پرش به محتوا

پیروزی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۷۳۲ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۱
خط ۳۵: خط ۳۵:
در [[آیات]] متعددی [[پیروزی]] حاصل [[تأیید]] و [[یاری]] [[خداوند]] دانسته شده است: «فَاَیَّدنَا الَّذینَ ءامَنوا عَلی عَدُوِّهِم فَاَصبَحوا ظـهِرین»(صفّ / ۶۱، ۱۴) و به [[مسلمانان]] [[یادآوری]] می‌‌کند که حتی عوامل ظاهری یاری آنان نیز از خود اختیاری ندارند و یاری و کمک تنها از سوی خداوند صورت می‌‌گیرد: «و مَا النَّصرُ اِلاّ مِن عِندِ اللّهِ العَزیزِ‌‌الحَکیم». ‌‌ (آل‌‌عمران / ۳، ۱۲۶) <ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص ۱۱۲؛ [[تفسیر ثعالبی]]، ج ۱، ص ۳۰۸؛ [[تفسیر]] ابی‌‌السعود، ج ۲، ص ۸۲. </ref> این یاری به صورتهای گوناگون به [[مؤمنان]] عرضه شده است؛ از جمله اعطای [[معجزه]] به [[پیامبران الهی]] ([[قصص]] / ۲۸، ۳۵)، <ref>مجمع‌‌البیان، ج ۷، ص ۳۹۵؛ تفسیر [[بغوی]]، ج ۳، ص‌‌۳۸۳؛ تفسیر [[قرطبی]]، ج ۱۳، ص ۲۸۷. </ref> ارسال [[ملائکه]] ([[انفال]] / ۸، ۹)، <ref>تفسیر قرطبی، ج ۴، ص ۱۹۳؛ [[تفسیر بیضاوی]]، ج ۳، ص ۹۲؛ [[المیزان]]، ج ۹، ص ۹۰. </ref> ایجاد [[رعب]] در [[دل]] [[کافران]] ([[احزاب]] / ۳۳، ۲۶؛ [[حشر]] / ۵۹، ۲) <ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص ۶۳؛ التبیان، ج ۸، ص ۳۳۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۶، ص ۲۴۱. </ref> و باد و [[طوفان]]. (احزاب / ۳۳، ۹) <ref>تفسیر [[مجاهد]]، ج ۲، ص ۵۱۵؛ التبیان، ج ۸، ص ۳۲۰؛ [[الدرالمنثور]]، ج ۵، ص ۱۸۵؛ [[جامع البیان]]، مج ۱۱، ج ۲۱، ص‌‌۱۸۲. </ref>.<ref>[[حمید بیگ‌زاده جلالی|بیگ‌زاده جلالی، حمید]]، [[ پیروزی (مقاله)|مقاله «پیروزی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>
در [[آیات]] متعددی [[پیروزی]] حاصل [[تأیید]] و [[یاری]] [[خداوند]] دانسته شده است: «فَاَیَّدنَا الَّذینَ ءامَنوا عَلی عَدُوِّهِم فَاَصبَحوا ظـهِرین»(صفّ / ۶۱، ۱۴) و به [[مسلمانان]] [[یادآوری]] می‌‌کند که حتی عوامل ظاهری یاری آنان نیز از خود اختیاری ندارند و یاری و کمک تنها از سوی خداوند صورت می‌‌گیرد: «و مَا النَّصرُ اِلاّ مِن عِندِ اللّهِ العَزیزِ‌‌الحَکیم». ‌‌ (آل‌‌عمران / ۳، ۱۲۶) <ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص ۱۱۲؛ [[تفسیر ثعالبی]]، ج ۱، ص ۳۰۸؛ [[تفسیر]] ابی‌‌السعود، ج ۲، ص ۸۲. </ref> این یاری به صورتهای گوناگون به [[مؤمنان]] عرضه شده است؛ از جمله اعطای [[معجزه]] به [[پیامبران الهی]] ([[قصص]] / ۲۸، ۳۵)، <ref>مجمع‌‌البیان، ج ۷، ص ۳۹۵؛ تفسیر [[بغوی]]، ج ۳، ص‌‌۳۸۳؛ تفسیر [[قرطبی]]، ج ۱۳، ص ۲۸۷. </ref> ارسال [[ملائکه]] ([[انفال]] / ۸، ۹)، <ref>تفسیر قرطبی، ج ۴، ص ۱۹۳؛ [[تفسیر بیضاوی]]، ج ۳، ص ۹۲؛ [[المیزان]]، ج ۹، ص ۹۰. </ref> ایجاد [[رعب]] در [[دل]] [[کافران]] ([[احزاب]] / ۳۳، ۲۶؛ [[حشر]] / ۵۹، ۲) <ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص ۶۳؛ التبیان، ج ۸، ص ۳۳۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۶، ص ۲۴۱. </ref> و باد و [[طوفان]]. (احزاب / ۳۳، ۹) <ref>تفسیر [[مجاهد]]، ج ۲، ص ۵۱۵؛ التبیان، ج ۸، ص ۳۲۰؛ [[الدرالمنثور]]، ج ۵، ص ۱۸۵؛ [[جامع البیان]]، مج ۱۱، ج ۲۱، ص‌‌۱۸۲. </ref>.<ref>[[حمید بیگ‌زاده جلالی|بیگ‌زاده جلالی، حمید]]، [[ پیروزی (مقاله)|مقاله «پیروزی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>
===[[ایمان]]===
===[[ایمان]]===
در [[قرآن کریم]] [[پیروزی]] و یاری خداوند منوط به [[ایمان]] اشخاص و گروهها یاد شده است؛ به عبارت دیگر شاخص دستیابی به [[وعده الهی]] برای پیروزی، ایمان است: «اَنتُمُ الاَعلَونَ اِن‌‌کُنتُم مُؤمِنین».([[آل عمران]] / ۳، ۱۳۹؛ [[انفال]] / ۸، ‌‌۱۹؛ [[روم]] / ۳۰، ۴۷)<ref>تفسیر بغوی، ج ۱، ص ۲۷۸؛ تفسیر قرطبی، ج ۲۰، ص ۲۰؛ المیزان، ج ۴، ص ۲۷. </ref>.<ref>[[حمید بیگ‌زاده جلالی|بیگ‌زاده جلالی، حمید]]، [[ پیروزی (مقاله)|مقاله «پیروزی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>
در [[قرآن کریم]] [[پیروزی]] و یاری خداوند منوط به [[ایمان]] اشخاص و گروه‌ها یاد شده است؛ به عبارت دیگر شاخص دستیابی به [[وعده الهی]] برای پیروزی، ایمان است: {{متن قرآن|وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و سستی نورزید و اندوهگین مباشید که اگر مؤمن باشید شما برترید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۹.</ref>، {{متن قرآن|إِنْ تَسْتَفْتِحُوا فَقَدْ جَاءَكُمُ الْفَتْحُ وَإِنْ تَنْتَهُوا فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَإِنْ تَعُودُوا نَعُدْ وَلَنْ تُغْنِيَ عَنْكُمْ فِئَتُكُمْ شَيْئًا وَلَوْ كَثُرَتْ وَأَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«(ای کافران!) اگر پیروزی می‌خواستید پیروزی به سراغتان آمد و اگر (از کفر و دشمنی) دست بردارید برای شما بهتر است و اگر باز گردید ما نیز باز می‌گردیم و گروه شما هرگز دستتان را نخواهند گرفت هرچند بسیار باشند و (بدانید که) خداوند با مؤمنان است» سوره انفال، آیه ۱۹.</ref>، {{متن قرآن|وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلًا إِلَى قَوْمِهِمْ فَجَاءُوهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَانْتَقَمْنَا مِنَ الَّذِينَ أَجْرَمُوا وَكَانَ حَقًّا عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ}}<ref>«و بی‌گمان پیش از تو پیامبرانی به سوی قوم آنان فرستادیم که برای آنها برهان‌ها (ی روشن) آوردند و ما از گناهکاران انتقام گرفتیم و یاری مؤمنان بر ما واجب  است» سوره روم، آیه ۴۷.</ref>.<ref>تفسیر بغوی، ج ۱، ص ۲۷۸؛ تفسیر قرطبی، ج ۲۰، ص ۲۰؛ المیزان، ج ۴، ص ۲۷. </ref>.<ref>[[حمید بیگ‌زاده جلالی|بیگ‌زاده جلالی، حمید]]، [[ پیروزی (مقاله)|مقاله «پیروزی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>
 
=== [[صبر]]===
=== [[صبر]]===
صبر وسیله‌‌ای برای افزایش [[قدرت]] و در نهایت پیروزی و از عوامل [[نزول]] یاری خداست. {{متن قرآن|بَلَى إِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَيَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هَذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُسَوِّمِينَ}}<ref>«چرا؛ (بی‌گمان بسنده است و) اگر شکیبایی کنید و پرهیزگاری ورزید و آنان چنین شتابان به سوی شما آیند خداوند شما را با پنج هزار فرشته نشانگذار  یاری خواهد رساند» سوره آل عمران، آیه ۱۲۵.</ref> البته برخی [[صبر]] را در [[آیه شریفه]] به [[شجاعت]] [[تفسیر]] کرده‌‌اند. <ref> [[انوار]] العرفان، ج ۶، ص ۴۴۸. </ref> اهمیت این عامل تا جایی است که کاهش و افزایش [[میزان]] صبر [[مسلمانان]]، نقش مستقیمی در [[قدرت]] [[رویارویی]] آنان با [[دشمنان]] داشته است  {{متن قرآن| يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ الآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنكُمْ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفًا فَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ صَابِرَةٌ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُواْ أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ }}<ref>«ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند اکنون خداوند بر شما آسان گرفت و معلوم داشت که در شما ناتوانی هست؛ اگر از شما صد تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما هزار تن باشند بر دو هزار تن به اذن خداوند پیروز می‌شوند و خداوند با شکیبایان است» سوره انفال، آیه ۶۵-۶۶.</ref>؛ همچنین صبر از سوی برخی [[مفسران]] از ملاک‌های [[پیروزی]] دانسته شده است<ref>المیزان، ج ۴، ص ۲۷. </ref>.<ref>[[حمید بیگ‌زاده جلالی|بیگ‌زاده جلالی، حمید]]، [[ پیروزی (مقاله)|مقاله «پیروزی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>
صبر وسیله‌‌ای برای افزایش [[قدرت]] و در نهایت پیروزی و از عوامل [[نزول]] یاری خداست. {{متن قرآن|بَلَى إِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَيَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هَذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُسَوِّمِينَ}}<ref>«چرا؛ (بی‌گمان بسنده است و) اگر شکیبایی کنید و پرهیزگاری ورزید و آنان چنین شتابان به سوی شما آیند خداوند شما را با پنج هزار فرشته نشانگذار  یاری خواهد رساند» سوره آل عمران، آیه ۱۲۵.</ref> البته برخی [[صبر]] را در [[آیه شریفه]] به [[شجاعت]] [[تفسیر]] کرده‌‌اند. <ref> [[انوار]] العرفان، ج ۶، ص ۴۴۸. </ref> اهمیت این عامل تا جایی است که کاهش و افزایش [[میزان]] صبر [[مسلمانان]]، نقش مستقیمی در [[قدرت]] [[رویارویی]] آنان با [[دشمنان]] داشته است  {{متن قرآن| يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُواْ أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ يَفْقَهُونَ الآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنكُمْ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفًا فَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ صَابِرَةٌ يَغْلِبُواْ مِئَتَيْنِ وَإِن يَكُن مِّنكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُواْ أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ }}<ref>«ای پیامبر! مؤمنان را به کارزار برانگیز، اگر از شما بیست تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما صد تن باشند بر هزار تن از کافران پیروز می‌شوند زیرا آنان گروهی هستند که درنمی‌یابند اکنون خداوند بر شما آسان گرفت و معلوم داشت که در شما ناتوانی هست؛ اگر از شما صد تن شکیبا باشند بر دویست تن پیروز می‌گردند و اگر از شما هزار تن باشند بر دو هزار تن به اذن خداوند پیروز می‌شوند و خداوند با شکیبایان است» سوره انفال، آیه ۶۵-۶۶.</ref>؛ همچنین صبر از سوی برخی [[مفسران]] از ملاک‌های [[پیروزی]] دانسته شده است<ref>المیزان، ج ۴، ص ۲۷. </ref>.<ref>[[حمید بیگ‌زاده جلالی|بیگ‌زاده جلالی، حمید]]، [[ پیروزی (مقاله)|مقاله «پیروزی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>
۱۱۵٬۲۶۲

ویرایش