عقل در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

عقل در کنار [[کتاب]] (قرآن)، [[سنت]] و [[اجماع]] یکی از [[ادله]] چهارگانه [[شرعی]] است که در [[اصول فقه]] به‌تفصیل درباره [[حجیت]] آن بحث شده است<ref>محمدتقی حکیم، الاصول العامه للفقه المقارن، ص۲۶۳.</ref>. برخی [[مفسران]] عقل را از جنس [[ادراک]] می‌دانند؛ از این حیث که [[قلب]] را به [[تصدیق]] گره می‌زند و محکم می‌کند. [[خداوند]] عقل را در [[جان]] و جبلّت انسان قرار داده است تا [[حق و باطل]] را در [[مقام]] نظر درک کند و [[خیر و شرّ]] و [[منافع]] و مضارّ را در عمل بشناسد. [[حکم عقل]] در موارد نظری، [[حکم]] [[عقل نظری]] و در موارد عمل و مربوط به عمل، حکم [[عقل عملی]] خوانده می‌شود<ref>سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۲، ص۲۴۹.</ref>.

[[منطق]] درونی منابع و آثار سیاسی (سیاست‌نامه‌ها) در دوره میانه اسلامی، آنها را چونان نتیجه تأملات عقل عملی و علم [[مدنی]] در این دوره نشان می‌دهد که هرگز نمی‌توان به تفکیک و انتزاع آنها از مبانی عقل عملی این دوره [[حکم]] نمود<ref>داود فیرحی، قدرت، دانش و مشروعیت در اسلام، ص۸۸.</ref>؛ به این ترتیب اینکه دانش سیاسی اسلامی رابطه‌اش با عقل نظری و [[آیات الهی]] چگونه خواهد بود، [[نیازمند]] تأملات بیشتری است.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۴۲۳-۴۲۵.</ref>