آل فرعون: تفاوت میان نسخه‌ها

*[[فرعون]]، [[لقب]] [[سلاطین]] [[مصر]] باستان بوده است<ref>معارف و معاریف، ج۴، ص۱۷۱۲.</ref>. [[فرعون]]، اسمی اعجمی<ref>مفردات، ص۶۳۲.</ref> و از ریشه "فرعن" و جمع آن "فراعنه"، به معنای [[سرکش]] و تباهکار، [[لقب]] هریک از [[پادشاهان]] [[مصر]] باستان می‌باشد<ref>فرهنگ ابجدی، ص۶۶۱.</ref>. قبط نیز در لغت به معنی تمساح است <ref>قاموس قرآن، ج۵، ص۱۶۳.</ref>. [[فرعون]] بر وزن برذون، واو و نون آن زائد است و به [[دلیل]] عجمی بودن غیر منصرف می‌باشد<ref>مجمع البحرین، ج۴، ص۳۷۵. </ref>.

*آل فرعون، [[بنی‌اسرائیل]] را مورد [[آزار]] و [[شکنجه]] قرار می‌دادند و [[آیات خدا]] را [[انکار]] می‌کردند. [[خداوند]]، آنان را به خاطر این [[گناه]] [[کیفر]] داد. آل فرعون چندین بار گرفتار [[قحطی]] و [[طوفان]] و حشرات زیان‌بخش شدند و آنگاه با [[موسی]] [[عهد]] کردند که اگر [[خداوند]]، این [[بلاها]] را از آنها رفع کند به او [[ایمان]] آورند، ولی پس از رفع [[بلا]] [[پیمان]] خود را شکستند و سرانجام [[خداوند]]، ایشان را در دریا [[غرق]] ساخت و [[بنی‌اسرائیل]] را [[نجات]] بخشید<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۱، ص۷۵.</ref>. شاید [[دلیل]] موضوعیت یافتن سرگذشت آل فرعون در [[قرآن]] از این روست که بسیاری از اصول و سنت‌هایی که [[خداوند]] در سراسر [[قرآن]] به صورت کلی بیان فرموده در داستان آل فرعون به صورت [[عینی]] تبیین شده است؛ زیرا فقط نابودی این گروه نزد [[اهل کتاب]] روشن است. [[اخلاق]] [[زشت]] و [[رفتار]] [[ناهنجار]] آل فرعون در [[قرآن]] گزارش و زوایای آن به تفصیل تبیین شده است و نقش این‌گونه رفتارها در [[انحطاط]] و سرانجام شوم این [[قوم]] از [[علل]] اهتمام [[قرآن]] به بررسی و تبیین [[اعمال]] و [[سرنوشت]] آنان است <ref>اعلام قرآن، ص۱۳۴.</ref>.

*آل فرعون با وجود اینکه تلاش‌های [[موسی]] را برای [[هدایت]] این [[قوم]] می‌دیدند و بارها با درخواست [[موسی]]، [[خداوند]] آنان را از [[عذاب]] و [[قحطی]] و موارد مشابه [[نجات]] داده بود باز هم به [[پیروی]] از [[آیین]] نیاکان خود، [[آیات خدا]] را [[انکار]] کردند و به وابستگی‌های قبیله‌ای، [[فکری]]، [[تاریخی]] و [[اجتماعی]] خود ادامه دادند.

*آل فرعون، ۱۴ بار در [[کلام خدا]] ذکر شده است. در یک مورد {{متن قرآن|فَالْتَقَطَهُ آلُ فِرْعَوْنَ لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوًّا وَحَزَنًا إِنَّ فِرْعَوْنَ وَهَامَانَ وَجُنُودَهُمَا كَانُوا خَاطِئِينَ}}<ref>«آنگاه فرعونیان او را (از آب) گرفتند تا به فرجام، دشمن آنان و مایه اندوهشان گردد؛ بی‌گمان فرعون و هامان و سپاه آن دو لغزشکار بودند» سوره قصص، آیه ۸.</ref> این ترکیب به معنای محدودتری به کار رفته و [[راویان]] [[اختلاف]] کرده‌اند که منظور از آن کنیزانی که [[موسی]]{{ع}} را از آب گرفتند [[همسر فرعون]] (معاصر [[حضرت موسی]]) است یا دختر یا [[یاران]] او می‌باشند<ref>تاریخ طبری.</ref>.

*در آیاتی دیگر از حال [[مشرکان]] که همانند آل فرعون دچار [[سرنوشت]] شومی شدند و [[عقوبت]] [[رفتار]] خود را دیدند سخن به میان آمده است {{متن قرآن|كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ وَكُلٌّ كَانُوا ظَالِمِينَ}}<ref>«چون روش فرعونیان و کسان پیش از ایشان که آیات پروردگارشان را دروغ شمردند و ما برای گناهانشان آنان را نابود و فرعونیان را غرق کردیم و همگی ستمگر بودند» سوره انفال، آیه ۵۴.</ref>.

*در [[تورات]] نیز از اطرافیان و [[کارگزاران]] [[فرعون]] و [[ستم]] آنها بر [[بنی‌اسرائیل]] و نیز از [[نزول]] [[عذاب]] و نابودی آنان در [[رود نیل]] [[سخن]] رفته است<ref>تورات، سفر خروج، ۵-۱۴.</ref>.

*[[فخر رازی]] در [[تفسیر]] خود ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|وَلَقَدْ أَخَذْنَا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ وَنَقْصٍ مِنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ}}<ref>«و ما فرعونیان را به خشکسالی‌ها و کاستی فرآورده‌ها دچار کردیم باشد که در یاد گیرند» سوره اعراف، آیه ۱۳۰.</ref> مسائل مختلفی را بیان می‌کند. از جمله اینکه [[نزول]] [[عذاب]] از طرف [[خداوند]] بر این [[قوم]] [[طغیانگر]] از این جهت است که آنها متذکر شوند و از [[سرکشی]] و عناد دست بردارند و به سوی [[خداوند]] [[هدایت]] شوند<ref>التفسیر الکبیر، ج۱۴، ص۳۴۴. </ref>.

*[[سید قطب]] در [[تفسیر]] خود ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ فَتَكُونَ مِنَ الْخَاسِرِينَ}}<ref>«و هرگز از کسانی مباش که آیات خداوند را دروغ شمردند که از زیانکاران خواهی شد» سوره یونس، آیه ۹۵.</ref> به بیان این سؤال می‌پردازد: با وجود اینکه آل فرعون در [[رسالت پیامبر]]{{صل}} هیچ شکی نداشتند، چرا این [[قدر]] در [[تکذیب]] [[رسالت]] و [[دشمنی]] با [[پیامبر]] [[اصرار]] داشتند<ref>فی ظلال القرآن، ج۳، ص۱۸۲۰.</ref>. در [[تفسیر]] [[هدایت]] نیز، این نکته مطرح شده است: با وجود اینکه آل فرعون به اوج [[پیشرفت]] [[مادّی]] رسیدند، ولی این [[پیشرفت]] نتوانست در برابر [[خدا]] به [[یاری]] ایشان برخیزد و [[اموال]] و [[فرزندان]] برای ایشان سودی نداشت و نتوانست برای [[تکبر]] ایشان با ایستادن در برابر [[حق]] برهانی برای آنان باشد<ref>تفسیر هدایت، ج۱، ص۴۸۶.</ref>.