استدراج: تفاوت میان نسخهها
←چیستی استدراج
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
'''استدراج''' به معنای مهلتی است که [[خداوند]] به [[بندگان]] [[گناهکار]] خود میدهد و خواستههای [[دنیوی]] آنها را برآورده میکند و [[بنده]] بدون آنکه خود متوجه باشد اندک اندک از [[رحمت الهی]] دور و به [[عذاب]] او نزدیک میگردد. | '''استدراج''' به معنای مهلتی است که [[خداوند]] به [[بندگان]] [[گناهکار]] خود میدهد و خواستههای [[دنیوی]] آنها را برآورده میکند و [[بنده]] بدون آنکه خود متوجه باشد اندک اندک از [[رحمت الهی]] دور و به [[عذاب]] او نزدیک میگردد. | ||
== | ==معناشناسی استدراج== | ||
واژه استدراج به معنای [[فریب دادن]] و نزدیک کردن تدریجی است. در [[فرهنگ]] اصطلاحات [[علم کلام]]، یعنی نزدیک ساختن گام به گام و تدریجیِ [[گنهکاران]] [[غافل]] و لجوج به [[عذاب الهی]]، در [[پوشش]] برخورداری از نعمتهای پیدرپی [[دنیوی]]<ref>.ر.ک. جمعی از نویسندگان، دانشنامه کلام اسلامی، ماده «استدراج».</ref> و در اصطلاح [[دینی]] به معنای آن است که [[خداوند]] [[گناهکاران]] و [[نافرمانان]] [[جسور]] و [[بیشرم]] را سریع گرفتار [[عقوبت]] نمیکند؛ بلکه درهای [[نعمت]] خود را بر آنها میگشاید. حال این [[فراوانی نعمت]] یا آنها را از [[خواب غفلت]] بیدار میکند که این همان [[هدایت الهی]] است و یا بر [[غرور]] آنها میافزاید و [[عقوبت]] را سختتر میسازد که این، استدراج است<ref>اصول کافی، ج ۴، ص ۱۸۹؛ تاج العروس، ج ۲، ص ۴۱؛ تفسیر نمونه، ج ۷، ص ۳۳.</ref>. این واژه، دو بار در [[قرآن کریم]] به کار رفته است<ref>{{متن قرآن|وَالَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لاَ يَعْلَمُونَ}}«و آنان را که آیات ما را دروغ شمردند آرامآرام از جایی که درنمییابند فرو خواهیم گرفت» سوره اعراف، آیه ۱۸۲؛ {{متن قرآن|فَذَرْنِي وَمَن يُكَذِّبُ بِهَذَا الْحَدِيثِ سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ}}«بنابراین مرا با آن کسان که این سخن را دروغ میشمرند وابگذار! به زودی آنان را آرام آرام از جایی که درنیابند فرو میگیریم» سوره قلم، آیه ۴۴.</ref>.<ref>ر.ک. [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۷۳.</ref> | ===معنای لغوی=== | ||
واژه استدراج به معنای [[فریب دادن]] و نزدیک کردن تدریجی است. | |||
===معنای اصطلاحی=== | |||
در [[فرهنگ]] اصطلاحات [[علم کلام]]، یعنی نزدیک ساختن گام به گام و تدریجیِ [[گنهکاران]] [[غافل]] و لجوج به [[عذاب الهی]]، در [[پوشش]] برخورداری از نعمتهای پیدرپی [[دنیوی]]<ref>.ر.ک. جمعی از نویسندگان، دانشنامه کلام اسلامی، ماده «استدراج».</ref> و در اصطلاح [[دینی]] به معنای آن است که [[خداوند]] [[گناهکاران]] و [[نافرمانان]] [[جسور]] و [[بیشرم]] را سریع گرفتار [[عقوبت]] نمیکند؛ بلکه درهای [[نعمت]] خود را بر آنها میگشاید. حال این [[فراوانی نعمت]] یا آنها را از [[خواب غفلت]] بیدار میکند که این همان [[هدایت الهی]] است و یا بر [[غرور]] آنها میافزاید و [[عقوبت]] را سختتر میسازد که این، استدراج است<ref>اصول کافی، ج ۴، ص ۱۸۹؛ تاج العروس، ج ۲، ص ۴۱؛ تفسیر نمونه، ج ۷، ص ۳۳.</ref>. این واژه، دو بار در [[قرآن کریم]] به کار رفته است<ref>{{متن قرآن|وَالَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لاَ يَعْلَمُونَ}}«و آنان را که آیات ما را دروغ شمردند آرامآرام از جایی که درنمییابند فرو خواهیم گرفت» سوره اعراف، آیه ۱۸۲؛ {{متن قرآن|فَذَرْنِي وَمَن يُكَذِّبُ بِهَذَا الْحَدِيثِ سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ}}«بنابراین مرا با آن کسان که این سخن را دروغ میشمرند وابگذار! به زودی آنان را آرام آرام از جایی که درنیابند فرو میگیریم» سوره قلم، آیه ۴۴.</ref>.<ref>ر.ک. [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۷۳.</ref> | |||
==استرجاع در قرآن== | |||
===آیه استرجاع=== | |||
==[[متکلمان]] و استدراج== | ==[[متکلمان]] و استدراج== | ||