آل ایوب: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'قطع' به 'قطع'
جز (جایگزینی متن - 'قطع' به 'قطع') |
|||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
ایوب{{ع}} که یک بار نامش در [[قرآن]] آمده است، در [[تفکر]] [[اسلامی]] نماد [[صبوری]] و [[سپاس]] است و کسی چون او به [[بلا]] آزموده نشده است<ref>الأعلام، ج۲، ص۳۶.</ref>. [[خداوند]] میفرماید:{{متن قرآن|وَاذْكُرْ عَبْدَنَا أَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطَانُ بِنُصْبٍ وَعَذَابٍ}}<ref>«و از بنده ما ایّوب یاد کن آنگاه که پروردگارش را ندا کرد که شیطان به من رنج و عذاب رسانده است» سوره ص، آیه ۴۱.</ref>. [[انس بن مالک]] از [[پیامبر خدا]]{{صل}} نقل میکند که ایوب [[نبی]] هجده سال دچار بلا بود، به گونهای که همگان، از افراد نزدیک و دور، جز دو برادرش از او بریدند، اما همچنان [[صبر]] کرد و [[شکر]] گزارد<ref>الأحادیث الطوال، ص۱۰۹.</ref>. وی به انواع [[بلاها]] گرفتار شد<ref>کتاب الثقات، ج۵، ص۴.</ref>، اما چون همسرش از او خواست تا به [[درگاه الهی]] دست نیاز بردارد و از [[خداوند]] بخواهد تا شفایش دهد، به [[تندی]] گفت: وای بر تو! هفتاد سال در [[نعمت]] بودیم، پس در [[سختی]] به مانند آن [[صبر]] خواهیم کرد. البته چیزی نگذشت که [[عافیت]] یافت<ref>الدعوات، ص۱۶۵.</ref>. برابر [[روایت]] [[اسلامی]] و نیز دادههای [[کتاب مقدس]]، او چون [[محبوب]] [[خدا]] بود، مورد [[حسادت]] [[شیطان]] واقع شد. شیطان به خدا عرضه داشت: [[شکر گزاری]] او نه از سر [[عشق]] و [[عبودیت]]، بلکه ناشی از نعمتهایی است که به او دادهای. خداوند همه [[نعمتها]]، حتی نعمت تندرستی و [[سلامتی]] را از او گرفت، اما او همچنان [[بنده]] [[خالص]] و [[شاکر]] ماند<ref>علل الشرایع، ج۱، ص۷۵؛ کتاب مقدس، سفر ایوب، ۱: ۱-۱۹، ۲: ۷،۱۲.</ref>، جز [[صبوری]] پیشه نکرد و به گناهی [[آلوده]] نشد و تنها میگفت: خدایا، تو میدانی که اگر دو چیز مورد [[رضایت]] تو باشد، من آنی را که برای بدنم سختتر است بر میگزینم<ref>فقه الرضا{{ع}}، ص۳۷۲؛ الأمالی، طوسی، ص۶۶۲؛ بحار الأنوار، ج۱۲، ص۳۵۰، ج۶۸، ص۲۳۱. </ref>. نیز میگفت: به عزتت قسم که هیچگاه از [[برکات]] تو [[بینیاز]] نیستم و همیشه در آن غرقهام<ref>السنن الکبری، نسائی، ج۱۰، ص۴۲.</ref>. او هیچ گاه نسبت ناروایی به خدا نداد<ref>کتاب مقدس، سفر ایوب، ۵: ۱۱. </ref>. | ایوب{{ع}} که یک بار نامش در [[قرآن]] آمده است، در [[تفکر]] [[اسلامی]] نماد [[صبوری]] و [[سپاس]] است و کسی چون او به [[بلا]] آزموده نشده است<ref>الأعلام، ج۲، ص۳۶.</ref>. [[خداوند]] میفرماید:{{متن قرآن|وَاذْكُرْ عَبْدَنَا أَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطَانُ بِنُصْبٍ وَعَذَابٍ}}<ref>«و از بنده ما ایّوب یاد کن آنگاه که پروردگارش را ندا کرد که شیطان به من رنج و عذاب رسانده است» سوره ص، آیه ۴۱.</ref>. [[انس بن مالک]] از [[پیامبر خدا]]{{صل}} نقل میکند که ایوب [[نبی]] هجده سال دچار بلا بود، به گونهای که همگان، از افراد نزدیک و دور، جز دو برادرش از او بریدند، اما همچنان [[صبر]] کرد و [[شکر]] گزارد<ref>الأحادیث الطوال، ص۱۰۹.</ref>. وی به انواع [[بلاها]] گرفتار شد<ref>کتاب الثقات، ج۵، ص۴.</ref>، اما چون همسرش از او خواست تا به [[درگاه الهی]] دست نیاز بردارد و از [[خداوند]] بخواهد تا شفایش دهد، به [[تندی]] گفت: وای بر تو! هفتاد سال در [[نعمت]] بودیم، پس در [[سختی]] به مانند آن [[صبر]] خواهیم کرد. البته چیزی نگذشت که [[عافیت]] یافت<ref>الدعوات، ص۱۶۵.</ref>. برابر [[روایت]] [[اسلامی]] و نیز دادههای [[کتاب مقدس]]، او چون [[محبوب]] [[خدا]] بود، مورد [[حسادت]] [[شیطان]] واقع شد. شیطان به خدا عرضه داشت: [[شکر گزاری]] او نه از سر [[عشق]] و [[عبودیت]]، بلکه ناشی از نعمتهایی است که به او دادهای. خداوند همه [[نعمتها]]، حتی نعمت تندرستی و [[سلامتی]] را از او گرفت، اما او همچنان [[بنده]] [[خالص]] و [[شاکر]] ماند<ref>علل الشرایع، ج۱، ص۷۵؛ کتاب مقدس، سفر ایوب، ۱: ۱-۱۹، ۲: ۷،۱۲.</ref>، جز [[صبوری]] پیشه نکرد و به گناهی [[آلوده]] نشد و تنها میگفت: خدایا، تو میدانی که اگر دو چیز مورد [[رضایت]] تو باشد، من آنی را که برای بدنم سختتر است بر میگزینم<ref>فقه الرضا{{ع}}، ص۳۷۲؛ الأمالی، طوسی، ص۶۶۲؛ بحار الأنوار، ج۱۲، ص۳۵۰، ج۶۸، ص۲۳۱. </ref>. نیز میگفت: به عزتت قسم که هیچگاه از [[برکات]] تو [[بینیاز]] نیستم و همیشه در آن غرقهام<ref>السنن الکبری، نسائی، ج۱۰، ص۴۲.</ref>. او هیچ گاه نسبت ناروایی به خدا نداد<ref>کتاب مقدس، سفر ایوب، ۵: ۱۱. </ref>. | ||
بنابر این، [[حضرت ایوب]]{{ع}} با صبوری ورزیدن در [[آزمون]] خداوندی [[توفیق]] یافت و الگوی [[انسان]] [[مقاوم]] در [[تاریخ]] [[دین]] گردید. برابر روایتی از [[حسین بن محمد اشعری]] از [[معلی بن محمد]] از [[علی بن اسباط]] از [[محمد بن حسین بن یزید]] نقل شده که [[امام رضا]]{{ع}} در [[خراسان]] فرمود: ما [[اهل بیت پیامبر]]{{صل}} [[عفو و گذشت]] را از [[آل یعقوب]] فرا گرفتهایم و [[شکر]] و [[سپاسگزاری]] را از آلداود. [[راوی]] در اینجا [[گمان]] برده که نکتهای را فراموش کرده است. علی میگوید: من گفتم: شاید فرموده باشد که صبر و [[شکیبایی]] را هم از آلایوب فرا گرفتیم. راوی گفت: میسزد که چنین باشد. ابناسباط توضیح میدهد: من این گمانه را از آنجا [[استنباط]] کردم که از [[یعقوب بن یقطین]] شنیدم که از بزرگان چنین نقل میکرد [[ابوجعفر منصور]] در سالی (۱۴۵<ref>الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۶، ص۳۴۹.</ref> یا ۱۴۶ق)<ref>تاریخ الطبری، ج۶، ص۱۴۴؛ الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۵۱۳.</ref> که [[محمد]] و [[ابراهیم]]، [[فرزندان]] [[عبدالله بن حسن]]، را کشت، به [[مدینه]] آمد و به عموی خود [[عیسی بن علی]] گفت: ای [[ابوالعباس]]! [[امیرمؤمنان]] [[تصمیم]] گرفته درختان مدینه را | بنابر این، [[حضرت ایوب]]{{ع}} با صبوری ورزیدن در [[آزمون]] خداوندی [[توفیق]] یافت و الگوی [[انسان]] [[مقاوم]] در [[تاریخ]] [[دین]] گردید. برابر روایتی از [[حسین بن محمد اشعری]] از [[معلی بن محمد]] از [[علی بن اسباط]] از [[محمد بن حسین بن یزید]] نقل شده که [[امام رضا]]{{ع}} در [[خراسان]] فرمود: ما [[اهل بیت پیامبر]]{{صل}} [[عفو و گذشت]] را از [[آل یعقوب]] فرا گرفتهایم و [[شکر]] و [[سپاسگزاری]] را از آلداود. [[راوی]] در اینجا [[گمان]] برده که نکتهای را فراموش کرده است. علی میگوید: من گفتم: شاید فرموده باشد که صبر و [[شکیبایی]] را هم از آلایوب فرا گرفتیم. راوی گفت: میسزد که چنین باشد. ابناسباط توضیح میدهد: من این گمانه را از آنجا [[استنباط]] کردم که از [[یعقوب بن یقطین]] شنیدم که از بزرگان چنین نقل میکرد [[ابوجعفر منصور]] در سالی (۱۴۵<ref>الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۶، ص۳۴۹.</ref> یا ۱۴۶ق)<ref>تاریخ الطبری، ج۶، ص۱۴۴؛ الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۵۱۳.</ref> که [[محمد]] و [[ابراهیم]]، [[فرزندان]] [[عبدالله بن حسن]]، را کشت، به [[مدینه]] آمد و به عموی خود [[عیسی بن علی]] گفت: ای [[ابوالعباس]]! [[امیرمؤمنان]] [[تصمیم]] گرفته درختان مدینه را قطع کند، قناتها و چاهها را هموار کند و [[شهر مدینه]] را ویران سازد. عیسی گفت: ای امیرمؤمنان! اکنون پسر عمت [[جعفر بن محمد]] در حضور تو در این [[شهر]] است. کسی بفرست و در این باره با وی [[مشورت]] کن. [[راوی]] میگوید: [[منصور]] کسی را دنبال [[حضرت صادق]]{{ع}} فرستاد. وقتی [[امام]] آمد، عیسی خود آنچه را گفته شده بود با ایشان در میان گذاشت. امام پس از شنیدن آن، نزد منصور آمد و فرمود: [[داود]] در برابر عطایای [[خداوند]] [[سپاسگزاری]] کرد، ایوب گرفتار [[مصائب]] شد و [[صبر]] کرد، و [[یوسف]] بعد از آنکه به [[سلطنت]] رسید [[عفو]] کرد. تو نیز امروز از [[اهل]] مدینه درگذر که از [[نسل]] آنها هستی<ref>الکافی، ج۸ ص۳۰۸؛ مسند الإمام الرضا{{ع}}، ص۴۷، مقدمه.</ref>. | ||
راوی با این رویکرد، برای تکمله، [[کلام امام]] را میافزاید، اما [[واقعیت]] آن است که نه جز این [[روایت]] خبری برای [[تأیید]] گفته [[امام صادق]]{{ع}} وجود دارد و نه با این [[استدلال]] میتوان نکته فراموش شده راوی از کلام امام [[رضا]]{{ع}} را کامل کرد. بنابر این، استناد این سخن به [[امام رضا]]{{ع}} چندان [[استوار]] نیست، مگر بتوان برای آن [[دلایل]] محکمی پیدا کرد.<ref>منابع: قرآن کریم، الأحادیث الطوال، سلیمان بن احمد معروف به طبرانی (۳۶۰ق)، تحقیق: مصطفی عبد القادر عطا، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۲ق، الأعلام، خیر الدین بن محمود معروف به زرکلی (۱۳۹۶ق)، بیروت، دار العلم للملایین، هشتم، ۱۹۸۹م، الأمالی، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: مؤسسة البعثة، قم، دار الثقافة، اول، ۱۴۱۴ق؛ بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، محمد باقر بن محمدتقی معروف به علامه مجلسی (۱۱۱۰ قی)، تحقیق: جمعی از محققان، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق؛ تاریخ ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد معروف به ابن خلدون (۸۰۸ق)، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، بی تا، تاریخ الطبری (تاریخ الأمم و الملوک)، محمد بن جریر طبری (۳۱۰ق)، تحقیق: جمعی از محققان، بیروت، مؤسسة الأعلمی، چهارم، ۱۴۰۳ق؛ تاریخ الیعقوبی، احمد بن اسحاق معروف به یعقوبی (۲۹۲ق)، بیروت، دار صادر، بی تا؛ تفسیر ابن أبی حاتم (تفسیر القرآن العظیم)، عبدالرحمن بن محمد رازی معروف به ابن ابی حاتم (۳۲۷ق)، تحقیق: اسعد محمد طیب، صیدا، المکتبة العصریة، بی تا: تفسیر البیضاوی (أنوار التنزیل و أسرار التأویل)، عبد الله بن عمر معروف به بیضاوی (قرن ۷ق)، تحقیق: محمد عبدالرحمن مرعشلی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، اول، ۱۴۱۸ق، جامع البیان عن تأویل آی القرآن، محمد بن جریر طبری (۳۱۰ق)، تحقیق: صدقی جمیل عطار، بیروت، دار الفکر، اول، ۱۴۱۵ق، الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، عبدالرحمن بن ابی بکر معروف به جلال الدین سیوطی (۹۱۱ق)، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، اول، ۱۴۰۴ق، الدعوات (سلوة الحزین و تحفة العلیل)، سعید بن هبة الله معروف به قطب الدین راوندی (۵۷۳ق)، قم، مدرسة الإمام المهدی، اول، ۱۴۰۷ق؛ السنن الکبری، احمد بن شعیب معروف به نسایی (۳۰۳ق)، تحقیق: عبدالغفار سلیمان بنداری - سید حسن کسروی، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۱ق، الطبقات الکبری، محمد بن سعد هاشمی معروف به ابن سعد (۲۳۰ق)، بیروت، دار صادر، بی تا، علل الشرایع، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق: سید محمدصادق بحر العلوم، نجف، المکتبة الحیدریة، دوم، ۱۳۸۵ق، الفقه، منسوب به امام رضا (۲۰۳ق)، تحقیق: مؤسسة آل البیت له لإحیاء التراث، مشهد، کنگره جهانی حضرت رضا، اول، ۱۴۰۶ق، الکافی، محمد بن یعقوب معروف به کلینی (۳۲۹ق)، تحقیق: علی اکبر غفاری، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چهارم، ۱۴۰۷ق: الکامل فی التاریخ، علی بن محمد شیبانی معروف به ابن اثیر جزری (۶۳۰ق)، بیروت، دار صادر، ۱۳۸۵ق؛ کتاب الثقات، محمد بن حبان تمیمی (۳۵۴ق)، حیدر آباد، دائرة المعارف العثمانیة، اول، ۱۳۹۳ق؛ کتاب مقدس، انتشارات انجمن جهانی کتب مقدس؛ لسان العرب، محمد بن مکرم معروف به ابن منظور (۷۱۱ق)، قم، نشر ادب حوزه، ۱۴۰۵ق؛ کمال الدین و تمام النعمة، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق و تصحیح: علی اکبر غفاری، تهران، دار الکتب الإسلامیة، دوم، ۱۳۹۵ق، مجمع البحرین، فخر الدین بن محمدعلی معروف به طریحی (۱۰۸۵ق)، تحقیق: سیداحمد حسینی، تهران، مکتب النشر الثقافة الإسلامیة، دوم، ۱۴۰۸ق مسند الإمام الرضا ع، عزیزالله بن محمد عطاردی قوچانی معاصر)، مشهد، کنگره جهانی حضرت رضا، اول، ۱۴۰۶ق؛ معجم البلدان، یاقوت بن عبدالله رومی حموی (۶۲۶ق)، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۳۹۹قی، المیزان فی تفسیر القرآن، سید محمد حسین بن محمد طباطبایی (۱۴۰۲ق)، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، بی تا.</ref>.<ref>[[سید علی رضا واسعی|واسعی، سید علی رضا]]، [[آل ایوب - واسعی (مقاله)| مقاله «آل ایوب»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام رضا]]، ج۱، ص ۱۴۲.</ref> | راوی با این رویکرد، برای تکمله، [[کلام امام]] را میافزاید، اما [[واقعیت]] آن است که نه جز این [[روایت]] خبری برای [[تأیید]] گفته [[امام صادق]]{{ع}} وجود دارد و نه با این [[استدلال]] میتوان نکته فراموش شده راوی از کلام امام [[رضا]]{{ع}} را کامل کرد. بنابر این، استناد این سخن به [[امام رضا]]{{ع}} چندان [[استوار]] نیست، مگر بتوان برای آن [[دلایل]] محکمی پیدا کرد.<ref>منابع: قرآن کریم، الأحادیث الطوال، سلیمان بن احمد معروف به طبرانی (۳۶۰ق)، تحقیق: مصطفی عبد القادر عطا، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۲ق، الأعلام، خیر الدین بن محمود معروف به زرکلی (۱۳۹۶ق)، بیروت، دار العلم للملایین، هشتم، ۱۹۸۹م، الأمالی، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: مؤسسة البعثة، قم، دار الثقافة، اول، ۱۴۱۴ق؛ بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، محمد باقر بن محمدتقی معروف به علامه مجلسی (۱۱۱۰ قی)، تحقیق: جمعی از محققان، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق؛ تاریخ ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد معروف به ابن خلدون (۸۰۸ق)، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، بی تا، تاریخ الطبری (تاریخ الأمم و الملوک)، محمد بن جریر طبری (۳۱۰ق)، تحقیق: جمعی از محققان، بیروت، مؤسسة الأعلمی، چهارم، ۱۴۰۳ق؛ تاریخ الیعقوبی، احمد بن اسحاق معروف به یعقوبی (۲۹۲ق)، بیروت، دار صادر، بی تا؛ تفسیر ابن أبی حاتم (تفسیر القرآن العظیم)، عبدالرحمن بن محمد رازی معروف به ابن ابی حاتم (۳۲۷ق)، تحقیق: اسعد محمد طیب، صیدا، المکتبة العصریة، بی تا: تفسیر البیضاوی (أنوار التنزیل و أسرار التأویل)، عبد الله بن عمر معروف به بیضاوی (قرن ۷ق)، تحقیق: محمد عبدالرحمن مرعشلی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، اول، ۱۴۱۸ق، جامع البیان عن تأویل آی القرآن، محمد بن جریر طبری (۳۱۰ق)، تحقیق: صدقی جمیل عطار، بیروت، دار الفکر، اول، ۱۴۱۵ق، الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، عبدالرحمن بن ابی بکر معروف به جلال الدین سیوطی (۹۱۱ق)، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، اول، ۱۴۰۴ق، الدعوات (سلوة الحزین و تحفة العلیل)، سعید بن هبة الله معروف به قطب الدین راوندی (۵۷۳ق)، قم، مدرسة الإمام المهدی، اول، ۱۴۰۷ق؛ السنن الکبری، احمد بن شعیب معروف به نسایی (۳۰۳ق)، تحقیق: عبدالغفار سلیمان بنداری - سید حسن کسروی، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۱ق، الطبقات الکبری، محمد بن سعد هاشمی معروف به ابن سعد (۲۳۰ق)، بیروت، دار صادر، بی تا، علل الشرایع، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق: سید محمدصادق بحر العلوم، نجف، المکتبة الحیدریة، دوم، ۱۳۸۵ق، الفقه، منسوب به امام رضا (۲۰۳ق)، تحقیق: مؤسسة آل البیت له لإحیاء التراث، مشهد، کنگره جهانی حضرت رضا، اول، ۱۴۰۶ق، الکافی، محمد بن یعقوب معروف به کلینی (۳۲۹ق)، تحقیق: علی اکبر غفاری، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چهارم، ۱۴۰۷ق: الکامل فی التاریخ، علی بن محمد شیبانی معروف به ابن اثیر جزری (۶۳۰ق)، بیروت، دار صادر، ۱۳۸۵ق؛ کتاب الثقات، محمد بن حبان تمیمی (۳۵۴ق)، حیدر آباد، دائرة المعارف العثمانیة، اول، ۱۳۹۳ق؛ کتاب مقدس، انتشارات انجمن جهانی کتب مقدس؛ لسان العرب، محمد بن مکرم معروف به ابن منظور (۷۱۱ق)، قم، نشر ادب حوزه، ۱۴۰۵ق؛ کمال الدین و تمام النعمة، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق و تصحیح: علی اکبر غفاری، تهران، دار الکتب الإسلامیة، دوم، ۱۳۹۵ق، مجمع البحرین، فخر الدین بن محمدعلی معروف به طریحی (۱۰۸۵ق)، تحقیق: سیداحمد حسینی، تهران، مکتب النشر الثقافة الإسلامیة، دوم، ۱۴۰۸ق مسند الإمام الرضا ع، عزیزالله بن محمد عطاردی قوچانی معاصر)، مشهد، کنگره جهانی حضرت رضا، اول، ۱۴۰۶ق؛ معجم البلدان، یاقوت بن عبدالله رومی حموی (۶۲۶ق)، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۳۹۹قی، المیزان فی تفسیر القرآن، سید محمد حسین بن محمد طباطبایی (۱۴۰۲ق)، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، بی تا.</ref>.<ref>[[سید علی رضا واسعی|واسعی، سید علی رضا]]، [[آل ایوب - واسعی (مقاله)| مقاله «آل ایوب»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام رضا]]، ج۱، ص ۱۴۲.</ref> | ||