اعتماد به نفس: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'فرد' به 'فرد'
جز (جایگزینی متن - 'فرد' به 'فرد')
خط ۲۴: خط ۲۴:
==راه کسب اعتماد به نفس==
==راه کسب اعتماد به نفس==
*[[خودباوری]] و اعتماد به نفس، در پرتو [[خودشناسی]] شکل می‌گیرد. از منظر [[دینی]]، [[خودشناسی]] به معنای این است که [[انسان]] [[مقام]] واقعی خویش را [[درک]] کند، بداند که در [[معرفت]] می‌تواند بر [[فرشتگان]] پیشی بگیرد، بداند که او [[آزاد]] و مختار و مسؤول خویشتن و مسؤول افراد دیگر و مسؤول آباد کردن [[جامعه]] و بهتر کردن [[جهان]] است، [[امانت‌دار الهی]] است، برحسب تصادف، [[برتری]] نیافته است تا [[استبداد]] بورزد و همه چیز را برای شخص خود تصاحب کند و [[مسؤولیت]] و تکلیفی برای خویشتن قائل نباشد<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۲، ص۲۸۳-۲۸۴.</ref>. [[خودشناسی]] یا [[معرفت نفس]]، زیربنای ‌سعادت‌ [[بشر]] در جمیع [[شؤون]] مادی و [[معنوی]] است. [[آدمی]] در پرتو [[خودشناسی]] به نیازهای درونی و برونی خویش پی می‌برد و عواملی را که مایه تعالی و [[تکامل]] اوست تشخیص می‌دهد. [[امام علی]]{{ع}} می‌فرماید: کسی که خود را نشناسد، از مسیر صحیح و [[نجات‌بخش]] دور می‌شود و به [[راه]] ‌جهالت‌ و [[گمراهی]] می‌گراید<ref>محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمه ج۸، ص۳۵۶۷.</ref>.
*[[خودباوری]] و اعتماد به نفس، در پرتو [[خودشناسی]] شکل می‌گیرد. از منظر [[دینی]]، [[خودشناسی]] به معنای این است که [[انسان]] [[مقام]] واقعی خویش را [[درک]] کند، بداند که در [[معرفت]] می‌تواند بر [[فرشتگان]] پیشی بگیرد، بداند که او [[آزاد]] و مختار و مسؤول خویشتن و مسؤول افراد دیگر و مسؤول آباد کردن [[جامعه]] و بهتر کردن [[جهان]] است، [[امانت‌دار الهی]] است، برحسب تصادف، [[برتری]] نیافته است تا [[استبداد]] بورزد و همه چیز را برای شخص خود تصاحب کند و [[مسؤولیت]] و تکلیفی برای خویشتن قائل نباشد<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۲، ص۲۸۳-۲۸۴.</ref>. [[خودشناسی]] یا [[معرفت نفس]]، زیربنای ‌سعادت‌ [[بشر]] در جمیع [[شؤون]] مادی و [[معنوی]] است. [[آدمی]] در پرتو [[خودشناسی]] به نیازهای درونی و برونی خویش پی می‌برد و عواملی را که مایه تعالی و [[تکامل]] اوست تشخیص می‌دهد. [[امام علی]]{{ع}} می‌فرماید: کسی که خود را نشناسد، از مسیر صحیح و [[نجات‌بخش]] دور می‌شود و به [[راه]] ‌جهالت‌ و [[گمراهی]] می‌گراید<ref>محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمه ج۸، ص۳۵۶۷.</ref>.
*از جهت [[روان‌شناختی]]، نقطه شروع موفقیت هر [[انسانی]]، [[خودشناسی]] و [[خودباوری]] و اعتماد به نفس است. [[انسانی]] که خود را نمی‌شناسد، در مسائل فردی، و [[اجتماعی]] و در لحظات [[بحرانی]] و حساس [[زندگی]] [[استقامت]] و سرسختی لازم را از خود نشان نخواهد داد و دچار تردید، [[تزلزل]]، و [[شکست]] خواهد شد. [[فرد]] خودباور، خویش را می‌شناسد و بر توانایی‌های [[خود آگاهی]] دارد و این بزرگ‌ترین گام به سمت [[رشد]] و تعالی و موفقیت است. [[انسانی]] که همه [[عواطف]] و [[احساسات]] خود را [[شناخت]] و آنها را به عنوان جزئی از وجودش پذیرفت، ضعف‌هایش را با تنش و تشویش کم‌تری [[اصلاح]] و جبران خواهد کرد و در مقابل، نقطه [[قوت]] [[شخصیت]] خود را آسان‌تر و سریع‌تر [[کشف]] و شکوفا خواهد نمود. [[انسان]] خودباور به [[یقین]] می‌داند که [[رشد]] و [[بالندگی]]، با رکورد و [[احساس]] [[شکست]]، اصلاً سازگار نیست<ref>ر.ک: حدادیان، رضا، روانشناسی شخصیت، درس کارشناسی ارشد دانشگاه تهران، ۱۳۷۶.</ref><ref>[[عبدالله نظری شاری|نظری شاری، عبدالله]]، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه امامت و ولایت</ref>.
*از جهت [[روان‌شناختی]]، نقطه شروع موفقیت هر [[انسانی]]، [[خودشناسی]] و [[خودباوری]] و اعتماد به نفس است. [[انسانی]] که خود را نمی‌شناسد، در مسائل فردی، و [[اجتماعی]] و در لحظات [[بحرانی]] و حساس [[زندگی]] [[استقامت]] و سرسختی لازم را از خود نشان نخواهد داد و دچار تردید، [[تزلزل]]، و [[شکست]] خواهد شد. فرد خودباور، خویش را می‌شناسد و بر توانایی‌های [[خود آگاهی]] دارد و این بزرگ‌ترین گام به سمت [[رشد]] و تعالی و موفقیت است. [[انسانی]] که همه [[عواطف]] و [[احساسات]] خود را [[شناخت]] و آنها را به عنوان جزئی از وجودش پذیرفت، ضعف‌هایش را با تنش و تشویش کم‌تری [[اصلاح]] و جبران خواهد کرد و در مقابل، نقطه [[قوت]] [[شخصیت]] خود را آسان‌تر و سریع‌تر [[کشف]] و شکوفا خواهد نمود. [[انسان]] خودباور به [[یقین]] می‌داند که [[رشد]] و [[بالندگی]]، با رکورد و [[احساس]] [[شکست]]، اصلاً سازگار نیست<ref>ر.ک: حدادیان، رضا، روانشناسی شخصیت، درس کارشناسی ارشد دانشگاه تهران، ۱۳۷۶.</ref><ref>[[عبدالله نظری شاری|نظری شاری، عبدالله]]، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه امامت و ولایت</ref>.
*اعتماد به نفس نیز مبتنی بر خود‌شناسی و به معنای خوداتکایی و [[تکیه]] بر توانایی‌ها خود در جهت رسیدن به موفقیت در [[زندگی]] است و نقطه مقابل آن، [[اعتماد]] به دیگران است. کسی که اعتماد به نفس نداشته باشد، [[زبون]]، و [[ناتوان]] است و نمی‌تواند از امکانات و استعدادهای خود به موقع و به‌جا بهره برداری کند. فقدان اعتماد به نفس موجب فلج شدن [[فکر]] و تخدیر [[اندیشه]] [[انسان]] می‌شود. [[فرد]] خودباخته و فاقد اعتماد به نفس، همیشه از خود [[مأیوس]] و به دیگران متکی است. او در [[زندگی]]، [[پیشرفت]] چندانی نخواهد کرد و همواره [[ناتوانی]] و [[شکست]] بر زندگی‌اش سایه خواهد افکند. مردان بزرگ [[تاریخ]] با دریافت این نکته، در همان اوان [[جوانی]]، [[ارزش]] خود را یافته‌اند و توانایی‌های درونی خویش را [[کشف]] کرده‌اند و با اتکا و [[اعتماد]] به توانایی‌های خویش، [[راه رشد]] و [[پیروزی]] را سریع‌تر پیدا کرده و پیموده‌اند. [[خودشناسی]]، سبب تقویت جنبه‌های [[معنوی]] [[انسان]] شده و [[شخصیت]] [[الهی]] و [[خداشناس]] و خودباور و دارای اعتماد به نفس در او شکل خواهد گرفت که از ناهنجاری‌های تردید و [[تزلزل]] و [[خود کم‌بینی]] سالم است<ref>[[عبدالله نظری شاری|نظری شاری، عبدالله]]، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه امامت و ولایت</ref>.
*اعتماد به نفس نیز مبتنی بر خود‌شناسی و به معنای خوداتکایی و [[تکیه]] بر توانایی‌ها خود در جهت رسیدن به موفقیت در [[زندگی]] است و نقطه مقابل آن، [[اعتماد]] به دیگران است. کسی که اعتماد به نفس نداشته باشد، [[زبون]]، و [[ناتوان]] است و نمی‌تواند از امکانات و استعدادهای خود به موقع و به‌جا بهره برداری کند. فقدان اعتماد به نفس موجب فلج شدن [[فکر]] و تخدیر [[اندیشه]] [[انسان]] می‌شود. فرد خودباخته و فاقد اعتماد به نفس، همیشه از خود [[مأیوس]] و به دیگران متکی است. او در [[زندگی]]، [[پیشرفت]] چندانی نخواهد کرد و همواره [[ناتوانی]] و [[شکست]] بر زندگی‌اش سایه خواهد افکند. مردان بزرگ [[تاریخ]] با دریافت این نکته، در همان اوان [[جوانی]]، [[ارزش]] خود را یافته‌اند و توانایی‌های درونی خویش را [[کشف]] کرده‌اند و با اتکا و [[اعتماد]] به توانایی‌های خویش، [[راه رشد]] و [[پیروزی]] را سریع‌تر پیدا کرده و پیموده‌اند. [[خودشناسی]]، سبب تقویت جنبه‌های [[معنوی]] [[انسان]] شده و [[شخصیت]] [[الهی]] و [[خداشناس]] و خودباور و دارای اعتماد به نفس در او شکل خواهد گرفت که از ناهنجاری‌های تردید و [[تزلزل]] و [[خود کم‌بینی]] سالم است<ref>[[عبدالله نظری شاری|نظری شاری، عبدالله]]، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه امامت و ولایت</ref>.


==موانع اعتماد به نفس==
==موانع اعتماد به نفس==
==نشانه‌های اعتماد به نفس==
==نشانه‌های اعتماد به نفس==
==فواید و کارکردهای اعتماد به نفس==
==فواید و کارکردهای اعتماد به نفس==
*[[خودباوری]] به عنوان یک مقوله مهم و بنیادی در [[اسلام]]، نقش مهمی در [[رشد]] و موفقیت و جهت‌دهی و معنا دادن به تلاش‌های [[فرد]] [[مسلمان]] و اعضای [[جامعه اسلامی]] دارد. بر مبنای [[خودباوری]] است که هر [[فرد]] و جامعه‌ای [[مسلمان]] می‌تواند به ارزش‌های [[فرهنگی]] و [[سنت‌های دینی]] و [[اخلاقی]] خود پای‌بندی داشته باشد و در راستای [[پیشرفت]] و [[ترقی]] و موفقیت گام‌های [[استوار]] و بلندی بردارد. بر این اساس، در [[جامعه]] [[عصر انتظار]]، هر فردی باید در جهت تقویت [[خودباوری]] و اعتماد به نفس خود و دیگران بکوشد و در راستای تقویت [[خودباوری]] و اعتماد به نفس تلاش بی‌وقفه‌ای داشته باشد و به مقوله اساسی پیش‌رفت، در کنار [[خداباوری]] و تقویت پایه‌های [[اعتقادی]] خویش، توجه بیش از پیش نشان دهد<ref>[[عبدالله نظری شاری|نظری شاری، عبدالله]]، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه امامت و ولایت</ref>.
*[[خودباوری]] به عنوان یک مقوله مهم و بنیادی در [[اسلام]]، نقش مهمی در [[رشد]] و موفقیت و جهت‌دهی و معنا دادن به تلاش‌های فرد [[مسلمان]] و اعضای [[جامعه اسلامی]] دارد. بر مبنای [[خودباوری]] است که هر فرد و جامعه‌ای [[مسلمان]] می‌تواند به ارزش‌های [[فرهنگی]] و [[سنت‌های دینی]] و [[اخلاقی]] خود پای‌بندی داشته باشد و در راستای [[پیشرفت]] و [[ترقی]] و موفقیت گام‌های [[استوار]] و بلندی بردارد. بر این اساس، در [[جامعه]] [[عصر انتظار]]، هر فردی باید در جهت تقویت [[خودباوری]] و اعتماد به نفس خود و دیگران بکوشد و در راستای تقویت [[خودباوری]] و اعتماد به نفس تلاش بی‌وقفه‌ای داشته باشد و به مقوله اساسی پیش‌رفت، در کنار [[خداباوری]] و تقویت پایه‌های [[اعتقادی]] خویش، توجه بیش از پیش نشان دهد<ref>[[عبدالله نظری شاری|نظری شاری، عبدالله]]، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه امامت و ولایت</ref>.


===اعتماد به نفس عامل حرکت===
===اعتماد به نفس عامل حرکت===
خط ۵۴: خط ۵۴:


===اعتماد به نفس یکی از دستاوردهای دولت مهدوی===
===اعتماد به نفس یکی از دستاوردهای دولت مهدوی===
*[[اعتقادات اسلامی]] و باورهای [[مکتب انتظار]]، براساس [[خداشناسی]] و [[خداباوری]]، [[خودباوری]] و اعتماد به نفس را در [[منتظران]]، برای [[زمینه‌سازی ظهور امام مهدی]]{{ع}} شکل داده و تقویت می‌کند. تقویت [[خودباوری]] و اعتماد به نفس، موجب [[صلابت]] و [[اقتدار]] و تقویت [[مقاومت]] و ارتقای عمل‌کرد [[فرد]] و [[جامعه]] [[منتظِر]] در مصاف با [[دشمنان]] سفّاک و مقابله با فشارهای گسترده [[جبهه]] [[کفر]] و [[استکبار]] و [[نفاق]] بر [[جامعه]] [[مؤمنین]] در [[دوران غیبت]] می‌شود. [[تقویت ایمان]] و [[خودباوری]] و در پرتو آن ارتقای [[خودباوری]] و اعتماد به نفس، موجب [[پیش‌گیری]] از تنش، [[اضطراب]]، و [[غم]] و [[افسردگی]] می‌شود و [[بهداشت روانی]] را در [[پیروان]] [[مکتب انتظار]] آن چنان ارتقا می‌دهد. چنان‌که [[خداوند متعال]] نوید این [[برتری]] را به [[جامعه]] [[مؤمنین]] داده است: {{متن قرآن|وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و سستی نورزید و اندوهگین مباشید که اگر مؤمن باشید شما برترید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۹.</ref>. از طرف دیگر، براساس باورهای [[مکتب انتظار]]، [[فرد]] و [[جامعه]] [[مؤمنین]] [[ایمان]] دارند که در دوران پر فشار و پر تنش [[غیبت]]، [[امام مهدی]]{{ع}}، به عنوان [[حجت خداوند در زمین]]، حاضر و ناظر بر احوال [[پیروان]] خود است و آنان را از [[گرفتاری‌ها]] و [[شر]] [[دشمنان]] [[مراقبت]] و محافظت می‌کند. چنان‌که در [[توقیع شریف]] خطاب به [[شیعیان]] فرمود: {{متن حدیث|إِنَّا غَيْرُ مُهْمِلِينَ لِمُرَاعَاتِكُمْ وَ لَا نَاسِينَ لِذِكْرِكُمْ وَ لَوْ لَا ذَلِكَ لَنَزَلَ بِكُمُ اللَّأْوَاءُ وَ اصْطَلَمَكُمُ الْأَعْدَاءُ فَاتَّقُوا اللَّهَ جَلَّ جَلَالُهُ}}<ref>طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج، ج۲، ص۴۹۷.</ref>؛ ما در رسیدگی و [[سرپرستی]] شما کوتاهی و [[اهمال]] نکرده و یاد شما را از خاطر نبرده‌ایم که اگر جز این بود، دشواری‌ها و [[مصیبت‌ها]] بر شما فرود می‌آمد و [[دشمنان]]، شما را ریشه کن می‌نمودند. پس تقوای [[خدای بزرگ]] را پیشه خود سازید.
*[[اعتقادات اسلامی]] و باورهای [[مکتب انتظار]]، براساس [[خداشناسی]] و [[خداباوری]]، [[خودباوری]] و اعتماد به نفس را در [[منتظران]]، برای [[زمینه‌سازی ظهور امام مهدی]]{{ع}} شکل داده و تقویت می‌کند. تقویت [[خودباوری]] و اعتماد به نفس، موجب [[صلابت]] و [[اقتدار]] و تقویت [[مقاومت]] و ارتقای عمل‌کرد فرد و [[جامعه]] [[منتظِر]] در مصاف با [[دشمنان]] سفّاک و مقابله با فشارهای گسترده [[جبهه]] [[کفر]] و [[استکبار]] و [[نفاق]] بر [[جامعه]] [[مؤمنین]] در [[دوران غیبت]] می‌شود. [[تقویت ایمان]] و [[خودباوری]] و در پرتو آن ارتقای [[خودباوری]] و اعتماد به نفس، موجب [[پیش‌گیری]] از تنش، [[اضطراب]]، و [[غم]] و [[افسردگی]] می‌شود و [[بهداشت روانی]] را در [[پیروان]] [[مکتب انتظار]] آن چنان ارتقا می‌دهد. چنان‌که [[خداوند متعال]] نوید این [[برتری]] را به [[جامعه]] [[مؤمنین]] داده است: {{متن قرآن|وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و سستی نورزید و اندوهگین مباشید که اگر مؤمن باشید شما برترید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۹.</ref>. از طرف دیگر، براساس باورهای [[مکتب انتظار]]، فرد و [[جامعه]] [[مؤمنین]] [[ایمان]] دارند که در دوران پر فشار و پر تنش [[غیبت]]، [[امام مهدی]]{{ع}}، به عنوان [[حجت خداوند در زمین]]، حاضر و ناظر بر احوال [[پیروان]] خود است و آنان را از [[گرفتاری‌ها]] و [[شر]] [[دشمنان]] [[مراقبت]] و محافظت می‌کند. چنان‌که در [[توقیع شریف]] خطاب به [[شیعیان]] فرمود: {{متن حدیث|إِنَّا غَيْرُ مُهْمِلِينَ لِمُرَاعَاتِكُمْ وَ لَا نَاسِينَ لِذِكْرِكُمْ وَ لَوْ لَا ذَلِكَ لَنَزَلَ بِكُمُ اللَّأْوَاءُ وَ اصْطَلَمَكُمُ الْأَعْدَاءُ فَاتَّقُوا اللَّهَ جَلَّ جَلَالُهُ}}<ref>طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج، ج۲، ص۴۹۷.</ref>؛ ما در رسیدگی و [[سرپرستی]] شما کوتاهی و [[اهمال]] نکرده و یاد شما را از خاطر نبرده‌ایم که اگر جز این بود، دشواری‌ها و [[مصیبت‌ها]] بر شما فرود می‌آمد و [[دشمنان]]، شما را ریشه کن می‌نمودند. پس تقوای [[خدای بزرگ]] را پیشه خود سازید.
*لذا، [[فرد]] و [[جامعه]] [[مؤمنین]] می‌دانند که در پشت همه تهدیدها، تحریم‌ها، و فشارهای [[عصر غیبت]]، [[امام]]{{ع}} آنها فراموش نکرده و همواره به یاد آنها است، به [[خودباوری]] و [[یقینی]] می‌رسند که در سایه آن از همه [[ضعف]] و [[تزلزل]] [[رهایی]] یافته و [[آرامش]] و [[اطمینان]] که اساس [[سلامت روان]] است دست می‌یابند. با توجه به اینکه مرحله عالی [[خودباوری]]، [[شکوفایی]] همه استعدادهای نهفته [[فرد]] است، [[اعتقاد به مهدویت]]، به عنوان تنها [[راه]] ارتباطی با [[حجت]] و نشانه [[خدا]] بر روی [[زمین]] و نقطه اتکای [[آدمی]] به منبعی لایزال و نامتناهی، می‌تواند دقیقاً به معنای ایجاد مرحله عالی آن و رفع از خودبیگانگی باشد<ref>ر.ک. موحدی، محسن، آثار روان‌شناختی آموزه‌های، ص۶.</ref><ref>[[عبدالله نظری شاری|نظری شاری، عبدالله]]، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه امامت و ولایت</ref>.
*لذا، فرد و [[جامعه]] [[مؤمنین]] می‌دانند که در پشت همه تهدیدها، تحریم‌ها، و فشارهای [[عصر غیبت]]، [[امام]]{{ع}} آنها فراموش نکرده و همواره به یاد آنها است، به [[خودباوری]] و [[یقینی]] می‌رسند که در سایه آن از همه [[ضعف]] و [[تزلزل]] [[رهایی]] یافته و [[آرامش]] و [[اطمینان]] که اساس [[سلامت روان]] است دست می‌یابند. با توجه به اینکه مرحله عالی [[خودباوری]]، [[شکوفایی]] همه استعدادهای نهفته فرد است، [[اعتقاد به مهدویت]]، به عنوان تنها [[راه]] ارتباطی با [[حجت]] و نشانه [[خدا]] بر روی [[زمین]] و نقطه اتکای [[آدمی]] به منبعی لایزال و نامتناهی، می‌تواند دقیقاً به معنای ایجاد مرحله عالی آن و رفع از خودبیگانگی باشد<ref>ر.ک. موحدی، محسن، آثار روان‌شناختی آموزه‌های، ص۶.</ref><ref>[[عبدالله نظری شاری|نظری شاری، عبدالله]]، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه امامت و ولایت</ref>.


==اعتماد به نفس در فرهنگ مطهر==
==اعتماد به نفس در فرهنگ مطهر==
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش