.<ref>الانساب، ج ۱، ص ۴۸.</ref>.<ref>[[سید علی خیرخواه علوی|خیرخواه علوی، سید علی]]، [[بنی سلیم (مقاله)|مقاله «بنی سلیم»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
منابع از بُهْثَه به عنوان فرزند سُلیم و از امرؤالقَیس، [[عوف]]، ثَعلبه، [[معاویه]]، سُلیم و [[حارث]] به عنوان فرزندان [[بُهثه بن سُلیم]] یاد کرده‌‌اند که هر یک به تیره‌‌ها و بطون متعدد و گاه مهمّی تقسیم شدند. از مشهورترین این تیره‌‌ها که بسیاری از آنها به [[امرؤالقیس بن بُهثَه]] باز می‌‌گردند عبارت‌‌اند از: [[بنو عُصَیَّة بن خُفاف]]، [[بنو مالک بن ثَعلبه]]، [[بنی بَهزِ‌‌ بن امرؤالقیس]]، [[بنی‌‌ عوف‌‌ بن بُهثة]]، [[بنوالشرید]]، و [[بنو زغب بن مالک]]، [[بنی یَرْبُوع بن سَمّاک]]، [[بنی رِعْل بن مالک]]، [[بنو ذَکْوان بن رِفاعه]] و [[بنو مالک ‌‌بن خُفاف]].<ref>جمهرة انساب‌‌العرب، ص ۲۶۱ ـ ۲۶۴؛ انساب الاشراف، ج ۱۳، ص ۵۶۷۵ ـ ۵۶۷۶؛ معجم قبایل العرب، ج ۲، ص ۵۴۳.</ref> اینان همچنین با تیره‌‌ها وقبایل متعددی همپیمان بودند. [[بنی کبیر بن غنم بن دودان]] (از‌‌ کنانه)،<ref>السیرة النبویه، ج ۲، ص ۵۰۲؛ الطبقات، ابن سعد، ج‌‌۴، ص ۱۰۴.</ref> [[بنی‌‌ حارث‌‌ بن عبدالمطلب]] <ref>معجم البلدان، ج ۴، ص ۱۱۷.</ref> و بنی‌‌هاشم (هر دو از [[قریش]])<ref>تاریخ طبری، ج ۲، ص ۳۴۰.</ref> از جمله این همپیمانان‌‌اند. [[شجاعان]] و جنگ‌‌آوران سُلیم در نزد [[عرب]] زبان‌زد بودند.<ref>الانساب، ج ۱، ص ۴۸.</ref>.<ref>[[سید علی خیرخواه علوی|خیرخواه علوی، سید علی]]، [[بنی سلیم (مقاله)|مقاله «بنی سلیم»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
==[[موقعیت سیاسی]] و نظامی==
دلیران و جنگاوران سُلیم نزد [[عرب]] زبانزد بودند.<ref>الانساب، ج۱، ص۴۸.</ref> حضور [[بنی‌سلیم]] پیشاپیش [[سپاه]] [[پیامبر]]{{صل}} در [[فتح مکه]] و [[حنین]] و نیز [[فتوحات]] پس از پیامبر{{صل}} بیانگر [[دلیری]] و [[جنگاوری]] سلمی‌ها است.
همچنین برخی از محققان با [[تمسک]] به اشعار [[فرزدق]] و [[نجاشی]] معتقدند که [[بنی سلیم]] مانند برخی دیگر از [[اعراب]] همچون [[اشجع]] با برخی حیوانات [[روابط]] [[ناپسند]] جنسی داشتند.<ref>المفصل، ج ۵، ص ۱۴۴.</ref> در منابع از جنگ‌های متعدد و مشهور بنی سلیم بسیار یاد شده است؛ از جمله "[[یوم]] شمطه" (از‌‌جنگ‌های [[فجار]]) که در این [[جنگ]] سلمیها در کنار [[هوازن]] و ثقیف در برابر [[قریش]] و [[کنانه]] قرار گرفتند،<ref> المنمق، ص ۱۷۲؛ ایام العرب، ص ۳۳۱.</ref> "یوم کدید"، "یوم بُرزه" و "یوم فیفاء" که در این سه جنگ بنی‌‌سلیم با [[بنی فراس]] از تیره‌‌های کنانه جنگیدند،<ref> الاغانی، ج ۱۶، ص ۶۴؛ ایام العرب، ص ۳۱۵، ۳۱۹؛ العقد الفرید، ج ۶، ص ۳۴ ـ ۳۵.</ref> "یوم رَمْرَم"<ref> معجم قبایل العرب، ج ۲، ص ۵۴۴؛ مجمع الامثال، ج ۲، ص ۲۶۷.</ref> و "یوم دفینه"<ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۴۵۸.</ref> که در این‌‌دو جنگ نیز سُلمیان رو در روی [[بنی مازن‌‌ بن عمرو ‌‌بن تمیم]] قرار گرفتند، "یوم تَثْلیث"،<ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۱۵.</ref> "یوم‌‌الحوزة الأوّل"<ref>الاغانی، ج ۲، ص ۳۲۹؛ العقد الفرید، ج ۶، ص ۲۴؛ المفصل، ج ۵، ص ۳۶۳.</ref> و "یوم الحوزة الثانی"<ref>المفصل، ج ۵، ص ۳۶۳.</ref> از دیگر روزهای [[جنگی]] بنی سلیم است.<ref>[[سید علی خیرخواه علوی|خیرخواه علوی، سید علی]]، [[بنی سلیم (مقاله)|مقاله «بنی سلیم»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.


==[[موقعیت]] جغرافیایی و [[اقتصادی]]==
==[[موقعیت]] جغرافیایی و [[اقتصادی]]==
[[بنی سلیم]] عمدتاً در مناطق بالای نجد، نزدیک [[مدینه]] و سپس [[خیبر]] در [[همسایگی]] [[غطفان]] (در شمال نجد) و [[هوازن]] (در جنوب نجد) و در میان حرّه‌‌هایی (زمینهای سنگی) با آبهای فراوان و معادن متعدد و زمینهای حاصلخیز [[زندگی]] می‌‌کردند، از این‌‌رو مردمانی ثروتمند و در [[ارتباط]] کامل با [[یهودیان]] مدینه و بزرگان [[مکه]] بودند، به ویژه آنکه منازل سُلمیها در مسیر عبور کاروانهای تجاری [[عرب]] بود.<ref>المفصل، ج ۴، ص ۲۵۷.</ref> در منابع از [[حره]] [[سلیم]] در بالای نَجْد <ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۲۴۶؛ معجم قبایل العرب، ج ۲، ص ۵۴۳.</ref> و ام صَبّار یا حَرَّة‌‌النّار در [[ناحیه]] خیبر <ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۲۴۸؛ وقعة صفین، ص ۳۸۵؛ لسان العرب، ج ۴، ص ۱۸۱. «حرر»</ref> به عنوان حرّه‌‌های مهم سلیم نام [[برده]] شده است؛ همچنین از دونکان،<ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۴۸۹؛ معجم ما استعجم، ج ۱، ص ۲۷۵.</ref> رولان <ref>معجم‌‌البلدان، ج ۳، ص ۹۷؛ القاموس‌‌المحیط، ج ۳، ص ۳۸۷؛ تاج العروس، ج ۳، ص ۱۲۵، «حجر».</ref> (نزدیک مدینه که دارای روستاهای متعدد با درختان خرما بود)، سَلْوان، <ref>معجم‌‌البلدان، ج ۳، ص ۲۴۱؛ تاج‌‌العروس، ج ۱۰، ص ۱۸۱، «سلو».</ref> ثعل (نزدیک مکه)،<ref> معجم البلدان، ج ۲، ص ۷۹.</ref> نیز به عنوان آبراه‌ها و وادیهای سلیم نام برده شده است. از آبهای مهم اینان می‌‌توان به اُثال،<ref> معجم قبایل العرب، ج ۲، ص ۵۴۴؛ معجم البلدان، ج ۱، ص ۹۰.</ref> کُدر،<ref>معجم ما استعجم، ج ۱، ص ۳۱۶؛ السیرة‌‌النبویه، ج ۲، ص ۵۵۸.</ref> قَلَّهی <ref>معجم البلدان، ج ۴، ص ۳۹۴.</ref> مُریر،<ref>معجم البلدان، ج ۵، ص ۱۱۷.</ref> [[چاه]] معونه (نزدیک حره سلیم)،<ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۰۲؛ معجم ما استعجم، ج ۴، ص ۱۲۴۵.</ref> [[غدیر]] (در پایین حره سلیم)<ref> معجم البلدان، ج ۲، ص ۴۵۰؛ تاج العروس، ج ۳، ص ۲۰۵. «درر»</ref> و از کوه‌های آنان باید به ذوبحار <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۴۰.</ref> (در ‌‌پشت [[حره]] [[سلیم]])، برام <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۶۶.</ref> (در حره سلیم)، اُبلی (در [[راه]] [[مکه]] به [[مدینه]] در منطقه بطن [[نخل]]) اشاره کرد.<ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۷۸؛ معجم ما استعجم، ج ۱، ص ۹۸ ـ ۹۹.</ref> از دیگر مکان‌های متعلق به بنی‌‌سلیم می‌‌توان به موارد زیر اشاره کرد: روستاهای حاصل‌خیز و زراعی [[حجر]] (نزدیک قلّهی و ذی‌‌رولان)،<ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۲۲۳؛ معجم ما استعجم، ج ۲، ص ۴۲۶؛ تاج العروس، ج ۳، ص ۱۲۵. «حجر»</ref> قلّهی <ref>معجم‌‌البلدان، ج ۳، ص ۹۷؛ معجم مااستعجم، ج ۳، ص ۹۰۷.</ref> (در وادی رولان)، حاذه، نقیا، القیا <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۸۸.</ref>و سوارقیه <ref>معجم البلدان، ج ۳، ص ۲۷۶.</ref> (از نواحی مدینه) و معادن [[طلا]]<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۲۶۲.</ref> و دهنج <ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۲۴۶.</ref> (سنگهای سبز رنگ) و آهن.<ref>معجم ما استعجم، ج ۳، ص ۱۰۱۳.</ref> بنی‌‌سلیم با توجه به دارا بودن زمینهای حاصلخیز و آبهای فراوان به [[کشاورزی]] نیز اشتغال داشتند. خرما، موز، زیتون و انگور و گلابی از محصولات کشاورزی آنان بود.<ref>معجم البلدان، ج ۳، ص ۲۷۶؛ معجم ما استعجم، ج ۱، ص ۱۰۰.</ref> برخی [[شهرت]] کوهستان‌های [[بنی سلیم]] را به عسل‌های آن می‌‌دانند.<ref> المفصل، ج ۷، ص ۱۱۹.</ref> مجموعه‌‌هایی از سلیم در دوره [[اسلامی]] و پس از [[فتوحات]] به [[بصره]] و [[خراسان]] [[مهاجرت]] کردند.<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۲۶۲.</ref>.<ref>[[سید علی خیرخواه علوی|خیرخواه علوی، سید علی]]، [[بنی سلیم (مقاله)|مقاله «بنی سلیم»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.
[[بنی سلیم]] عمدتاً در مناطق بالای نجد، نزدیک [[مدینه]] و سپس [[خیبر]] در [[همسایگی]] [[غطفان]] (در شمال نجد) و [[هوازن]] (در جنوب نجد) و در میان حرّه‌‌هایی (زمینهای سنگی) با آبهای فراوان و معادن متعدد و زمینهای حاصلخیز [[زندگی]] می‌‌کردند، از این‌‌رو مردمانی ثروتمند و در [[ارتباط]] کامل با [[یهودیان]] مدینه و بزرگان [[مکه]] بودند، به ویژه آنکه منازل سُلمیها در مسیر عبور کاروانهای تجاری [[عرب]] بود.<ref>المفصل، ج ۴، ص ۲۵۷.</ref> در منابع از [[حره]] [[سلیم]] در بالای نَجْد <ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۲۴۶؛ معجم قبایل العرب، ج ۲، ص ۵۴۳.</ref> و ام صَبّار یا حَرَّة‌‌النّار در [[ناحیه]] خیبر <ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۲۴۸؛ وقعة صفین، ص ۳۸۵؛ لسان العرب، ج ۴، ص ۱۸۱. «حرر»</ref> به عنوان حرّه‌‌های مهم سلیم نام [[برده]] شده است؛ همچنین از دونکان،<ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۴۸۹؛ معجم ما استعجم، ج ۱، ص ۲۷۵.</ref> رولان <ref>معجم‌‌البلدان، ج ۳، ص ۹۷؛ القاموس‌‌المحیط، ج ۳، ص ۳۸۷؛ تاج العروس، ج ۳، ص ۱۲۵، «حجر».</ref> (نزدیک مدینه که دارای روستاهای متعدد با درختان خرما بود)، سَلْوان، <ref>معجم‌‌البلدان، ج ۳، ص ۲۴۱؛ تاج‌‌العروس، ج ۱۰، ص ۱۸۱، «سلو».</ref> ثعل (نزدیک مکه)،<ref> معجم البلدان، ج ۲، ص ۷۹.</ref> نیز به عنوان آبراه‌ها و وادیهای سلیم نام برده شده است. از آبهای مهم اینان می‌‌توان به اُثال،<ref> معجم قبایل العرب، ج ۲، ص ۵۴۴؛ معجم البلدان، ج ۱، ص ۹۰.</ref> کُدر،<ref>معجم ما استعجم، ج ۱، ص ۳۱۶؛ السیرة‌‌النبویه، ج ۲، ص ۵۵۸.</ref> قَلَّهی <ref>معجم البلدان، ج ۴، ص ۳۹۴.</ref> مُریر،<ref>معجم البلدان، ج ۵، ص ۱۱۷.</ref> [[چاه]] معونه (نزدیک حره سلیم)،<ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۰۲؛ معجم ما استعجم، ج ۴، ص ۱۲۴۵.</ref> [[غدیر]] (در پایین حره سلیم)<ref> معجم البلدان، ج ۲، ص ۴۵۰؛ تاج العروس، ج ۳، ص ۲۰۵. «درر»</ref> و از کوه‌های آنان باید به ذوبحار <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۴۰.</ref> (در ‌‌پشت [[حره]] [[سلیم]])، برام <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۳۶۶.</ref> (در حره سلیم)، اُبلی (در [[راه]] [[مکه]] به [[مدینه]] در منطقه بطن [[نخل]]) اشاره کرد.<ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۷۸؛ معجم ما استعجم، ج ۱، ص ۹۸ ـ ۹۹.</ref> از دیگر مکان‌های متعلق به بنی‌‌سلیم می‌‌توان به موارد زیر اشاره کرد: روستاهای حاصل‌خیز و زراعی [[حجر]] (نزدیک قلّهی و ذی‌‌رولان)،<ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۲۲۳؛ معجم ما استعجم، ج ۲، ص ۴۲۶؛ تاج العروس، ج ۳، ص ۱۲۵. «حجر»</ref> قلّهی <ref>معجم‌‌البلدان، ج ۳، ص ۹۷؛ معجم مااستعجم، ج ۳، ص ۹۰۷.</ref> (در وادی رولان)، حاذه، نقیا، القیا <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص ۸۸.</ref>و سوارقیه <ref>معجم البلدان، ج ۳، ص ۲۷۶.</ref> (از نواحی مدینه) و معادن [[طلا]]<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۲۶۲.</ref> و دهنج <ref>معجم البلدان، ج ۲، ص ۲۴۶.</ref> (سنگهای سبز رنگ) و آهن.<ref>معجم ما استعجم، ج ۳، ص ۱۰۱۳.</ref> بنی‌‌سلیم با توجه به دارا بودن زمینهای حاصلخیز و آبهای فراوان به [[کشاورزی]] نیز اشتغال داشتند. خرما، موز، زیتون و انگور و گلابی از محصولات کشاورزی آنان بود.<ref>معجم البلدان، ج ۳، ص ۲۷۶؛ معجم ما استعجم، ج ۱، ص ۱۰۰.</ref> برخی [[شهرت]] کوهستان‌های [[بنی سلیم]] را به عسل‌های آن می‌‌دانند.<ref> المفصل، ج ۷، ص ۱۱۹.</ref> مجموعه‌‌هایی از سلیم در دوره [[اسلامی]] و پس از [[فتوحات]] به [[بصره]] و [[خراسان]] [[مهاجرت]] کردند.<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۲۶۲.</ref>.<ref>[[سید علی خیرخواه علوی|خیرخواه علوی، سید علی]]، [[بنی سلیم (مقاله)|مقاله «بنی سلیم»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.


==عادات، [[آداب]] و [[عقاید]] بنی سلیم==
==عادات، [[آداب]] و [[عقاید]] بنی سلیم==
۱۱۵٬۲۸۷

ویرایش