←ابهامات در احادیث سفیانی
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
نکتۀ مهم در مجموعه احادیث سفیانی، تبادل متون در مصادر حدیثی شیعه و سنی است. این مطلب، حتی در کتاب الغیبة شیخ طوسی ینز به چشم میآید و ایشان برخی از متون اهل سنّت را گزارش کرده است. از زمان سید ابن طاووس و تألیف کتاب الملاحم و الفتن، گزارش احادیث و متون اهل سنّت که ناظر به موضوع علائم ظهور باشند در مصادر شیعی، بسیار گستردهتر شده است. نویسندگان متأخّر نیز گاه به نقل از این کتاب و گاه مستقیماً از مصادر اهل سنّت همچون الفتن ابن حمّاد و عقد الدرر، این متون را گزارش کردهاند<ref>دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷ ص۴۳۵.</ref>. | نکتۀ مهم در مجموعه احادیث سفیانی، تبادل متون در مصادر حدیثی شیعه و سنی است. این مطلب، حتی در کتاب الغیبة شیخ طوسی ینز به چشم میآید و ایشان برخی از متون اهل سنّت را گزارش کرده است. از زمان سید ابن طاووس و تألیف کتاب الملاحم و الفتن، گزارش احادیث و متون اهل سنّت که ناظر به موضوع علائم ظهور باشند در مصادر شیعی، بسیار گستردهتر شده است. نویسندگان متأخّر نیز گاه به نقل از این کتاب و گاه مستقیماً از مصادر اهل سنّت همچون الفتن ابن حمّاد و عقد الدرر، این متون را گزارش کردهاند<ref>دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷ ص۴۳۵.</ref>. | ||
==ابهامات در احادیث سفیانی== | ==ابهامات در احادیث سفیانی== | ||
جزئیات گزارشهای مرتبط با سفیانی، از اختلاف فراوانی برخوردار است که اعتماد به این جزئیات را کاهش میدهد. دربارۀ نام سفیانی، اسامی: عبدالله، عثمان، عنبسه، معاویه، حرب، عتبه و عروه<ref>الفتن: ص۱۹۱، کمال الدین: ص۶۷۹، ملاحم ابن منادی: ص۷۷، عقد الدرر: ص۸۰ و ۹۱، التذکره قرطبی: ص۶۹۴ و ۷۰۲.</ref> ذکر شده است و برای پدرش از نامهای: یزید، عنبسه، هند و عتبه استفاده شده است<ref>الفتن: ص۱۹۱، کمال الدین: ص۶۷۹، ملاحم ابن منادی: ص۷۷، عقد الدر: ص۸۰.</ref>. نسب او نیز گاه به عتبة بن ابی سفیان <ref>الغیبة، طوسی: ص۴۴۴.</ref> و گاه به خالد بن یزید بن معاویه <ref>الفتن: ص۱۹۳.</ref> میرسد<ref>دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷ ص۴۳۵.</ref>. | |||
محل خروج او را نیز حمص، وادی یابس، ایلیاء "بیت المقدس"، اندرا و روم نوشتهاند <ref>الفتن: ص۱۹۷ و ۱۹۳ و ۱۸۸، الغیبة، طوسی: ص۴۶۳.</ref>. مدّت حکومت سفیانی نیز در بیشتر روایات، نُه ماه دانسته شده است<ref>الغیبة،طوسی: ص۴۴۹، الفتن: ص ۱۸۸ و ۴۶۵.</ref>. گزارشهایی نیز زمان حکومت او را سه سال و نیم<ref>الفتن: ص۱۸۸.</ref> یا به اندازۀ دورۀ بارداری شتر <ref>الغیبة، طوسی: ص۴۵۰.</ref> برشمردهاند<ref>دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷ ص۴۳۵.</ref><ref>دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷ ص۴۳۶.</ref>. | محل خروج او را نیز حمص، وادی یابس، ایلیاء "بیت المقدس"، اندرا و روم نوشتهاند <ref>الفتن: ص۱۹۷ و ۱۹۳ و ۱۸۸، الغیبة، طوسی: ص۴۶۳.</ref>. مدّت حکومت سفیانی نیز در بیشتر روایات، نُه ماه دانسته شده است<ref>الغیبة،طوسی: ص۴۴۹، الفتن: ص ۱۸۸ و ۴۶۵.</ref>. گزارشهایی نیز زمان حکومت او را سه سال و نیم<ref>الفتن: ص۱۸۸.</ref> یا به اندازۀ دورۀ بارداری شتر <ref>الغیبة، طوسی: ص۴۵۰.</ref> برشمردهاند<ref>دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷ ص۴۳۵.</ref><ref>دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷ ص۴۳۶.</ref>. | ||
==خروج سفیانیهای گوناگون== | ==خروج سفیانیهای گوناگون== | ||
باور عمومی کهن دربارۀ خروج سفیانی سبب شد که در طول تاریخ، افرادی از بنی امیّه که خروج کرده و در صدد در دست گرفتم قدرت بودهاند، به عنوان سفیانی، شناخته شوند. زیاد بن عبدالله بن یزید بن معاویه در سالهای آغازین سدۀ دوم هجری<ref>انساب الاشراف: ص۹ ح۱۵۷ و ۲۰۳ و ۲۲۲، تاریخ الطبری: ج۷ ص۲۴۳ – ۲۶۳.</ref>، علی بن عبدالله بن خالد بن یزید بن معاویه در سال۱۹۵ هجری در زمان [[امام رضا]]{{ع}}<ref>تاریخ دمشق: ج۴۳ ص۲۴، سیر اعلام النبلاء: ج۹ ص۲۸۴.</ref>، و ابو حرب یمانی مبرقع<ref>تاریخ الطبری: ج۹ ص۱۱۶ و ۱۱۸، تاریخ الیعقوبی: ج۲ ص۴۴۲.</ref>در دورۀ معتصم عباسی، از جمله سفیانیهایی هستند که با هدف به دست گرفتن قدرت، خروج کردهاند و علیه شاخۀ مروانی بنی امیّه و یا خلافت بنی عباس شوریدهاند. اگر چه سفیانی، فردی خوش نام نیست، ولی قدرتیابی و تسلّط مقتدرانۀ او بر شام و حتی مناطق حجاز، مورد توجه مردم بوده است. | باور عمومی کهن دربارۀ خروج سفیانی سبب شد که در طول تاریخ، افرادی از بنی امیّه که خروج کرده و در صدد در دست گرفتم قدرت بودهاند، به عنوان سفیانی، شناخته شوند. زیاد بن عبدالله بن یزید بن معاویه در سالهای آغازین سدۀ دوم هجری<ref>انساب الاشراف: ص۹ ح۱۵۷ و ۲۰۳ و ۲۲۲، تاریخ الطبری: ج۷ ص۲۴۳ – ۲۶۳.</ref>، علی بن عبدالله بن خالد بن یزید بن معاویه در سال۱۹۵ هجری در زمان [[امام رضا]]{{ع}}<ref>تاریخ دمشق: ج۴۳ ص۲۴، سیر اعلام النبلاء: ج۹ ص۲۸۴.</ref>، و ابو حرب یمانی مبرقع<ref>تاریخ الطبری: ج۹ ص۱۱۶ و ۱۱۸، تاریخ الیعقوبی: ج۲ ص۴۴۲.</ref>در دورۀ معتصم عباسی، از جمله سفیانیهایی هستند که با هدف به دست گرفتن قدرت، خروج کردهاند و علیه شاخۀ مروانی بنی امیّه و یا خلافت بنی عباس شوریدهاند. اگر چه سفیانی، فردی خوش نام نیست، ولی قدرتیابی و تسلّط مقتدرانۀ او بر شام و حتی مناطق حجاز، مورد توجه مردم بوده است. | ||