عبادت در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

عبادت در حدیث (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۹

۵۲۸ بایت حذف‌شده ، ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۵

۱۳۰٬۳۱۰

ویرایش

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+{{مدخل مرتبط
+| موضوع مرتبط = عبادت
+| عنوان مدخل  = عبادت
+| مداخل مرتبط = [[عبادت در لغت]] - [[عبادت در قرآن]] - [[عبادت در حدیث]] - [[عبادت در کلام اسلامی]] - [[عبادت در فقه سیاسی]] - [[عبادت در معارف دعا و زیارات]] - [[عبادت در معارف و سیره نبوی]] - [[عبادت در معارف و سیره علوی]] - [[عبادت در معارف و سیره فاطمی]] - [[عبادت در معارف و سیره حسینی]] - [[عبادت در معارف و سیره سجادی]] - [[عبادت در معارف و سیره امام جواد]] ـ [[عبادت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
+| پرسش مرتبط  =
+}}
-{{امامت}}
+== مقدمه ==
-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
+[[روایات]] متعددی از [[معصومین]]{{عم}} در [[تفسیر]] معنای [[عبادت]] مخلصانه [[خداوند]] وارد شده و آن را به [[اخلاص]] در [[اطاعت]] [[امر و نهی]] [[الهی]] و [[اطاعت امام]] [[منصوب]] از سوی [[خدا]] تفسیر کرده‌اند که برای نمونه به روایات ذیل اشاره می‌‌کنیم:
-: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[عبادت]]''' است. "'''[[عبادت]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
-: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[عبادت در لغت]] | [[عبادت در قرآن]] | [[عبادت در حدیث]] | [[عبادت در نهج البلاغه]] | [[عبادت در سیره پیامبر خاتم]] | [[عبادت در فقه سیاسی]] | [[عبادت در معارف دعا و زیارات]] | [[عبادت در معارف و سیره سجادی]]</div>
-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
-: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عبادت (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
-<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
-==مقدمه==
+۱. در روایتی از [[کلینی]] آمده است: "به [[امام صادق]]{{ع}} گفتم [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن|اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}} چیست؟ فرمود: به خدا [[سوگند]] [[احبار]] و [[راهبان]] آنان را به [[پرستش]] خویش فرانخواندند و چنانچه آنان را به پرستش خویش فرامی‌خواندند [[مردم]] [[اجابت]] نمی‌کردند؛ لکن حلالی را برای آنان [[حرام]] کردند و حرامی را [[حلال]] کردند پس مردم ناخودآگاه به پرستش آنان تن دادند"<ref>{{متن حدیث|عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَحْيَى عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: قُلْتُ لَهُ: {{متن قرآن|اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}}. فَقَالَ: أَمَا وَ اللَّهِ مَا دَعَوْهُمْ إِلَى عِبَادَةِ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ دَعَوْهُمْ مَا أَجَابُوهُمْ وَ لَكِنْ أَحَلُّوا لَهُمْ حَرَاماً وَ حَرَّمُوا عَلَيْهِمْ حَلَالًا فَعَبَدُوهُمْ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۵۳ و ج۲، ص۳۹۸.</ref>.
-*[[روایات]] متعددی از [[معصومین]]{{عم}} در [[تفسیر]] معنای [[عبادت]] مخلصانه [[خداوند]] وارد شده و آن را به [[اخلاص]] در [[اطاعت]] [[امر و نهی]] [[الهی]] و [[اطاعت امام]] [[منصوب]] از سوی [[خدا]] [[تفسیر]] کرده اند. که برای نمونه به [[روایات]] ذیل اشاره می کنیم:
-*۱. در روایتی از [[کلینی]] آمده است: "به [[امام صادق]]{{ع}} گفتم [[تفسیر]] این [[آیه]] چیست؟ {{متن قرآن|اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}}. فرمود: به [[خدا]] [[سوگند]] [[احبار]] و [[راهبان]] آنان را به [[پرستش]] خویش فرانخواندند و چنانچه آنان را به [[پرستش]] خویش فرامی‌خواندند [[مردم]] [[اجابت]] نمی‌کردند؛ لکن حلالی را برای آنان [[حرام]] کردند و حرامی را [[حلال]] کردند پس [[مردم]] ناخودآگاه به [[پرستش]] آنان تن دادند"<ref>{{متن حدیث|عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَحْيَى عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: قُلْتُ لَهُ: {{متن قرآن|اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ}}. فَقَالَ: أَمَا وَ اللَّهِ مَا دَعَوْهُمْ إِلَى عِبَادَةِ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ دَعَوْهُمْ مَا أَجَابُوهُمْ وَ لَكِنْ أَحَلُّوا لَهُمْ حَرَاماً وَ حَرَّمُوا عَلَيْهِمْ حَلَالًا فَعَبَدُوهُمْ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ}}؛ اصول کافی، ج۱، ص۵۳ و همان، ج۲، ص۳۹۸.</ref>.
-*[[روایت]] از نظر [[سند صحیح]] است و [[تفسیر]] [[عبادت]] را در [[قرآن کریم]] به معنای [[اطاعت]] [[تأیید]] می کند. مضمون [[روایت]] فوق این است که [[اهل کتاب]]، [[احبار]] و [[رهبان]] خود را در آنچه [[امر و نهی]] می کردند و [[حلال و حرام]] می‌شمردند، [[اطاعت]] می کردند و لهذا [[آیه کریمه]] آنان را چنین توصیف می کند که [[احبار]] و [[رهبان]] خود را [[خدایان]] خود شمردند و آنها را [[پرستش]] کردند. بنابراین، [[اطاعت]] [[امر]] [[احبار]] و [[رهبان]] در [[قرآن کریم]] به عنوان [[عبادت]] و [[پرستش]] آنها قلمداد شده است.
-*۲. همچنین [[کلینی]] به [[سند صحیح]] از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] می کند: "از [[امام صادق]]{{ع}} درباره فرموده [[خدا]]: {{متن قرآن|وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ}}<ref>«بیشتر آنان ایمان نمی‌آورند مگر درحالی‌که مشرک‌اند» سوره یوسف، آیه ۱۰۶.</ref> پرسیدم، فرمود: مقصود شرکت در [[فرمانبری]] و [[اطاعت]] است نه [[پرستش]]، و پرسیدم درباره فرموده [[خدا]]: {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ}}<ref>«برخی از مردم خدا را بر روی لبه راه می‌پرستند» سوره حج، آیه ۱۱.</ref> فرمود: [[آیه قرآنی]] گاه درباره [[فرد]] خاصی می‌آید؛ لکن در [[پیروان]] او جاری و ساری می‌شود؛ سپس پرسیدم: آیا هرکس غیر شما را در [[جایگاه امامت]] و [[رهبری]] قرار دهد از کسانی است که [[خدا]] را روی لبه راه [[عبادت]] کرده است؟ فرمود: آری و چه بسا به‌طور کلی از [[عبادت خدا]] خارج شود"<ref>{{عربی|عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ يُونُسَ عَنِ ابْنِ بُكَيْرٍ عَنْ ضُرَيْسٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: {{متن قرآن|وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ}} قَالَ: شِرْكُ طَاعَةٍ وَ لَيْسَ شِرْكَ عِبَادَةٍ وَ عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ: {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ}} قَالَ: إِنَّ الْآيَةَ تَنْزِلُ فِي الرَّجُلِ ثُمَّ تَكُونُ فِي أَتْبَاعِهِ ثُمَّ قُلْتُ كُلُّ مَنْ نَصَبَ دُونَكُمْ شَيْئاً فَهُوَ مِمَّنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلى حَرْفٍ فَقَالَ نَعَمْ وَ قَدْ يَكُونُ مَحْضاً}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۳۹۷- ۳۹۸.</ref>.
-*در این [[روایت]] نیز در [[تفسیر]] {{متن قرآن|يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ}} کسی به عنوان مصداق [[آیه]] معرفی شده که [[اطاعت]] و [[پیروی از امام]] غیر [[منصوب از سوی خداوند]] را در پیش گرفته است، که [[تفسیر]] [[عبادت]] را در [[قرآن کریم]] به معنای [[اطاعت]]، مورد تأکید قرار می دهد.
-*۳. [[کلینی]] در روایتی دیگر به [[سند]] معتبر از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] می کند که فرمود: "کسی که فردی را در [[معصیت خدا]] [[اطاعت]] کند آن [[فرد]] را پرستیده است"<ref>{{متن حدیث|مَنْ أَطَاعَ رَجُلًا فِي مَعْصِيَةٍ فَقَدْ عَبَدَهُ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۳۹۸.</ref>.
-*۴. همچنین [[کلینی]] به [[سند صحیح]]، [[روایت]] کرده است: "گفت: [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: اگر مردمی خدای واحد را [[عبادت]] کنند و شریکی در [[عبادت]] قائل نباشند، و [[نماز]] گزارند، و [[زکات]] دهند و [[حج]] بیت‌الله را انجام دهند و [[روزه]] [[ماه رمضان]] بگیرند سپس به کاری که [[خداوند]] یا [[پیامبر]]{{صل}} انجام داده بگویند چرا به‌گونه دیگر انجام نداد، یا آنکه در [[دل]] چنین بپندارند، گرفتار [[شرک]] شده‌اند؛ سپس این [[آیه]] را [[تلاوت]] فرمود: {{متن قرآن|فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«نه! به پروردگارت سوگند ایمان نخواهند آورد مگر آنکه تو را در تمام آنچه در آن بگو مگو دارند داور قرار دهند پس از آنچه تو حکم می‌کنی هیچ‌گونه ناخرسندی و دشواری در اندرون خود نیابند و یک سره سرسپرده باشند» سوره نساء، آیه ۶۵.</ref>؛ سپس [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: برشما باد [[تسلیم]] و [[سرسپردگی]]"<ref>{{عربی|قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: لَوْ أَنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَ آتَوُا الزَّكَاةَ وَ حَجُّوا الْبَيْتَ وَ صَامُوا شَهْرَ رَمَضَانَ ثُمَّ قَالُوا لِشَيْءٍ صَنَعَهُ اللَّهُ أَوْ صَنَعَهُ النَّبِيُّ{{صل}} أَلَّا صَنَعَ خِلَافَ الَّذِي صَنَعَ؟ أَوْ وَجَدُوا ذَلِكَ فِي قُلُوبِهِمْ، لَكَانُوا بِذَلِكَ مُشْرِكِينَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ: {{متن قرآن|فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}} ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: فَعَلَيْكُمْ بِالتَّسْلِيمِ}}اصول کافی، ج۲، ص۳۹۸.</ref>.
-*از این [[روایت]] نیز استفاده می شود که در [[منطق]] [[قرآن کریم]] [[اخلاص]] در [[عبادت]] به [[نماز]] گزاردن و روزه گرفتن برای [[خدا]] نیست؛ اگرچه در این [[اعمال]]، هیچگونه شرکی در کار نباشد و به قصد امر [[خدا]] بجا آورده شود، بلکه [[اخلاص]] در [[عبادت خدا]] به [[اخلاص]] در [[اطاعت]] اوست و [[اخلاص]] در [[اطاعت خدا]] راهی جز [[اطاعت محض]] از [[رسول خدا]]{{صل}} و [[تسلیم]] تام و کامل بودن برای آن [[حضرت]] ندارد.
-*۵. [[علی بن ابراهیم]] در [[تفسیر]] [[آیه کریمه]] {{متن قرآن|وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ}}<ref>«نیافریدم جن و انس را مگر برای آنکه مرا بپرستند» سوره ذاریات، آیه ۵۶.</ref> از [[امام باقر]]{{ع}} [[روایت]] می‌کند: گفت، یعنی: برای [[دستور]] و [[فرمان]] و [[تکلیف]] آنان را [[آفریده]] و [[آفرینش]] آنان برای آن نبود که جبراً او را بپرستند بلکه آنان را آفرید تا به [[اختیار]] و [[انتخاب]] خود عمل کنند تا آنان را به وسیله [[امر و نهی]] بیازماید و معلوم کند چه کسی فرمانبر است و چه کسی [[نافرمانی]] می‌کند<ref>{{متن حدیث|قال: خلقهم للأمر و النهي و التكليف، و ليست خلقة جبرِ أن يعبدوه و لكن خلقة اختيار ليختبرهم بالأمر و النهي و من يطع اللَّه و من يعصي}}؛ ابوالحسن علی بن ابراهیم القمی، تفسیر القمی، ج۲، ص۳۳۱، و تفسیر نورالثقلین به نقل از تفسیر قمی، ج۷، ص۱۴۷.</ref>.
-*۶. [[صدوق]] به [[سند]] خویش از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] می کند: "[[حسین بن علی]]{{عم}} برون آمد به سوی [[یاران]] خویش پس فرمود: هان ای [[مردم]] خدای جلّ ذکره [[بندگان]] را نیافرید مگر برای آنکه او را بشناسند، پس آنگاه که شناختند بپرستند، پس آنگاه که پرستیدند از [[پرستش]] غیر [[خدا]] بی‌نیاز شوند. شخصی پرسید: ای [[فرزند]] [[رسول خدا]]{{صل}} [[پدر]] و مادرم فدایت گردند [[معرفت خدا]] چیست؟ فرمود: [[معرفت خدا]] به این است که [[مردم]] هر زمانی امامی را که اطاعتش بر آنان [[واجب]] است بشناسند"<ref>{{متن حدیث|قَالَ: خَرَجَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ{{ع}} عَلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ: أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ ذِكْرُهُ مَا خَلَقَ الْعِبَادَ إِلَّا لِيَعْرِفُوهُ فَإِذَا عَرَفُوهُ عَبَدُوهُ فَإِذَا عَبَدُوهُ اسْتَغْنَوْا بِعِبَادَتِهِ عَنْ عِبَادَةِ مَنْ سِوَاهُ، فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ: يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي فَمَا مَعْرِفَةُ اللَّهِ؟ قَالَ: مَعْرِفَةُ أَهْلِ كُلِّ زَمَانٍ إِمَامَهُمُ الَّذِي يَجِبُ عَلَيْهِمْ طَاعَتُهُ}}؛ صدوق، علل الشرائع، ج۱، ص۹، باب۹، عله خلق الخلق و اختلاف احوالهم، ح۱.</ref>.
-*از این [[روایت]] نیز همچون [[روایت]] سابق استفاده می شود که {{متن قرآن|يَعْبُدُونِ}} در [[آیه]] فوق‌الذّکر به معنای [[معرفت خدا]] و [[رهبری]] است که از سوی [[خدا]] برای [[امر و نهی]] و [[حکومت]] و اداره [[شئون]] [[مردم]] [[تعیین]] شده است، [[معرفتی]] که [[اطاعت از خدا]] و [[رهبر]] [[منصوب]] از سوی [[خدا]] را به دنبال دارد<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱.</ref>.
-==منابع==
+[[روایت]] از نظر سند صحیح است و تفسیر عبادت را در [[قرآن کریم]] به معنای اطاعت [[تأیید]] می‌‌کند. مضمون روایت فوق این است که [[اهل کتاب]]، احبار و [[رهبان]] خود را در آنچه امر و نهی می‌‌کردند و [[حلال و حرام]] می‌شمردند، [[اطاعت]] می‌کردند و لذا [[آیه کریمه]] آنان را چنین توصیف می‌‌کند که احبار و رهبان خود را خدایان خود شمردند و آنها را پرستش کردند. بنابراین، اطاعت[[امر]] احبار و رهبان در قرآن کریم به عنوان عبادت و پرستش آنها قلمداد شده است.
+۲. همچنین کلینی به سند صحیح از امام صادق{{ع}} روایت می‌‌کند که راوی می‌گوید: "از امام صادق{{ع}} درباره فرموده خدا: {{متن قرآن|وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ}}<ref>«بیشتر آنان ایمان نمی‌آورند مگر درحالی‌که مشرک‌اند» سوره یوسف، آیه ۱۰۶.</ref> پرسیدم، فرمود: مقصود شرکت در [[فرمانبری]] و [[اطاعت]] است نه [[پرستش]] و پرسیدم درباره فرموده [[خدا]]: {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ}}<ref>«برخی از مردم خدا را بر روی لبه راه می‌پرستند» سوره حج، آیه ۱۱.</ref> فرمود: آیه قرآنی گاه درباره فرد خاصی می‌آید؛ لکن در [[پیروان]] او جاری و ساری می‌شود؛ سپس پرسیدم: آیا هرکس غیر شما را در [[جایگاه امامت]] و [[رهبری]] قرار دهد از کسانی است که خدا را روی لبه راه [[عبادت]] کرده است؟ فرمود: آری و چه بسا به‌طور کلی از [[عبادت خدا]] خارج شود"<ref>{{متن حدیث|عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ يُونُسَ عَنِ ابْنِ بُكَيْرٍ عَنْ ضُرَيْسٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: {{متن قرآن|وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ}} قَالَ: شِرْكُ طَاعَةٍ وَ لَيْسَ شِرْكَ عِبَادَةٍ وَ عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ: {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ}} قَالَ: إِنَّ الْآيَةَ تَنْزِلُ فِي الرَّجُلِ ثُمَّ تَكُونُ فِي أَتْبَاعِهِ ثُمَّ قُلْتُ كُلُّ مَنْ نَصَبَ دُونَكُمْ شَيْئاً فَهُوَ مِمَّنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلى حَرْفٍ فَقَالَ نَعَمْ وَ قَدْ يَكُونُ مَحْضاً}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۲، ص۳۹۷- ۳۹۸.</ref>.
+در این [[روایت]] نیز در [[تفسیر]] {{متن قرآن|يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ}} کسی به عنوان مصداق [[آیه]] معرفی شده که اطاعت و [[پیروی از امام]] غیر [[منصوب از سوی خداوند]] را در پیش گرفته است، که تفسیر عبادت را در [[قرآن کریم]] به معنای اطاعت، مورد تأکید قرار می‌دهد.
+۳. [[کلینی]] در روایتی دیگر به سند معتبر از [[امام صادق]]{{ع}} روایت می‌‌کند که فرمود: "کسی که فردی را در [[معصیت خدا]] [[اطاعت]] کند آن فرد را پرستیده است"<ref>{{متن حدیث|مَنْ أَطَاعَ رَجُلًا فِي مَعْصِيَةٍ فَقَدْ عَبَدَهُ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۲، ص۳۹۸.</ref>.
+۴. همچنین کلینی به سند صحیح، روایت کرده است: "امام صادق{{ع}} فرمود: اگر مردمی خدای واحد را [[عبادت]] کنند و شریکی در [[عبادت]] قائل نباشند و [[نماز]] گزارند و [[زکات]] دهند و [[حج]] بیت‌الله را انجام دهند و [[روزه]] [[ماه رمضان]] بگیرند سپس به کاری که [[خداوند]] یا [[پیامبر]]{{صل}} انجام داده بگویند چرا به‌گونه دیگر انجام نداد، یا آنکه در [[دل]] چنین بپندارند، گرفتار [[شرک]] شده‌اند؛ سپس این [[آیه]] را [[تلاوت]] فرمود: {{متن قرآن|فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«نه! به پروردگارت سوگند ایمان نخواهند آورد مگر آنکه تو را در تمام آنچه در آن بگو مگو دارند داور قرار دهند پس از آنچه تو حکم می‌کنی هیچ‌گونه ناخرسندی و دشواری در اندرون خود نیابند و یک سره سرسپرده باشند» سوره نساء، آیه ۶۵.</ref>؛ سپس [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: برشما باد [[تسلیم]] و [[سرسپردگی]]"<ref>{{متن حدیث|قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: لَوْ أَنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَ آتَوُا الزَّكَاةَ وَ حَجُّوا الْبَيْتَ وَ صَامُوا شَهْرَ رَمَضَانَ ثُمَّ قَالُوا لِشَيْءٍ صَنَعَهُ اللَّهُ أَوْ صَنَعَهُ النَّبِيُّ{{صل}} أَلَّا صَنَعَ خِلَافَ الَّذِي صَنَعَ؟ أَوْ وَجَدُوا ذَلِكَ فِي قُلُوبِهِمْ، لَكَانُوا بِذَلِكَ مُشْرِكِينَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ: {{متن قرآن|فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}} ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}}: فَعَلَيْكُمْ بِالتَّسْلِيمِ}}، کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۲، ص۳۹۸.</ref>.
+از این [[روایت]] نیز استفاده می‌‌شود که در [[منطق قرآن کریم]] [[اخلاص در عبادت]] به نماز گزاردن و روزه گرفتن برای [[خدا]] نیست؛ اگرچه در این [[اعمال]]، هیچگونه شرکی در کار نباشد و به قصد [[امر خدا]] بجا آورده شود، بلکه اخلاص در عبادت خدا به [[اخلاص]] در [[اطاعت]] اوست و اخلاص در [[اطاعت خدا]] راهی جز [[اطاعت محض]] از [[رسول خدا]]{{صل}} و تسلیم تام و کامل بودن برای آن حضرت ندارد.
+۵. [[علی بن ابراهیم]] در [[تفسیر]] [[آیه کریمه]] {{متن قرآن|وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ}}<ref>«نیافریدم جن و انس را مگر برای آنکه مرا بپرستند» سوره ذاریات، آیه ۵۶.</ref> از [[امام باقر]]{{ع}} [[روایت]] می‌کند: گفت، یعنی: برای دستور و [[فرمان]] و [[تکلیف]] آنان را [[آفریده]] و [[آفرینش]] آنان برای آن نبود که جبراً او را بپرستند بلکه آنان را آفرید تا به [[اختیار]] و [[انتخاب]] خود عمل کنند تا آنان را به وسیله [[امر و نهی]] بیازماید و معلوم کند چه کسی فرمانبر است و چه کسی [[نافرمانی]] می‌کند<ref>{{متن حدیث|قال: خلقهم للأمر و النهي و التكليف، و ليست خلقة جبرِ أن يعبدوه و لكن خلقة اختيار ليختبرهم بالأمر و النهي و من يطع اللَّه و من يعصي}}؛ [[ابوالحسن]] [[علی بن ابراهیم]] القمی، [[تفسیر القمی]]، ج۲، ص۳۳۱، و [[تفسیر نورالثقلین]] به نقل از [[تفسیر قمی]]، ج۷، ص۱۴۷.</ref>.
+۶. [[صدوق]] به سند خویش از [[امام صادق]]{{ع}} روایت می‌‌کند: "[[حسین بن علی]]{{عم}} برون آمد به سوی [[یاران]] خویش پس فرمود: هان ای [[مردم]] خدای جلّ ذکره [[بندگان]] را نیافرید مگر برای آنکه او را بشناسند، پس آنگاه که شناختند بپرستند، پس آنگاه که پرستیدند از [[پرستش]] غیر [[خدا]] بی‌نیاز شوند. شخصی پرسید: ای فرزند [[رسول خدا]]{{صل}} پدر و مادرم فدایت گردند [[معرفت خدا]] چیست؟ فرمود: معرفت خدا به این است که مردم هر زمانی امامی را که اطاعتش بر آنان [[واجب]] است بشناسند"<ref>{{متن حدیث|قَالَ: خَرَجَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ{{ع}} عَلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ: أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ ذِكْرُهُ مَا خَلَقَ الْعِبَادَ إِلَّا لِيَعْرِفُوهُ فَإِذَا عَرَفُوهُ عَبَدُوهُ فَإِذَا عَبَدُوهُ اسْتَغْنَوْا بِعِبَادَتِهِ عَنْ عِبَادَةِ مَنْ سِوَاهُ، فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ: يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي فَمَا مَعْرِفَةُ اللَّهِ؟ قَالَ: مَعْرِفَةُ أَهْلِ كُلِّ زَمَانٍ إِمَامَهُمُ الَّذِي يَجِبُ عَلَيْهِمْ طَاعَتُهُ}}؛ صدوق، علل الشرائع، ج۱، ص۹، باب۹، عله خلق الخلق و اختلاف احوالهم، ح۱.</ref>.
+از این روایت نیز همچون روایت سابق استفاده می‌‌شود که {{متن قرآن|يَعْبُدُونِ}} در [[آیه]] فوق‌الذّکر به معنای معرفت خدا و [[رهبری]] است که از سوی خدا برای امر و نهی و [[حکومت]] و اداره [[شئون]] [[مردم]] تعیین شده است، [[معرفتی]] که [[اطاعت از خدا]] و [[رهبر]] [[منصوب]] از سوی [[خدا]] را به دنبال دارد<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام ج۱]].</ref>.
+== منابع ==
+{{منابع}}
 # [[پرونده:11123.jpg|22px]] [[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|'''فقه نظام سیاسی اسلام ج۱''']]
+{{پایان منابع}}
-==پانویس==
+== پانویس ==
-{{یادآوری پانویس}}
+{{پانویس}}
-{{پانویس2}}
-[[رده:مدخل]]
 [[رده:عبادت]]