جز
جایگزینی متن - 'تحقیق' به 'تحقیق'
جز (جایگزینی متن - 'خداوند متعالی' به 'خداوند متعال') |
جز (جایگزینی متن - 'تحقیق' به 'تحقیق') |
||
| خط ۹۷: | خط ۹۷: | ||
[[قرآن]] یا [[روایات]] در موارد متعدّدی تصریح کردهاند: تکلیفی که [[انسان]] را در معرض خطر جدّی جانی یا [[مالی]] قرار دهد، ساقط میشود؛ مانند [[لزوم]] [[آرامش]] بدنی در [[نماز]] که در صورت [[خوف]]، ساقط میشود: {{متن قرآن|فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا أَوْ رُكْبَانًا فَإِذَا أَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَا لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ}}<ref>«و اگر در بیم بودید، (نماز خوف را) پیاده یا سواره بجای آورید و چون ایمنی یافتید خداوند را یاد کنید همانگونه که آنچه را نمیدانستید به شما آموخت» سوره بقره، آیه ۲۳۹.</ref>.<ref>فقهالقرآن، ج ۱، ص ۱۵۳؛ مجمعالبیان، ج ۲، ص ۶۰۱.</ref><ref>[[محمد حسن زمانی|زمانی، محمد حسن]]، [[آسانی (مقاله)|مقاله «آسانی»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | [[قرآن]] یا [[روایات]] در موارد متعدّدی تصریح کردهاند: تکلیفی که [[انسان]] را در معرض خطر جدّی جانی یا [[مالی]] قرار دهد، ساقط میشود؛ مانند [[لزوم]] [[آرامش]] بدنی در [[نماز]] که در صورت [[خوف]]، ساقط میشود: {{متن قرآن|فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا أَوْ رُكْبَانًا فَإِذَا أَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَا لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ}}<ref>«و اگر در بیم بودید، (نماز خوف را) پیاده یا سواره بجای آورید و چون ایمنی یافتید خداوند را یاد کنید همانگونه که آنچه را نمیدانستید به شما آموخت» سوره بقره، آیه ۲۳۹.</ref>.<ref>فقهالقرآن، ج ۱، ص ۱۵۳؛ مجمعالبیان، ج ۲، ص ۶۰۱.</ref><ref>[[محمد حسن زمانی|زمانی، محمد حسن]]، [[آسانی (مقاله)|مقاله «آسانی»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | ||
====[[ناآگاهی]]==== | ====[[ناآگاهی]]==== | ||
[[مسلمان]] موظّف به [[فراگیری احکام]] و [[تکالیف دینی]] خویش است و در صورت کوتاهی در یادگیری [[مؤاخذه]] خواهد شد؛ امّا [[خداوند]] در چندین مورد بر [[ناآگاهان]] آسان گرفته است؛ مانند [[ناآگاهی]] و عذر ناشی از نرسیدن [[دعوت]] [[پیامبران]]: {{متن قرآن|مَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا}}<ref>«هر کس رهیاب شود تنها به سود خود راه یافته و هر کس گمراه شود تنها به زیان خود گمراه گردیده است و هیچ باربرداری بار (گناه) دیگری را بر دوش نخواهد گرفت و ما تا پیامبری برنینگیزیم (کسی را) عذاب نمیکنیم» سوره اسراء، آیه ۱۵.</ref><ref>مجمعالبیان، ج ۶، ص ۶۲۳.</ref>. یا [[عدم آگاهی]] از [[حرمت]] و وجوب برخی [[کارها]] و اشیا در [[شریعت]]. [[مسلمان]] اگر پس از | [[مسلمان]] موظّف به [[فراگیری احکام]] و [[تکالیف دینی]] خویش است و در صورت کوتاهی در یادگیری [[مؤاخذه]] خواهد شد؛ امّا [[خداوند]] در چندین مورد بر [[ناآگاهان]] آسان گرفته است؛ مانند [[ناآگاهی]] و عذر ناشی از نرسیدن [[دعوت]] [[پیامبران]]: {{متن قرآن|مَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا}}<ref>«هر کس رهیاب شود تنها به سود خود راه یافته و هر کس گمراه شود تنها به زیان خود گمراه گردیده است و هیچ باربرداری بار (گناه) دیگری را بر دوش نخواهد گرفت و ما تا پیامبری برنینگیزیم (کسی را) عذاب نمیکنیم» سوره اسراء، آیه ۱۵.</ref><ref>مجمعالبیان، ج ۶، ص ۶۲۳.</ref>. یا [[عدم آگاهی]] از [[حرمت]] و وجوب برخی [[کارها]] و اشیا در [[شریعت]]. [[مسلمان]] اگر پس از تحقیق لازم، هم چنان در [[حکم شرعی]] کاری یا چیزی [[شک]] داشته باشد، میتواند به استناد اصل حلیّت یا [[برائت]]، آن را بر خود [[حلال]] و جایز شمرد. [[قرآن]] میفرماید: {{متن قرآن| لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا مَا آتَاهَا }}<ref>«خداوند هیچ کس را جز به آنچه بدو داده است تکلیف نمیکند» سوره طلاق، آیه ۷.</ref>.<ref>عوائدالایام، ص ۲۴۸.</ref><ref>[[محمد حسن زمانی|زمانی، محمد حسن]]، [[آسانی (مقاله)|مقاله «آسانی»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | ||
==[[آسانگیری]] [[خدا]] در [[محاسبه]] و مواخذه== | ==[[آسانگیری]] [[خدا]] در [[محاسبه]] و مواخذه== | ||