پرش به محتوا

آیه تحریم: تفاوت میان نسخه‌ها

۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۴ مهٔ ۲۰۲۱
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}}))
خط ۱۰: خط ۱۰:


==نامگذاری و تفسیر آیه تحریم در روایات رضوی==
==نامگذاری و تفسیر آیه تحریم در روایات رضوی==
[[امام رضا]]{{ع}} [[آیه]] ۲۳ [[سوره نساء]]: {{متن قرآن|حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ وَأَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا}}<ref>«بر شما حرام است (ازدواج با) مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان و عمه‌هایتان و خاله‌هایتان و دختران برادر و دختران خواهر و مادران شیرده‌تان و خواهران شیرخورده‌تان و مادرزن‌هایتان و ختران زنانتان (از شوهر پیشین) که (اینک) در سرپرستی شمایند، (اگر) از همسرانی (باشند) که با آنان همخوابگی کرده‌اید، که اگر با آنها همخوابگی نکرده‌اید بر شما گناهی نیست؛ و همسران آن پسرانتان که از پشت شمایند؛ و (نیز) جمع میان دو خواهر، مگر آنکه از پیش (در زمان جاهلیت) روی داده است، که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره نساء، آیه ۲۳.</ref> را «[[آیة]] التحریم» نام نهاده و آن را یکی از امتیازات [[آل محمد]]{{صل}} دانسته است<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۲۸.</ref>. این آیه چهارده نوع [[ازدواج]] [[حرام]] را برشمرده، شمار ازدواج‌های حرام به ۳۴ مورد می‌رسد که در سایر [[آیات قرآن]] و یا [[سنت نبوی]]{{صل}} به آنها تصریح شده است. همه موارد در [[روایت]] جامعی که از [[امام]] [[موسی بن جعفر]]{{ع}} رسیده ذکر شده است<ref>تفسیر نور الثقلین، ج۱، ص۴۶۲.</ref>.
[[امام رضا]]{{ع}} [[آیه]] ۲۳ [[سوره نساء]]: {{متن قرآن|حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ وَأَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا}}<ref>«بر شما حرام است (ازدواج با) مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان و عمه‌هایتان و خاله‌هایتان و دختران برادر و دختران خواهر و مادران شیرده‌تان و خواهران شیرخورده‌تان و مادرزن‌هایتان و ختران زنانتان (از شوهر پیشین) که (اینک) در سرپرستی شمایند، (اگر) از همسرانی (باشند) که با آنان همخوابگی کرده‌اید، که اگر با آنها همخوابگی نکرده‌اید بر شما گناهی نیست؛ و همسران آن پسرانتان که از پشت شمایند؛ و (نیز) جمع میان دو خواهر، مگر آنکه از پیش (در زمان جاهلیت) روی داده است، که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره نساء، آیه ۲۳.</ref> را "[[آیه]] التحریم" نام نهاده و آن را یکی از امتیازات [[آل محمد]]{{صل}} دانسته است<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۲۸.</ref>. این آیه چهارده نوع [[ازدواج]] [[حرام]] را برشمرده، شمار ازدواج‌های حرام به ۳۴ مورد می‌رسد که در سایر [[آیات قرآن]] و یا [[سنت نبوی]]{{صل}} به آنها تصریح شده است. همه موارد در [[روایت]] جامعی که از [[امام]] [[موسی بن جعفر]]{{ع}} رسیده ذکر شده است<ref> تفسیر نور الثقلین، ج۱، ص۴۶۲.</ref>.
 
بخش‌های مورد استناد امام رضا{{ع}}، کلمات {{متن قرآن|بَنَاتُكُمْ}} و {{متن قرآن|رَبَائِبُكُمُ}} و {{متن قرآن|أَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ}} و {{متن قرآن|حَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ}} است که در روایات مختلف مورد استناد صریح و یا ضمنی [[حضرت]] قرار گرفته‌اند.
بخش‌های مورد استناد امام رضا{{ع}}، کلمات {{متن قرآن|بَنَاتُكُمْ}} و {{متن قرآن|رَبَائِبُكُمُ}} و {{متن قرآن|أَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ}} و {{متن قرآن|حَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ}} است که در روایات مختلف مورد استناد صریح و یا ضمنی [[حضرت]] قرار گرفته‌اند.


خط ۱۶: خط ۱۷:


[[امام رضا]]{{ع}} با استناد به آیه تحریم، ازدواج با دختر [[همسر]] موقت را حرام دانسته و مشمول [[حرمت]] ربائب در آیه تحریم قرار داده است<ref>تهذیب الأحکام، ج۷، ص۲۷۷.</ref>. نیز ازدواج با [[مادر]] کنیزی را که مرد با او همبستر شده مصداق [[آیه]] معرفی کرده است<ref>تهذیب الأحکام، ج۷، ص۲۷۷.</ref>.
[[امام رضا]]{{ع}} با استناد به آیه تحریم، ازدواج با دختر [[همسر]] موقت را حرام دانسته و مشمول [[حرمت]] ربائب در آیه تحریم قرار داده است<ref>تهذیب الأحکام، ج۷، ص۲۷۷.</ref>. نیز ازدواج با [[مادر]] کنیزی را که مرد با او همبستر شده مصداق [[آیه]] معرفی کرده است<ref>تهذیب الأحکام، ج۷، ص۲۷۷.</ref>.
[[محمد بن اسماعیل]] می‌گوید: از ابالحسن [[الرضا]]{{ع}} پرسیدم: مردی که کنیزی را به [[شهوت]] بوسید، می‌تواند او را به همسری پسرش در آورد؟ حضرت پرسید: به شهوت بوسیده؟ گفتم: آری. فرمود: پس چیزی باقی نمانده است. سپس ادامه داد: کسی که به [[بدن]] برهنه و [[فرج]] [[کنیز]] به شهوت نگریسته باشد، کنیز بر او و پسرش حرام شده است<ref>تهذیب الأحکام، ج۷، ص۲۷۷.</ref>.
[[محمد بن اسماعیل]] می‌گوید: از ابالحسن [[الرضا]]{{ع}} پرسیدم: مردی که کنیزی را به [[شهوت]] بوسید، می‌تواند او را به همسری پسرش در آورد؟ حضرت پرسید: به شهوت بوسیده؟ گفتم: آری. فرمود: پس چیزی باقی نمانده است. سپس ادامه داد: کسی که به [[بدن]] برهنه و [[فرج]] [[کنیز]] به شهوت نگریسته باشد، کنیز بر او و پسرش حرام شده است <ref>تهذیب الأحکام، ج۷، ص۲۷۷.</ref>.


[[حسین بن سعید]] می‌گوید: در [[نامه‌های امام]] [[رضا]]{{ع}} دیدم در پاسخ کتبی به مردی که از [[حکم شرعی]] ازدواج با [[خواهر]] همسر موقت پس از تمام شدن [[زمان]] [[متعه]] پرسیده بود نوشته است: لازم است تا پایان عده [[شرعی]] خواهرش از [[ازدواج]] بپرهیزد<ref>تهذیب الأحکام، ج۷، ص۲۷۷.</ref>.<ref>منابع: تفسیر القرآن الکریم، سیدعبدالله بن محمدرضا شبر (۱۲۴۲ق)، بیروت، دار البلاغة، اول، ۱۴۱۲ق، تفسیر نور التقلین، عبدعلی بن جمعه عروسی حویزی (۱۱۱۲ق)، تحقیق سید هاشم رسولی محلاتی، قم، المطبعة العلمیة، ۱۳۸۳ق؛ تهذیب الأحکام، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: سید حسن موسوی خرسان، تهران، دار الکتب الإسلامیة، دوم، ۱۴۰۱ق، عیون أخبار الرضا محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق: سیدمهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، اول، ۱۳۷۸ق.</ref>.<ref>[[محمد میرزایی|میرزایی، محمد]]، [[آیه تحریم - میرزایی (مقاله)|مقاله «آیه تحریم»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام رضا]]، ص ۱۵.</ref>
[[حسین بن سعید]] می‌گوید: در [[نامه‌های امام]] [[رضا]]{{ع}} دیدم در پاسخ کتبی به مردی که از [[حکم شرعی]] ازدواج با [[خواهر]] همسر موقت پس از تمام شدن [[زمان]] [[متعه]] پرسیده بود نوشته است: لازم است تا پایان عده [[شرعی]] خواهرش از [[ازدواج]] بپرهیزد<ref>تهذیب الأحکام، ج۷، ص۲۷۷.</ref>.<ref>منابع: تفسیر القرآن الکریم، سیدعبدالله بن محمدرضا شبر (۱۲۴۲ق)، بیروت، دار البلاغة، اول، ۱۴۱۲ق، تفسیر نور التقلین، عبدعلی بن جمعه عروسی حویزی (۱۱۱۲ق)، تحقیق سید هاشم رسولی محلاتی، قم، المطبعة العلمیة، ۱۳۸۳ق؛ تهذیب الأحکام، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: سید حسن موسوی خرسان، تهران، دار الکتب الإسلامیة، دوم، ۱۴۰۱ق، عیون أخبار الرضا محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق: سیدمهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، اول، ۱۳۷۸ق.</ref>.<ref>[[محمد میرزایی|میرزایی، محمد]]، [[آیه تحریم - میرزایی (مقاله)|مقاله «آیه تحریم»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام رضا]]، ص ۱۵.</ref>
۱۱۵٬۳۵۵

ویرایش