سعیر: تفاوت میان نسخه‌ها

[[اهل]] [[سعیر]] در همان آغاز ورود به [[دوزخ]] به [[گناه]] خود اعتراف می‌کنند و می‌پذیرند که گرفتار شدن در [[آتش]] پیامد اعمالی است که در [[دنیا]] انجام داده و نباید انجام می‌دادند: {{متن قرآن|فَاعْتَرَفُوا بِذَنْبِهِمْ فَسُحْقًا لِأَصْحَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«آری، گناه خود را می‌پذیرند پس لعنت بر دوزخیان باد!» سوره ملک، آیه ۱۱.</ref>.<ref>نک: المیزان، ج۱۹، ص۳۵۴.</ref> جمله {{متن قرآن|فَسُحْقًا لِأَصْحَابِ السَّعِيرِ}} [[نفرین]] بر آنان است که از [[رحمت خدا]] دور باشند.<ref> الصافی، ج۵، ص۲۰۲؛ اطیب البیان، ج۱۳، ص۹۹.</ref> به گفته‌ای {{متن قرآن|فَسُحْقًا}} بدین معناست که چیزی را با دست [[خرد]] کنند <ref> المیزان، ج۱۹، ص۳۵۴.</ref> و مراد آن است که آنان از شعله‌های دوزخ از این سو به آن سو طرد شده و پایمال [[دوزخیان]] می‌شوند.<ref>انوار درخشان، ج۱۶، ص۴۹۰.</ref> فریاد {{عربی|"واثبوراه"}} از آنان بلند می‌شود: {{متن قرآن|دَعَوْا هُنَالِكَ ثُبُورًا }} واژه {{متن قرآن|ثُبُورًا}} به "ویل" و "هلاک"<ref> المیزان، ج۱۵، ص۱۸۸.</ref> معنا شده و مفهوم فریاد {{عربی|"واثبوراه"}} ای [[مرگ]] بر من است.<ref>نمونه، ج۱۵، ص۳۷.</ref> واژه {{متن قرآن|ثُبُورًا }} (به صورت نکره) می‌رساند چنان واویلایی از آنان برمی‌خیزد که وصف‌پذیر نیست.<ref> المیزان، ج۱۵، ص۱۸۸.</ref> این فریاد که استغاثه‌ای برای [[نجات]] است اثری ندارد <ref>المیزان، ج۱۵، ص۱۸۸.</ref> و [[ملائکه]] دوزخ <ref>نمونه، ج۱۵، ص۳۸.</ref> به فریادهای‌ آنان پاسخ می‌‌دهند که فریادهای شما کم باشد یا زیاد، به حال شما سودی ندارد: {{متن قرآن|لَا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُورًا وَاحِدًا وَادْعُوا ثُبُورًا كَثِيرًا}}<ref>«امروز یک بار واویلا نگویید و بسیار واویلا بگویید!» سوره فرقان، آیه ۱۴.</ref>.<ref> التبیان، ج۷، ص۴۷۶؛ المیزان، ج۱۵، ص۱۸۸.</ref>، چنان‌که این معنا در [[آیات]] {{متن قرآن|اصْلَوْهَا فَاصْبِرُوا أَوْ لَا تَصْبِرُوا سَوَاءٌ عَلَيْكُمْ إِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ}}<ref>«بدان درآیید! و شکیب کنید یا نکنید بر شما یکسان است، تنها کیفر آنچه می‌کرده‌اید می‌بینید» سوره طور، آیه ۱۶.</ref> و {{متن قرآن|وَبَرَزُوا لِلَّهِ جَمِيعًا فَقَالَ الضُّعَفَاءُ لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًا فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا مِنْ عَذَابِ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ قَالُوا لَوْ هَدَانَا اللَّهُ لَهَدَيْنَاكُمْ سَوَاءٌ عَلَيْنَا أَجَزِعْنَا أَمْ صَبَرْنَا مَا لَنَا مِنْ مَحِيصٍ}}<ref>«و همه نزد خداوند حضور می‌یابند آنگاه ناتوانان به سرکشان می‌گویند: ما پیروان شما بودیم، آیا چیزی از عذاب خداوند را از ما باز می‌دارید؟ می‌گویند: اگر خداوند ما را (به رهایی از عذاب) رهنمایی کرده بود ما شما را راهبری می‌کردیم، برای ما برابر است که بی‌تابی کنیم یا شکیبایی ورزیم، ما را گریزگاهی نیست» سوره ابراهیم، آیه ۲۱.</ref> آمده است، <ref>المیزان، ج۱۵، ص۱۸۸.</ref> یا آنکه انواع گوناگونی از [[عذاب]] برای شماست که باید برای هریک جداگانه فریاد کنید.<ref>تبیین القرآن، ص۳۷۳.</ref> به نظری، مراد آن است که عذاب دردناک آنها موقت نیست که با گفتن یک {{متن قرآن|"وا ثبورا"}} پایان یابد، بلکه باید در طول این مدت همواره این جمله را تکرار کنند <ref>نمونه، ج۱۵، ص۳۸.</ref> و به احتمالی چون [[اهل]] عذاب با این فریادها احیاناً [[احساس]] اندکی [[راحتی]] می‌کنند، این جمله را به آنان می‌گویند تا مانع آنان از احساس راحتی گردد.<ref>التفسیر الکبیر، ج۲۴، ص۴۳۸.</ref> [[قرآن کریم]] گروه‌هایی را اهل [[سعیر]] یا عذاب سعیر دانسته یا آنان را به آن [[تهدید]] کرده است: کسانی که [[ولایت شیطان]] را بپذیرند {{متن قرآن|كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَيَهْدِيهِ إِلَى عَذَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«بر او مقرّر است که هر کس او را دوست گیرد وی، گمراهش می‌کند و او را به عذاب آتش رهنمون می‌شود» سوره حج، آیه ۴.</ref> یا در شمار [[حزب شیطان]] باشند {{متن قرآن|إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا إِنَّمَا يَدْعُو حِزْبَهُ لِيَكُونُوا مِنْ أَصْحَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«به راستی شیطان دشمن شماست پس او را دشمن بدارید! جز این نیست که او گروه خویش را فرا می‌خواند تا (سرانجام) از دوزخیان باشند» سوره فاطر، آیه ۶.</ref>، [[شیاطین]] ([[اشرار]] [[جن]])<ref>المیزان، ج۱۹، ص۳۵۱.</ref>{{متن قرآن|وَلَقَدْ زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِلشَّيَاطِينِ وَأَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِيرِ}}<ref>«آسمان نزدیک‌تر را به چراغ‌هایی آراستیم و آنها را ابزار رماندن شیطان‌ها کردیم و عذاب آتش سوزان را برای آنان آماده ساختیم» سوره ملک، آیه ۵.</ref>.<ref>جامع البیان، ج۲۹، ص۴؛ الصافی، ج۵، ص۲۰۱؛ کنزالدقائق، ج۱۳، ص۳۵۲.</ref> جنّیان تحت امر [[سلیمان]]{{ع}} که از [[فرمان]] او [[سرپیچی]] کردند {{متن قرآن|وَلِسُلَيْمَانَ الرِّيحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَرَوَاحُهَا شَهْرٌ وَأَسَلْنَا لَهُ عَيْنَ الْقِطْرِ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَمَنْ يَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«و برای سلیمان، باد را (رام کردیم) که (وزش) پگاهانش یک ماه و وزش شامگاهانش یک ماه (راه) بود و چشمه مس گداخته را برای وی روان کردیم و برخی از پریان به اذن پروردگارش پیش او کار می‌کردند و هر یک از آنان از فرمان ما سر می‌پیچید بدو از عذاب آتش می‌چشاندیم» سوره سبأ، آیه ۱۲.</ref>،<ref>جامع البیان، ج۲۲، ص۴۸؛ مجمع البیان، ج۸، ص۵۹۸؛ ارشاد الاذهان، ص۴۳۴.</ref> [[کافران]] {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ لَعَنَ الْكَافِرِينَ وَأَعَدَّ لَهُمْ سَعِيرًا}}<ref>«خداوند کافران را لعنت و برای آنان آتش (دوزخ) را آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۶۴.</ref>؛ {{متن قرآن|وَمَنْ لَمْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ فَإِنَّا أَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ سَعِيرًا}}<ref>«و هر کس به خداوند و پیامبرش ایمان نیاورده باشد (بداند) بی‌گمان ما برای کافران آتشی (فروزان) آماده کرده‌ایم» سوره فتح، آیه ۱۳.</ref>؛  {{متن قرآن| إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ سَلاسِلا وَأَغْلالا وَسَعِيرًا }}<ref>«و هر کس به خداوند و پیامبرش ایمان نیاورده باشد (بداند) بی‌گمان ما برای کافران آتشی (فروزان) آماده کرده‌ایم» سوره فتح، آیه ۱۳.</ref>، کسانی که از [[تعقل]] یا گوش فرا دادن به [[تعالیم]] [[پیامبران]] [[امتناع]] کرده {{متن قرآن|وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«و می‌گویند: اگر ما سخن نیوش یا خردورز می‌بودیم در زمره دوزخیان نبودیم» سوره ملک، آیه ۱۰.</ref> و به جای [[پیروی]] از [[وحی]]، از [[پدران]] [[گمراه]] خود [[تبعیت]] کنند {{متن قرآن|وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ الشَّيْطَانُ يَدْعُوهُمْ إِلَى عَذَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«و چون به آنان گویند: از آنچه خداوند فرو فرستاده است پیروی کنید، می‌گویند: خیر، ما از آنچه پدرانمان را بر آن یافته‌ایم پیروی می‌کنیم؛ آیا حتّی اگر شیطان آنان را به عذاب آتش (دوزخ) فرا می‌خواند؟» سوره لقمان، آیه ۲۱.</ref>، کسانی که به [[کتب آسمانی]] [[ایمان]] نیاورده و از آن روی گردانده {{متن قرآن|فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ بِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ صَدَّ عَنْهُ وَكَفَى بِجَهَنَّمَ سَعِيرًا}}<ref>«پس برخی از آنها به آن ایمان آوردند و برخی از ایشان روی از آن برتافتند و (برافروختن) آتش فروزان را، دوزخ بس» سوره نساء، آیه ۵۵.</ref> [[قیامت]] را [[تکذیب]] کنند {{متن قرآن|بَلْ كَذَّبُوا بِالسَّاعَةِ وَأَعْتَدْنَا لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيرًا}}<ref>«بلکه آنان رستخیز را دروغ شمرده‌اند و ما برای هر کس که رستخیز را دروغ شمارد آتشی فروزان آماده کرده‌ایم» سوره فرقان، آیه ۱۱.</ref>، کسانی که به متاع [[دنیا]] شاد و در نتیجه [[آخرت]] را از یاد برده باشند {{متن قرآن| وَيَصْلَى سَعِيرًا إِنَّهُ كَانَ فِي أَهْلِهِ مَسْرُورًا إِنَّهُ ظَنَّ أَن لَّن يَحُورَ }}<ref>«و بر آتشی افروخته درمی‌آید بی‌گمان، او در میان خانواده‌اش شادان بود، او می‌پنداشت هرگز (به پیشگاه خداوند) باز نمی‌گردد» سوره انشقاق، آیه ۱۲-۱۴.</ref>.<ref>المیزان، ج۲۰، ص۲۴۳.</ref>، [[مجرمان]] {{متن قرآن|إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي ضَلَالٍ وَسُعُرٍ}}<ref>«بی‌گمان گناهکاران در گمراهی و سرگشتگی‌اند؛» سوره قمر، آیه ۴۷.</ref> و کسانی که به [[ستم]]، [[اموال]] [[یتیمان]] را [[تصرف]] کنند. {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا}}<ref>«آنان که دارایی‌های یتیمان را به ستم می‌خورند جز این نیست که در شکم خود آتش می‌انبارند و زودا که در آتشی برافروخته درآیند» سوره نساء، آیه ۱۰.</ref> برپایه روایاتی از [[رسول]] گرامی{{صل}} نیز کسانی که از [[تصدیق]] [[پیامبر]] و [[علی]] {{ع}} یا گفتار یا [[افعال]] آنان امتناع ورزند،<ref>تفسیر منسوب به امام عسکری، ص۵۵۶؛ بحارالانوار، ج۲۱، ص۱۲۳.</ref> [[دشمنان]] [[علی]]{{ع}}،<ref>بحارالانوار، ج۳۷، ص۲۱۳.</ref> کسانی که [[حق]] [[فاطمه]] علیهاالسلامرا گرفته و رشته [[مودّت]] ایشان را [[بریده]] باشند <ref>بحارالانوار، ج۲۲، ص۴۹۲.</ref> و به روایاتی دیگر، [[تکذیب]] کنندگان [[امیرمؤمنان]] <ref>تفسیر قمی، ج۲، ص۱۱۲.</ref> و [[منکران]] [[امامان]]{{ع}}<ref> تفسیر عیاشی، ج۲، ص۲۴۹-۲۵۰؛ تفسیر قمی، ج۱، ص۳۷۷.</ref> و کسانی که [[مال]] آنان ([[خمس]]) را به ناحق [[تصرف]] کنند،<ref>وسائل‌الشیعه، ج۹، ص۵۴۱.</ref> آنان‌که به [[دعوت]] [[پیشوایان]] [[گمراهی]] پاسخ مثبت دهند،<ref> الامالی، ص۲۱۷-۲۱۸؛ بحارالانوار، ج۴۴، ص۳۱۳.</ref> [[قاتلان]]،<ref>دعائم‌الاسلام، ج۲، ص۴۰۱-۴۰۲؛ المهذب، ج۲، ص۴۵۴.</ref> [[کافران]]،<ref> الاختصاص، ص۳۶۳.</ref> [[متکبران]]<ref>ارشادالقلوب، ج۱، ص۱۷۸.</ref> و کسانی که به [[مشورت]] کننده [[خیانت]] کنند<ref>غررالحکم، ص۴۴۳.</ref> [[اهل]] سعیرند.<ref>[[سید رضا اسحاق‌نیا تربتی|اسحاق‌نیا تربتی]]، [[محمد صادق صالحی‌منش|صالحی‌منش]]، [[سعیر (مقاله)|مقاله "سعیر"]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref>