پرش به محتوا

روایات تعیین وقت ظهور چند دسته هستند؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'آشکار' به 'آشکار'
جز (جایگزینی متن - 'آشکار' به 'آشکار')
خط ۲۴: خط ۲۴:
::::##'''[[زمان ظهور]] دو بار تغییر یافته است:''' [[ابو حمزه ثمالی]] می‌گوید: {{عربی|" قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ إِنَّ عَلِيّاً عَلَيْهِ السَّلاَمُ كَانَ يَقُولُ إِلَى اَلسَّبْعِينَ بَلاَءٌ وَ كَانَ يَقُولُ بَعْدَ اَلْبَلاَءِ رَخَاءٌ وَ قَدْ مَضَتِ اَلسَّبْعُونَ وَ لَمْ نَرَ رَخَاءً فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَا ثَابِتُ إِنَّ اَللَّهَ تَعَالَى كَانَ وَقَّتَ هَذَا اَلْأَمْرَ فِي اَلسَّبْعِينَ فَلَمَّا قُتِلَ اَلْحُسَيْنُ اِشْتَدَّ غَضَبُ اَللَّهِ عَلَى أَهْلِ اَلْأَرْضِ فَأَخَّرَهُ إِلَى أَرْبَعِينَ وَ مِائَةِ سَنَةٍ فَحَدَّثْنَاكُمْ فَأَذَعْتُمُ اَلْحَدِيثَ وَ كَشَفْتُمْ قِنَاعَ اَلسِّتْرِ فَأَخَّرَهُ اَللَّهُ وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ بَعْدَ ذَلِكَ وَقْتاً عِنْدَنَا وَ يَمْحُوا اَللّٰهُ مٰا يَشٰاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ اَلْكِتٰابِ "}}<ref>به امام باقر{{ع}} گفتم: علی{{ع}} می‌گفت: تا سال هفتاد همه در رنج و گرفتاری خواهند بود و می‌فرمود: پس از آن راحتی و رهایی از سختی است؛ اما سال هفتاد سپری گشت و ما آسایش و آسودگی نیافتیم. امام باقر{{ع}} فرمود: ای ثابت! خدای تعالی وقت این کار را سال هفتاد قرار داده بود، اما چون حسین کشته شد، خشم خداوند فزونی گرفت و آن را تا سال ۱۴۰ به واپس انداخت. ما آن را برای شما باز گفتیم و شما آن را فاش کردید و پرده را از آن کنار زدید و پس از آن، خدای تعالی آن را به تأخیر انداخت و وقتی برای آن نزد ما نگذاشت و خداوند هر چه بخواهد محو می‌کند و هر چه را بخواهد اثبات، و «امّ الكتاب» نزد اوست؛ شیخ طوسی، الغیبه، ص ۴۲۸ و اصول کافی، ج ۱، ص ۳۶۸.</ref>
::::##'''[[زمان ظهور]] دو بار تغییر یافته است:''' [[ابو حمزه ثمالی]] می‌گوید: {{عربی|" قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ إِنَّ عَلِيّاً عَلَيْهِ السَّلاَمُ كَانَ يَقُولُ إِلَى اَلسَّبْعِينَ بَلاَءٌ وَ كَانَ يَقُولُ بَعْدَ اَلْبَلاَءِ رَخَاءٌ وَ قَدْ مَضَتِ اَلسَّبْعُونَ وَ لَمْ نَرَ رَخَاءً فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَا ثَابِتُ إِنَّ اَللَّهَ تَعَالَى كَانَ وَقَّتَ هَذَا اَلْأَمْرَ فِي اَلسَّبْعِينَ فَلَمَّا قُتِلَ اَلْحُسَيْنُ اِشْتَدَّ غَضَبُ اَللَّهِ عَلَى أَهْلِ اَلْأَرْضِ فَأَخَّرَهُ إِلَى أَرْبَعِينَ وَ مِائَةِ سَنَةٍ فَحَدَّثْنَاكُمْ فَأَذَعْتُمُ اَلْحَدِيثَ وَ كَشَفْتُمْ قِنَاعَ اَلسِّتْرِ فَأَخَّرَهُ اَللَّهُ وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ بَعْدَ ذَلِكَ وَقْتاً عِنْدَنَا وَ يَمْحُوا اَللّٰهُ مٰا يَشٰاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ اَلْكِتٰابِ "}}<ref>به امام باقر{{ع}} گفتم: علی{{ع}} می‌گفت: تا سال هفتاد همه در رنج و گرفتاری خواهند بود و می‌فرمود: پس از آن راحتی و رهایی از سختی است؛ اما سال هفتاد سپری گشت و ما آسایش و آسودگی نیافتیم. امام باقر{{ع}} فرمود: ای ثابت! خدای تعالی وقت این کار را سال هفتاد قرار داده بود، اما چون حسین کشته شد، خشم خداوند فزونی گرفت و آن را تا سال ۱۴۰ به واپس انداخت. ما آن را برای شما باز گفتیم و شما آن را فاش کردید و پرده را از آن کنار زدید و پس از آن، خدای تعالی آن را به تأخیر انداخت و وقتی برای آن نزد ما نگذاشت و خداوند هر چه بخواهد محو می‌کند و هر چه را بخواهد اثبات، و «امّ الكتاب» نزد اوست؛ شیخ طوسی، الغیبه، ص ۴۲۸ و اصول کافی، ج ۱، ص ۳۶۸.</ref>
::::#'''[[روایات]] بیانگر [[نشانه‌های ظهور]]:''' تمام روایاتی که به نوعی [[نشانه‌های ظهور]]، به ویژه حتمی و نزدیک آن را بیان می‌کنند، در این دسته می‌گنجند. براساس این [[احادیث]]، [[صیحه آسمانی]]، [[خروج سفیانی]]، [[قتل سید حسنی]] ( [[نفس زکیه]]) و نابودی دوسوم ساکنان [[زمین]]، بخشی از [[نشانه‌های ظهور]] به شمار می‌آید. این [[روایت‌ها]] در فصل [[علائم ظهور]] به تفصیل بیان می‌شوند.<ref> برای بررسی تفصیلی روایات نفى توقيت و روایات ناظر به توقيت اجمالی به منابع ذیل مراجعه کنید: شیخ طوسی، الغیبه، ص ۴۲۵ - ۴۲۹؛ محمد بن ابراهيم نعمانی، الغیبه، ص ۲۸۸ - ۲۹۶؛ اصول کافی، ج ۱، ص ۳۶۸؛ بحارالأنوار، ج ۵۲، باب ۲۱، ص ۱۰۱؛ علی کورائی، معجم احادیث الامام المهدی {{ع}}، ج ۳، ص ۲۶۰ - ۲۶۶. </ref>
::::#'''[[روایات]] بیانگر [[نشانه‌های ظهور]]:''' تمام روایاتی که به نوعی [[نشانه‌های ظهور]]، به ویژه حتمی و نزدیک آن را بیان می‌کنند، در این دسته می‌گنجند. براساس این [[احادیث]]، [[صیحه آسمانی]]، [[خروج سفیانی]]، [[قتل سید حسنی]] ( [[نفس زکیه]]) و نابودی دوسوم ساکنان [[زمین]]، بخشی از [[نشانه‌های ظهور]] به شمار می‌آید. این [[روایت‌ها]] در فصل [[علائم ظهور]] به تفصیل بیان می‌شوند.<ref> برای بررسی تفصیلی روایات نفى توقيت و روایات ناظر به توقيت اجمالی به منابع ذیل مراجعه کنید: شیخ طوسی، الغیبه، ص ۴۲۵ - ۴۲۹؛ محمد بن ابراهيم نعمانی، الغیبه، ص ۲۸۸ - ۲۹۶؛ اصول کافی، ج ۱، ص ۳۶۸؛ بحارالأنوار، ج ۵۲، باب ۲۱، ص ۱۰۱؛ علی کورائی، معجم احادیث الامام المهدی {{ع}}، ج ۳، ص ۲۶۰ - ۲۶۶. </ref>
:::::*'''حل ناسازگاری [[روایات]]:''' برای حل معضل مزبور و رفع [[تعارض]] ظاهری، نخست باید مراد از "توقيت" [[آشکار]] شود. دقت در این [[روایات]] نشان می دهد، [[تعارض]] این [[روایات]] ابتدایی است و ابا اندکی تأمل از میان می رود. چنان که ظاهر [[روایات]] می‌نمایاند، مراد از [[توقیت]]، تعیین دقیق [[وقت ظهور]] است؛ برای مثال نمی‌توان گفت، [[ظهور]] حتما در سال ۲۰۰۰ میلادی یا ۱۵۰۰ هجری قمری به وقوع می‌پیوندد. روایاتی چون آنچه از ابی حمزه [[نقل]] شد و تعیین سالی خاص برای [[ظهور]] را نفی می‌کنند، بر درستی این سخن گواهی می‌دهند. به بیان فنّی، برای رفع [[تعارض]] می‌توان از قاعده اصولی "تخصيص" استفاده کرد. [[روایات]] نفی کننده [[توقیت]] معين، خاص شمرده می‌شوند و باقی [[روایات]] در نفی [[عمومیت]] دارند؛ با روایت‌های خاص [[روایات]] عام را تخصیص می‌زنیم و نتیجه می‌گیریم تنها تعيين خاص برای [[ظهور]] ناممکن است.<ref> ر.ک :محمد صدر، تاریخ مابعد الظهور، ص ۶۸ - ۶۹</ref> پس [[روایات]] بیانگر [[نشانه‌های ظهور]] با روایت‌های "نفی توقيت" سازگار و "جمع عرفی" آنها ممکن است. [[شیخ طوسی]] به درباره [[روایات]] نشان دهنده تعیین و تغییر [[زمان ظهور]] می‌گوید: هیچ امتناعی ندارد [[خداوند]] زمانی را برای کاری در نظر بگیرد و به [[دلیل]] تغيير [[مصلحت]]، وقتش را تغییر دهد. این مطلب در تمام اموری که تحقق آنها به شرط یا مصلحتی مشروط است، وجود دارد. در این موارد، وقتی شرط تحقق نیابد یا [[مصلحت]] تغییر کند، زمان تحقق آن کار نیز دگرگون می گردد. این پدیده در اصطلاح "[[بداء]]" خوانده می‌شود و همه متكلمان [[اسلامی]] امکان آن را پذیرفته‌اند. تنها در کارهای "محتوم"، یعنی غیر مشروط به شرط خاص، امکان تغییر وجود ندارد.<ref>[[شیخ طوسی]]، الغیبه، ص ۴۲۹ </ref>
:::::*'''حل ناسازگاری [[روایات]]:''' برای حل معضل مزبور و رفع [[تعارض]] ظاهری، نخست باید مراد از "توقيت" آشکار شود. دقت در این [[روایات]] نشان می دهد، [[تعارض]] این [[روایات]] ابتدایی است و ابا اندکی تأمل از میان می رود. چنان که ظاهر [[روایات]] می‌نمایاند، مراد از [[توقیت]]، تعیین دقیق [[وقت ظهور]] است؛ برای مثال نمی‌توان گفت، [[ظهور]] حتما در سال ۲۰۰۰ میلادی یا ۱۵۰۰ هجری قمری به وقوع می‌پیوندد. روایاتی چون آنچه از ابی حمزه [[نقل]] شد و تعیین سالی خاص برای [[ظهور]] را نفی می‌کنند، بر درستی این سخن گواهی می‌دهند. به بیان فنّی، برای رفع [[تعارض]] می‌توان از قاعده اصولی "تخصيص" استفاده کرد. [[روایات]] نفی کننده [[توقیت]] معين، خاص شمرده می‌شوند و باقی [[روایات]] در نفی [[عمومیت]] دارند؛ با روایت‌های خاص [[روایات]] عام را تخصیص می‌زنیم و نتیجه می‌گیریم تنها تعيين خاص برای [[ظهور]] ناممکن است.<ref> ر.ک :محمد صدر، تاریخ مابعد الظهور، ص ۶۸ - ۶۹</ref> پس [[روایات]] بیانگر [[نشانه‌های ظهور]] با روایت‌های "نفی توقيت" سازگار و "جمع عرفی" آنها ممکن است. [[شیخ طوسی]] به درباره [[روایات]] نشان دهنده تعیین و تغییر [[زمان ظهور]] می‌گوید: هیچ امتناعی ندارد [[خداوند]] زمانی را برای کاری در نظر بگیرد و به [[دلیل]] تغيير [[مصلحت]]، وقتش را تغییر دهد. این مطلب در تمام اموری که تحقق آنها به شرط یا مصلحتی مشروط است، وجود دارد. در این موارد، وقتی شرط تحقق نیابد یا [[مصلحت]] تغییر کند، زمان تحقق آن کار نیز دگرگون می گردد. این پدیده در اصطلاح "[[بداء]]" خوانده می‌شود و همه متكلمان [[اسلامی]] امکان آن را پذیرفته‌اند. تنها در کارهای "محتوم"، یعنی غیر مشروط به شرط خاص، امکان تغییر وجود ندارد.<ref>[[شیخ طوسی]]، الغیبه، ص ۴۲۹ </ref>
:::::*بنابراین، مراد از نفى توقيت، مشخص ساختن زمان دقیق [[ظهور]] [[امام عصر]]{{ع}} است. انبوه [[روایات]] بیانگر [[نشانه‌های قطعی ظهور]] نیز تنها [[علائم]] [[نزدیک شدن ظهور]] [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} را ارائه می‌دهند»<ref>[[مهدی علی‌پور|علی‌پور، مهدی]]، [[ظهور (مقاله)|ظهور]]، ص ۲۲۹-۲۳۲.</ref>.
:::::*بنابراین، مراد از نفى توقيت، مشخص ساختن زمان دقیق [[ظهور]] [[امام عصر]]{{ع}} است. انبوه [[روایات]] بیانگر [[نشانه‌های قطعی ظهور]] نیز تنها [[علائم]] [[نزدیک شدن ظهور]] [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} را ارائه می‌دهند»<ref>[[مهدی علی‌پور|علی‌پور، مهدی]]، [[ظهور (مقاله)|ظهور]]، ص ۲۲۹-۲۳۲.</ref>.


۲۲۷٬۲۹۵

ویرایش