|
|
| (۱۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[علوم در کلام اسلامی]] - [[علوم در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} |
| | == مقدمه == |
| | [[آیین اسلام]] ارجی بسیار بر [[علم]] و طلب [[علم]] مینهد و آن را مقدمهای برای [[کسب معرفت]] قلبی و [[تکامل]] روحی میداند {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجَالِسِ فَافْسَحُوا يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ وَإِذَا قِيلَ انْشُزُوا فَانْشُزُوا يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ}}<ref>«ای مؤمنان! چون در نشستها به شما گویند جا باز کنید، باز کنید تا خداوند برایتان (در بهشت) جا باز کند و چون گویند: برخیزید، برخیزید تا خداوند (پایگاه) مؤمنان از شما و فرهیختگان را چند پایه بالا برد و خداوند از آنچه انجام میدهید آگاه است» سوره مجادله، آیه ۱۱.</ref>. ترغیب و [[تشویق]] بینظیر [[اسلام]] به طلب [[علم]]، موجب گشت تا [[مسلمانان]] با شور و [[شوق]] فراوان به دانشهای گوناگون رو کنند و با [[فرهنگ]] و [[دانش]] دیگر [[ملل]] نیز آشنا گردند. [[فهم قرآن]] و راه یافتن به [[باطن]] این کتاب ژرف آسمانی، از مهمترین رویکرد گسترده [[مسلمانان]] به [[علم]] بوده است. [[مسلمانان]]، علوم خویش را با [[پژوهش]] [[قرآنی]] و جست و جو در معانی و مفاهیم [[آیات قرآن]] آغازیدند. نخستین [[شهر]] [[مسلمانان]] که جنب و جوش [[علمی]] در آن پیدا شد، [[مدینه]] بود و نخستین مرکز [[علمی]] [[مسلمانان]] [[مسجد]] بود. [[مسلمانان]] در [[مسجد]] مینشستند و درباره [[معانی قرآن]] و [[سنت]] و [[صفات]] [[خداوند متعال]] گفت و گو میکردند. نخستین معلم [[اسلام]] نیز شخص [[پیامبر اسلام]] {{صل}} بود<ref>خدمات متقابل اسلام و ایران، ۴۳۹؛ کارنامه اسلام، ۲۶.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 345.</ref>. |
|
| |
|
| {{نبوت}}
| | == تقسیمبندی علوم == |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| | [[دانشمندان]] [[مسلمان]]، با [[الهام]] از تأکیدهای [[دین اسلام]] بر یادگیری علوم و نیز با توجه به سیر تحولات و تطورات علوم در [[جامعه اسلامی]]، دستهبندی زیر را پیش کشیده و علوم را به چهار دسته تقسیم کردهاند: |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| | # علومی که موضوع آنها، اصول و [[فروع]] [[اسلام]] است و به [[قرآن]] و [[سنت]] استناد مستقیم دارند، مانند [[علم کلام]] و [[فقه]]؛ |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| | # علومی که ابزار علوم دسته نخستاند، مانند [[منطق]] و [[اصول فقه]]؛ |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[علوم در قرآن]] - [[علوم در حدیث]] - [[علوم در نهج البلاغه]] - [[علوم در کلام اسلامی]] - [[علوم در عرفان اسلامی]]</div>
| | # علومی که از [[کتاب و سنت]] برنخاستهاند و [[دینی]] نیستند، ولی [[آموختن]] آنها برای [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] [[مسلمانان]] [[واجب]] است، مانند [[دانش]] [[سیاست]] و [[تجارت]]؛ |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| | # علومی که جزو علوم پیش گفته نیستند؛ ولی به گونهای راهی به میان [[مسلمانان]] یافتهاند، مانند [[علم]] نجوم<ref>ر. ک: آشنایی با علوم اسلامی، ۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 345.</ref>. |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علوم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
|
| |
|
| ==مقدمه== | | == منابع == |
| *[[آیین اسلام]] ارجی بسیار بر [[علم]] و طلب [[علم]] مینهد و آن را مقدمهای برای [[کسب معرفت]] قلبی و [[تکامل]] روحی میداند<ref>{{متن قرآن| يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجَالِسِ فَافْسَحُوا يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ وَإِذَا قِيلَ انشُزُوا فَانشُزُوا يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ }}؛ سوره مجادله، آیه ۱۱.</ref>. ترغیب و [[تشویق]] بینظیر [[اسلام]] به طلب [[علم]]، موجب گشت تا [[مسلمانان]] با شور و [[شوق]] فراوان به دانشهای گوناگون رو کنند و با [[فرهنگ]] و [[دانش]] دیگر [[ملل]] نیز آشنا گردند. [[فهم قرآن]] و راه یافتن به [[باطن]] این کتاب ژرف آسمانی، از مهمترین رویکرد گسترده [[مسلمانان]] به [[علم]] بوده است. [[مسلمانان]]، علوم خویش را با [[پژوهش]] [[قرآنی]] و جست و جو در معانی و مفاهیم [[آیات قرآن]] آغازیدند. نخستین [[شهر]] [[مسلمانان]] که جنب و جوش [[علمی]] در آن پیدا شد، [[مدینه]] بود و نخستین مرکز [[علمی]] [[مسلمانان]] [[مسجد]] بود. [[مسلمانان]] در [[مسجد]] مینشستند و درباره [[معانی قرآن]] و [[سنت]] و [[صفات ]] [[خداوند متعال]] گفت و گو میکردند. نخستین معلم [[اسلام]] نیز شخص [[پیامبر اسلام]] {{صل}} بود<ref>خدمات متقابل اسلام و ایران، ۴۳۹؛ کارنامه اسلام، ۲۶.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 345.</ref>.
| | {{منابع}} |
| ==تقسیمبندی علوم==
| | #[[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']] |
| *[[دانشمندان]] [[مسلمان]]، با [[الهام]] از تأکیدهای [[دین اسلام]] بر یادگیری علوم و نیز با توجه به سیر تحولات و تطورات علوم در [[جامعه اسلامی]]، دستهبندی زیر را پیش کشیده و علوم را به چهار دسته تقسیم کردهاند:
| | {{پایان منابع}} |
| #علومی که موضوع آنها، اصول و [[فروع]] [[اسلام]] است و به [[قرآن]] و [[سنت]] استناد مستقیم دارند، مانند [[علم کلام]] و [[فقه]]؛
| |
| #علومی که ابزار علوم دسته نخستاند، مانند [[منطق]] و [[اصول فقه]]؛
| |
| #علومی که از [[کتاب و سنت]] برنخاستهاند و [[دینی]] نیستند، ولی [[آموختن]] آنها برای [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] [[مسلمانان]] [[واجب]] است، مانند [[دانش]] [[سیاست]] و [[تجارت]]؛
| |
| #علومی که جزو علوم پیش گفته نیستند؛ ولی به گونهای راهی به میان [[مسلمانان]] یافتهاند، مانند [[علم]] نجوم<ref>ر.ک: آشنایی با علوم اسلامی، ۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 345.</ref>.
| |
|
| |
|
| ==منابع==
| | == پانویس == |
| * [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]
| |
| | |
| ==جستارهای وابسته==
| |
| | |
| ==پانویس== | |
| {{یادآوری پانویس}}
| |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
|
| |
|
| [[رده:مدخل]]
| |
| [[رده:علوم]] | | [[رده:علوم]] |
