بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{خرد}} | {{خرد}} | ||
'''آخر الزمان''' دوره پايانى دنيا و مرتبط با [[بعثت پيامبر خاتم]] {صل} و [[ظهور منجى موعود]]. تاريخ دقيق آخر الزمان نامعلوم است و تنها مى توان آن را به بخش واپسين روزگار كه به قيامت متّصل مى گردد تعريف نمود. | '''آخر الزمان''' دوره پايانى دنيا و مرتبط با [[بعثت پيامبر خاتم]] {صل} و [[ظهور منجى موعود]]. تاريخ دقيق آخر الزمان نامعلوم است و تنها مى توان آن را به بخش واپسين روزگار كه به قيامت متّصل مى گردد تعريف نمود<ref>[http://maarefquran.com/Files/viewdmaarefBooks.php?bookId=1 دائرة المعارف قرآن کریم؛ ص ۱۱۴ - ۱۲۴.]</ref>. | ||
==واژه شناسی لغوی == | ==واژه شناسی لغوی == | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
==آخر الزمان در روایات و تفاسیر == | ==آخر الزمان در روایات و تفاسیر == | ||
«در روایات و تفاسیر، بسیاری از نشانههای آخر الزمان از اشراط الساعة نیز شمرده شده است؛<ref>روحالمعانی، مج۱۴، ج۲۶، ص۸۰ ـ۸۲؛ نمونه، ج۲۱، ص۴۴۹ ـ ۴۵۱.</ref> از این رو برای جدایی این دو موضوع مقاله آخر الزمان به حوادث و تحولات اجتماعی در واپسین دوره حیات بشری اختصاص یافته که معمولا در کتابهایی تحت عنوان "الْمَلاحِمُ والْفِتَن" <ref>الفتن والملاحم فی آخر الزمان، ابنکثیر؛ الملاحم والفتن، ابنطاووس.</ref> و کتابهای مربوط به غیبت امام زمان{{ع}} <ref>الغیبه، طوسی.</ref> بررسی میشوند و اشراط الساعة به حوادث طبیعی و دگرگونیهای کیهانی در آستانه قیامت، مانند: طلوع خورشید از مغرب، پوشیده شدن آسمان از دود، تاریک شدن خورشید و ماه و ستارگان، متلاشی شدن کوهها و... محدود شده است<ref>الکشاف الموضوعی، ج۱، ص۹۷ ـ ۱۰۲.</ref>»<ref>[http://maarefquran.com/Files/viewdmaarefBooks.php?bookId=1 دائرة المعارف قرآن کریم؛ ص ۱۱۴ - ۱۲۴.]</ref>. | |||
«اصطلاح آخر الزمان در روایات اسلامی در دو معنا به کار رفته است: | |||
'''نخست''' آن قسمت از زمان که از آغاز نبوت پیامبر اسلام {{صل}} تا وقوع قیامت را شامل میشود. در بعضی روایات ، پیامبر اسلام {{صل}} به پیامبر آخرالزمان توصیف شده است<ref>بحارالأنوار، ج۹، ص ۲۸۶.</ref>. چنین اتصافی با این مطلب ارتباط دارد که وی خاتم الانبیاء بوده و شریعت وی به دلیل کامل بودن تا پایان این عالَم اعتبار دارد و او پیامبر آخرین قسمت از زمان است. | |||
'''دوم''' در بسیاری از روایات اسلامی <ref>المستدرک علی الصحیحین، ج۴، ص ۴۹۱؛ کشف الغمّه، ج۳، ص ۲۶۵ و عقد الدرر، ص ۹۱</ref> اصطلاح آخرالزمان عبارت است از زمانی که در آن منجی بشریت مهدی موعود {{ع}} ظهور میکند <ref>صحیح ترمذی، ج۲، ص ۴۶</ref> و رویدادهای خاصی در سه مقطع زمانی روی میدهد: الف) آزمونهای سخت و فتنههای آخرالزمان <ref>تفسیر قمی، ج۲، ص ۳۰۷</ref>. ب) ظهور منجی و جدال بین حق و باطل <ref>کشف الغمّه، ج۳، ص ۲۶۶ و ۲۶۷</ref>. ج) غلبه حق بر باطل و عصر طلایی جهان <ref>کشف الغمّه، ج۳، ص ۲۶۲ و ۲۶۳</ref> امام رضا {{ع}} از پیامبر {{صل}} نقل میکند که زمان قیام موعود، مانند قیامت است که کسی جز خداوند آن را نمیداند و فرا نمیرسد مگر ناگهانی <ref>مکیال المکارم، ج۲، ص ۱۶۰.</ref> با این حال در روایات اسلامی برای این دوران، نشانههایی بیان شده است که به نشانههای آخر الزمان معروف است و از این لحاظ ظهور موعود به قیامت تشبیه شده است، زیرا همچنان که قیامت علائمی دارد "اشراط الساعه"، ظهور موعود نیز دارای نشانههایی است که قبل از آن رخ میدهد <ref>کمال الدین و تمام النعمة، ص ۵۸۸</ref> در بعضی از کتابها هم این نشانهها به علائم ظهور معروفند <ref>کتاب الغیبة، ص ۳۴۰</ref> و این بدان علت است که یکی از رویدادهای مهم این عصر همان ظهور منجی میباشد.برخی از این نشانه ها عبارتند از: | |||
خروج سفیانی <ref>کتاب الغیبة، ص ۳۰۴</ref>، قتل سید حسنی، اختلاف بنی عباس در ملک و ریاست <ref>کشف الغمّة، ص ۲۴۷ و ۲۵۱</ref>، کسوف خورشید در نیمه ماه رمضان و خسوف ماه در پایان آن <ref>بحارالانوار، ج۶ ، ص ۳۰۳</ref>، طلوع خورشید از مغرب <ref>حق الیقین فی معرفة اصول الدین، ص ۱۲۶</ref>)، قتل نفس زکیه <ref>کمال الدین، ج۲، ص ۶۴۹</ref>، خرابی مسجد کوفه، خروج یمانی، حلال شمرده شدن خون و مال مردم <ref>الإمام المهدی من المهد إلی الظهور، ص ۳۱۱؛ کشف الغمّه ص ۲۴۷</ref>، خروج دجّال <ref>بحارالانوار، ج۵۲، ص ۱۸۱؛ صحیح مسلم، ج۴، ص ۲۲۲۱</ref> که در روایات اسلامی آمده است وی چهل روز در زمین درنگ می کند <ref>اصول الدین، ص ۲۰۱؛ شعب الایمان ،ج۱، ص ۳۰۸</ref> و بسیاری از افراد سست ایمان به او گرایند و این به علت کارهای خارق العادهای است که انجام میدهد <ref>الملاحم والفتن، ص ۹۷</ref>. | |||
پس از ظهور این نشانهها نوبت به ظهور منجی میرسد که از مهمترین رویدادهای آخر الزمان میباشد. <ref>المیزان، ج۷، ص ۳۹۱، کتاب الفتن، ص ۶۰</ref>. اولین حرکت منجی، مبارزه با ظلم و فساد و ریشهکن کردن آن است <ref>ینابیع المودة، ج۲، ص ۵۲۸</ref>). نجات بشریت از تنگنای گناه و ظلم و جور و فساد یکی از آرمانهای اوست که در این زمان تحقق مییابد، چنان که حضرت علی {{ع}} میفرماید: در عصر حکومت مهدی {{ع}} بساط زنا، شراب خواری و رباخواری برچیده خواهد شد <ref>منتخب الأثر، ص ۴۷۴</ref> ، بر قرار شدن و برپایی اسلام حقیقی و پرستش خداوند و یکتاپرستی در سراسر جهان <ref>البرهان فی تفسیر القرآن،ج۲، ص ۱۲۱</ref> عمومیت و گستردگی دین <ref>مجمع البیان، ج۳، ص ۲۵</ref>، عمل به فضایل و ارزشهای دینی و اهتمام به احکام و دستورهای دین به صورت دقیق <ref>منتخب الاثر، ص ۴۷۵</ref>. | |||
در بسیاری از منابع اهل سنت و برخی جوامع حدیثی شیعه، نشانههای ظهور مهدی {{ع}} با علامتهای نزدیک شدن برپایی قیامت آمیخته شده است و حتی گاهی اصل ظهور مهدی {{ع}} به عنوان علامت قیامت یاد میشود. به طور کلی صاحبان جوامع حدیثی اهل سنت بابی با عنوان اشراط الساعة گشودهاند <ref>بحار الأنوار، ج۵۲، ص ۱۸۱؛ صحیح مسلم، ج۴، ص ۲۲۴۸</ref>. البته اگر چه مضمون این روایات، مطالب مشترک بسیاری با روایات آخر الزمان دارد و بسیاری از علائم در هر دو دسته از روایات ذکر شده است، ولی همواره مسئله آخر الزمان به صورت آشکاری، از قیامت تفکیک شده است، زیرا آخر الزمان ناظر به قسمت پایانی همین عالم است ولی اشراط الساعة نشانههای برپایی قیامت میباشد <ref>[http://lib.eshia.ir/23021/1/2 دانشنامه کلام اسلامی؛ نویسنده: جمعی از محققین؛ جلد۱، ص۲]</ref>. | |||
==عبارت الیوم الآخر == | ==عبارت الیوم الآخر == | ||