|
|
| خط ۱۷: |
خط ۱۷: |
|
| |
|
| ==عبرتهای داستان [[اصحاب سبت]]== | | ==عبرتهای داستان [[اصحاب سبت]]== |
| بیان داستان اصحاب سبت درسی برای همگان است، گرچه تنها [[پرهیزکاران]] از این درس بهره میبرند: {{متن قرآن|فَجَعَلْنَاهَا نَكَالًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ}}<ref>«و آن را پندی برای هم روزگاران و آیندگان آن (رویداد) و اندرزی برای پرهیزگاران کردیم» سوره بقره، آیه ۶۶.</ref> [[مفسران]] گفتهاند: این [[آیه]] خطاب به [[یهودیان]] [[زمان]] رسولاکرم{{صل}} است و مراد از ذکر این داستان میتواند دو چیز باشد:
| |
| # اظهار [[معجزه]] [[حضرت محمد]]{{صل}}، زیرا آن [[حضرت]] به رغم نخواندن کتاب و نوشتهای، از داستانهای گذشتگان خبر داد.<ref>التفسیر الکبیر، ج ۳، ص ۱۱۰.</ref>
| |
| # [[اندرز]] و هشداری است به یهودیان زمانِ [[حضرت رسول]]{{صل}} که ممکن است شما هم بر اثر [[تمرد]] از فرمانهای [[خدا]] گرفتار چنین عذابی شوید. برخی نیز آن را برای اندرز و [[پند]] [[اقوام]] دیگر دانستهاند.<ref>مجمع البیان، ج ۱، ص ۲۶۵.</ref> گروهی از مفسران نیز منظور از [[متقین]] در آیه {{متن قرآن|وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ}} را [[امت]] حضرت محمد{{صل}} دانستهاند؛<ref>تفسیر ابنکثیر، ج ۱، ص ۱۱۱؛ البحرالمحیط، ج ۱، ص ۳۹۹؛ الدرالمنثور، ج ۱، ص ۱۸۵.</ref> همچنین از آیه {{متن قرآن|وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ}}<ref>«و میان خود، آنان را که در روز شنبه از اندازه در گذشتند شناختهاید که به آنها گفتیم بوزینگانی باشید، رانده» سوره بقره، آیه ۶۵.</ref> بر میآید که داستان این قوم در [[کتب مقدس]] پیشین نیز بیان شده است، زیرا مخاطب {{متن قرآن|عَلِمْتُمُ}} یهودیان هستند. در آیه {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ آمِنُوا بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقًا لِمَا مَعَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَطْمِسَ وُجُوهًا فَنَرُدَّهَا عَلَى أَدْبَارِهَا أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّا أَصْحَابَ السَّبْتِ وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا}}<ref>«ای اهل کتاب! به آنچه فرستادهایم که کتاب آسمانی نزد شما را راست میشمارد ایمان بیاورید، پیش از آنکه چهرههایی را ناپدید سازیم و آنان را واپس گردانیم یا آنان را لعنت کنیم چنان که «اصحاب سبت» را لعنت کردیم و فرمان خداوند، انجام یافتنی است» سوره نساء، آیه ۴۷.</ref> نیز [[اهلکتاب]] را از دچار شدن به [[عذاب]] [[اصحاب سبت]] برحذر داشته و آنها را نیز به اینگونه عذابها [[تهدید]] میکند. از این [[آیه]] نیز چنین برمیآید که [[اهل کتاب]] نیز از [[گناه]] و عذاب این [[قوم]] [[آگاهی]] داشتهاند که [[خداوند]] به آنها [[یادآوری]] میکند.
| |
|
| |
| درس دیگرِ این داستان اهمیت "[[نهی از منکر]]" و [[سکوت]] نکردن در برابر پلیدیهاست، زیرا کسانی که در برابر گناه صیادان سکوت نکردند از عذاب [[نجات]] یافتند: {{متن قرآن|فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُكِّرُوا بِهِ أَنْجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ وَأَخَذْنَا الَّذِينَ ظَلَمُوا بِعَذَابٍ بَئِيسٍ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ}}<ref>«آنگاه چون اندرزی که به ایشان داده شده بود از یاد بردند کسانی را که (مردم را) از کار بد باز میداشتند رهایی بخشیدیم و ستمورزان را برای آنکه نافرمانی میکردند به عذابی سخت فرو گرفتیم» سوره اعراف، آیه ۱۶۵.</ref> و نیز برخی [[مفسران]] از این داستان استفاده کردهاند که [[امید]] نداشتن به تأثیر [[نهی]] ازمنکر مجوّز ترک این [[واجب]] نمیشود،<ref>جامع البیان، مج ۶، ج ۹، ص ۱۲۴ ـ ۱۲۵؛ التبیان، ج ۵، ص ۱۳.</ref> زیرا نهی کنندگان از منکر، در پاسخ کسانی که این عمل را بیفایده میدانستند و میگفتند: {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَتْ أُمَّةٌ مِنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا قَالُوا مَعْذِرَةً إِلَى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که گروهی از ایشان گفتند: چرا قومی را پند میدهید که خداوند یا آنان را نابود یا به سختی عذاب خواهد کرد؟ گفتند: تا عذری نزد پروردگارتان گردد و باشد که آنان پرهیزگاری ورزند» سوره اعراف، آیه ۱۶۴.</ref> گفتند: نهی از منکر ما برای این است که در برابر [[خدا]] عذری داشته باشیم یا اینکه شاید هم نهی ما اثر کرده، آنها از این عمل دست بکشند: {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَتْ أُمَّةٌ مِنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا قَالُوا مَعْذِرَةً إِلَى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که گروهی از ایشان گفتند: چرا قومی را پند میدهید که خداوند یا آنان را نابود یا به سختی عذاب خواهد کرد؟ گفتند: تا عذری نزد پروردگارتان گردد و باشد که آنان پرهیزگاری ورزند» سوره اعراف، آیه ۱۶۴.</ref>.<ref>جامعالبیان، مج۶، ج۹، ص۱۲۴ـ۱۳۱؛ تفسیرقرطبی، ج ۷، ص ۱۹۵.</ref>.<ref>[[ابوالفضل روحی|روحی، ابوالفضل]]، [[اصحاب سبت (مقاله)|مقاله «اصحاب سبت»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۳.</ref>
| |
|
| |
|
| ==منابع== | | ==منابع== |
