امانت در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۷۶۹ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲ مارس ۲۰۲۱
خط ۱۰۶: خط ۱۰۶:
نکته جالب توجه آن‌که [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا}}<ref>«خداوند به شما فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به صاحب آنها باز گردانید» سوره نساء، آیه ۵۸.</ref>، نیز که از سپردن [[امانت]] به انسان‌های [[شایسته]] به آن امانات خبر می‌دهد، اگرچه مصداق [[امانت]] در آن عام است و شامل هر امانتی می‌شود، [[امامان معصوم]]{{ع}} همواره به آن توجه داشته‌اند و خود را مصداق آن [[آیه]] معرفی کرده‌اند که به نظر می‌رسد، همسوی با تعبیر [[امین الله]] است. در این باره، برید عجلی در روایتی صحیح از [[امام باقر]]{{ع}} [[نقل]] می‌کند که ایشان پس از [[تلاوت]] [[آیه]] یاد شده، فرمودند: “مقصود از آن ما هستیم که [[امام اول]] آنچه در [[اختیار]] دارد از کتاب و [[سلاح]] و [[علم]] به [[امام]] بعدی می‌سپارد”<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۱۸۸، محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۷۶.</ref>.
نکته جالب توجه آن‌که [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا}}<ref>«خداوند به شما فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به صاحب آنها باز گردانید» سوره نساء، آیه ۵۸.</ref>، نیز که از سپردن [[امانت]] به انسان‌های [[شایسته]] به آن امانات خبر می‌دهد، اگرچه مصداق [[امانت]] در آن عام است و شامل هر امانتی می‌شود، [[امامان معصوم]]{{ع}} همواره به آن توجه داشته‌اند و خود را مصداق آن [[آیه]] معرفی کرده‌اند که به نظر می‌رسد، همسوی با تعبیر [[امین الله]] است. در این باره، برید عجلی در روایتی صحیح از [[امام باقر]]{{ع}} [[نقل]] می‌کند که ایشان پس از [[تلاوت]] [[آیه]] یاد شده، فرمودند: “مقصود از آن ما هستیم که [[امام اول]] آنچه در [[اختیار]] دارد از کتاب و [[سلاح]] و [[علم]] به [[امام]] بعدی می‌سپارد”<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۱۸۸، محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۷۶.</ref>.
[[معلی بن خنیس]] نیز در روایتی صحیح، از [[امام صادق]]{{ع}} [[نقل]] کرده است که ایشان در [[تبیین]] این [[آیه]] فرمودند:”خداوند به [[امام اول]] [[فرمان]] می‌دهد که هر آنچه در [[اختیار]] دارد، به [[امام]] بعدی واگذار کند”<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۷۷؛ شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۳؛ محمد بن حسن طوسی، تهذیب الاحکام، ج۶، ص۲۲۳.</ref>. همچنین [[احمد]] بن [[عمر]] نیز در روایتی صحیح، از [[امام رضا]]{{ع}} [[نقل]] می‌کند که راجع به این [[آیه]] فرمودند: “آنها [[آل محمد]]{{صل}} هستند که [[امام]]، [[امانت]] را به پس از خود می‌دهد”<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۷۶.</ref>. [[محمد]] بن [[فضیل]] نیز نظیر این سخن را در روایتی صحیح، از [[امام رضا]]{{ع}} [[نقل]] کرده است<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۷۷؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۷۶- ۲۷۷.</ref><ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۲۹۷-۳۱۲.</ref>.
[[معلی بن خنیس]] نیز در روایتی صحیح، از [[امام صادق]]{{ع}} [[نقل]] کرده است که ایشان در [[تبیین]] این [[آیه]] فرمودند:”خداوند به [[امام اول]] [[فرمان]] می‌دهد که هر آنچه در [[اختیار]] دارد، به [[امام]] بعدی واگذار کند”<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۷۷؛ شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۳؛ محمد بن حسن طوسی، تهذیب الاحکام، ج۶، ص۲۲۳.</ref>. همچنین [[احمد]] بن [[عمر]] نیز در روایتی صحیح، از [[امام رضا]]{{ع}} [[نقل]] می‌کند که راجع به این [[آیه]] فرمودند: “آنها [[آل محمد]]{{صل}} هستند که [[امام]]، [[امانت]] را به پس از خود می‌دهد”<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۷۶.</ref>. [[محمد]] بن [[فضیل]] نیز نظیر این سخن را در روایتی صحیح، از [[امام رضا]]{{ع}} [[نقل]] کرده است<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۷۷؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۷۶- ۲۷۷.</ref><ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۲۹۷-۳۱۲.</ref>.
==[[کلمات قصار]] پیرامون امانت==
در غررالحکم و دررالکلم در “باب الأمانة”، سخنانی به اقتصار از مولای [[موحدان]]، [[امیر مؤمنان]]، [[علی]]{{ع}}، بیان شده است که در اینجا تنها به برخی از آنها اشاره می‌شود:
#{{متن حدیث|الْأَمَانَةُ تُؤَدِّي‏ إِلَى‏ الصِّدْقِ}}: [[امانتداری]]، به [[راستگویی]] منجر می‌شود.
#{{متن حدیث|الْأَمَانَةُ صِيَانَةٌ}}: امانتداری، [[حفظ]] و [[نگهبانی]] است (یعنی امانت باید حفظ شود و فاش‌کردن آن [[خیانت]] خواهد بود).
#{{متن حدیث|آفَةُ الْأَمَانَةِ الْخِيَانَةُ}}: آفت امانتداری، خیانت‌کردن است.
#{{متن حدیث|أَفْضَلُ‏ الْأَمَانَةِ الْوَفَاءُ بِالْعَهْدِ}}: افزون‌ترین امانتداری، [[وفا]] کردن به [[عهد]] است.
#{{متن حدیث|رَأْسُ‏ الْإِسْلَامِ‏ الْأَمَانَةُ}}: در رأس [[اسلام]] ([[ایمان]])، امانتداری است.
#{{متن حدیث|الْأَمَانَةُ إِيمَانٌ الْبَشَاشَةُ إِحْسَانٌ‏}}: امانتداری، ایمان است؛ [[خوشرویی]] [[احسان]].
#{{متن حدیث|الْأَمَانَةُ فَوْزٌ لِمَنْ‏ رَعَاهَا}}: امانتداری، [[رستگاری]] است برای کسی که آن را مراعات کند.
#{{متن حدیث|إِذَا اؤْتُمِنْتَ فَلَا تَخُنْ‏}}: هنگامی‌که امانتی به تو سپرده شد، خیانت مکن.
#{{متن حدیث|إِذَا ائْتَمَنْتَ فَلَا تَسْتَخِنْ}}: هنگامی که امانتی را سپردی، پس نسبت [[خیانت]] مده.
#{{متن حدیث|عَلَيْكَ بِالْأَمَانَةِ فَإِنَّهَا أَفْضَلُ‏ دِيَانَةٍ}}: بر تو باد به [[امانتداری]]، زیرا این کار، [[برترین]] [[دیانت]] است.
#{{متن حدیث|فَسَادُ الْأَمَانَةِ طَاعَةُ الْخِيَانَةِ}}: [[فساد]] امانتداری، [[فرمانبرداری]] از خیانت است.
#{{متن حدیث|فَازَ مَنْ‏ تَجَلْبَبَ‏ الْوَفَاءَ وَ ادَّرَعَ الْأَمَانَةَ}}: به [[پیروزی]] رسیده، کسی که [[وفاداری]] را پیراهن، و امانت را [[زره]] نموده است.
#{{متن حدیث|كُلُّ شَيْ‏ءٍ لَا يَحْسُنُ نَشْرُهُ أَمَانَةٌ وَ إِنْ‏ لَمْ‏ يُسْتَكْتَمْ‏}}: هر چیزی که نشرش [[نیکو]] نباشد، امانت خواهد بود، هر چند که پنهان‌داشتن آن [[طلب]] نشده باشد.
#{{متن حدیث|مَنْ‏ لَا أَمَانَةَ لَهُ‏ لَا إِيمَانَ لَهُ}}: هر که هیچ [[امانتدار]] نباشد، [[ایمانی]] برای او نخواهد بود.
#{{متن حدیث|مَنِ‏ اسْتَهَانَ‏ بِالْأَمَانَةِ وَقَعَ فِي الْخِيَانَةِ}}: هر که امانت را [[سهل]] شمارد (و نسبت به آن بی‌تفاوت باشد)، در خیانت قرار خواهد گرفت.
#{{متن حدیث|مَنْ‏ عَمِلَ‏ بِالْأَمَانَةِ فَقَدْ أَكْمَلَ الدِّيَانَةَ}}: هر که به امانت عمل کند، در [[حقیقت]] دیانت را کامل گردانیده است.
#{{متن حدیث|مِنْ‏ أَحْسَنِ‏ الْأَمَانَةِ رَعْيُ الذِّمَمِ}}: از [[بهترین]] امانتداری‌ها، رعایت‌کردن [[عهد]] و پیمان‌هاست.
#{{متن حدیث|لَا إِيمَانَ‏ لِمَنْ‏ لَا أَمَانَةَ لَهُ‏}}: ایمانی نیست برای کسی که امانتدار نیست.
#{{متن حدیث|لَا أَمَانَةَ لِمَنْ‏ لَا دِينَ‏ لَهُ‏}}: امانتی نیست برای کسی که [[دیندار]] نیست.
#{{متن حدیث|أَدِّ الْأَمَانَةَ إِلَى مَنِ ائْتَمَنَكَ، وَ لَا تَخُنْ‏ مَنْ‏ خَانَكَ‏}}: امانت را به کسی که تو را [[امین]] دانسته بازگردان، و به کسی که به تو خیانت کرده، خیانت مکن.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۲۱۳.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۸۰٬۳۰۴

ویرایش