علم وراثتی: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۱ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۱
خط ۲۲: خط ۲۲:
#'''وراثت [[حقیقی]]''': یعنی [[علوم]] و حکمت‌ها و [[کمالات]] و [[سجایای اخلاقی]] که در هر [[پیامبری]] به صورتی [[ظهور]] نموده است به [[ارث]] برده‌اند و از همین باب است [[وراثت کتب انبیاء]] سابق و انتقال برخی کتب مانند [[جفر]] و [[جامعه]] و... میان ایشان، چنان‌که در روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} [[سؤال]] می‌شود: آیا [[تورات]] و [[انجیل]] و [[کتب انبیاء]] نزد شما است؟ [[حضرت]] فرمود: "آنها در نزد ما به صورت وراثت از ایشان به ما رسیده است و همان‌گونه که آنها قرائت می‌کردند ما نیز آنها را می‌خوانیم و همان‌گونه که آنها از آن کتاب‌ها [[سخن]] می‌گفتند ما نیز از آنها سخن می‌گوییم، به [[راستی]] [[خداوند]] حجتی را در زمینش قرار نمی‌دهد که از او چیزی سؤال شود و او بگوید: نمی‌دانم"<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، توحید، ص۲۷۵.</ref>.<ref>ر.ک: تحریری، محمدباقر، جلوه‌های لاهوتی، ج۱، ص۳۶۳ ـ ۳۶۵؛ حسینی میلانی، سیدعلی، با پیشوایان هدایتگر، ج۲، ص۲۶۰؛ هاشمی، سیدعلی، ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی، ص۱۸۰.</ref>
#'''وراثت [[حقیقی]]''': یعنی [[علوم]] و حکمت‌ها و [[کمالات]] و [[سجایای اخلاقی]] که در هر [[پیامبری]] به صورتی [[ظهور]] نموده است به [[ارث]] برده‌اند و از همین باب است [[وراثت کتب انبیاء]] سابق و انتقال برخی کتب مانند [[جفر]] و [[جامعه]] و... میان ایشان، چنان‌که در روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} [[سؤال]] می‌شود: آیا [[تورات]] و [[انجیل]] و [[کتب انبیاء]] نزد شما است؟ [[حضرت]] فرمود: "آنها در نزد ما به صورت وراثت از ایشان به ما رسیده است و همان‌گونه که آنها قرائت می‌کردند ما نیز آنها را می‌خوانیم و همان‌گونه که آنها از آن کتاب‌ها [[سخن]] می‌گفتند ما نیز از آنها سخن می‌گوییم، به [[راستی]] [[خداوند]] حجتی را در زمینش قرار نمی‌دهد که از او چیزی سؤال شود و او بگوید: نمی‌دانم"<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، توحید، ص۲۷۵.</ref>.<ref>ر.ک: تحریری، محمدباقر، جلوه‌های لاهوتی، ج۱، ص۳۶۳ ـ ۳۶۵؛ حسینی میلانی، سیدعلی، با پیشوایان هدایتگر، ج۲، ص۲۶۰؛ هاشمی، سیدعلی، ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی، ص۱۸۰.</ref>


==بررسی [[روایات]]==
==[[روایات]]==
روایات فراوانی که از [[حد]] شمارش بیرون است، از [[شیعه]] و [[اهل سنت]] در این زمینه وارد شده است و مفهوم آنها این است که [[علم ائمه]]{{ع}} بالوراثه از [[رسول]] خداست و نیز [[روایات]] متعددی<ref>مانند: محمد بن حسن صفار؛ بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد{{ع}}؛ ص۲۹۰ ـ ۲۹۶.</ref> [[دلالت]] می‌‌کنند هر امامی از [[امام]] پیشین، دانش‌هایی را فرا می‌گرفته است. برخی از این روایات عبارت‌اند از<ref>ر.ک: طباطبایی، سیدمحمد حسین، ترجمۀ تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۹۱؛ فاضل لنکرانی، محمد، اشراقی، شهاب الدین، پاسداران وحی، ص۱۹۳؛ جوادی آملی، عبدالله، علم موروثی، علم لدنی، پیشگویی‌های امام علی{{ع}}؛ امینی، ابراهیم، بررسی مسائل کلی امامت، ص۲۴۷؛ خسروپناه، عبدالحسین، کلام نوین اسلامی، ج ۲، ص۳۹۱ و ۳۹۲؛ نادم، محمدحسن، افتخاری، سیدابراهیم، منابع علم امام از دیدگاه متکلمان قم و بغداد، ص۶۲؛ افتخاری، سیدابراهیم، بررسی مقایسه ایی شؤون امامت در مکتب قم و بغداد، ص۶۵ ـ ۷۰ و....</ref>:
روایات فراوانی که از [[حد]] شمارش بیرون است، از [[شیعه]] و [[اهل سنت]] در این زمینه وارد شده است و مفهوم آنها این است که [[علم ائمه]]{{ع}} بالوراثه از [[رسول]] خداست و نیز [[روایات]] متعددی<ref>مانند: محمد بن حسن صفار؛ بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد{{ع}}؛ ص۲۹۰ ـ ۲۹۶.</ref> [[دلالت]] می‌‌کنند هر امامی از [[امام]] پیشین، دانش‌هایی را فرا می‌گرفته است. برخی از این روایات عبارت‌اند از<ref>ر.ک: طباطبایی، سیدمحمد حسین، ترجمۀ تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۹۱؛ فاضل لنکرانی، محمد، اشراقی، شهاب الدین، پاسداران وحی، ص۱۹۳؛ جوادی آملی، عبدالله، علم موروثی، علم لدنی، پیشگویی‌های امام علی{{ع}}؛ امینی، ابراهیم، بررسی مسائل کلی امامت، ص۲۴۷؛ خسروپناه، عبدالحسین، کلام نوین اسلامی، ج ۲، ص۳۹۱ و ۳۹۲؛ نادم، محمدحسن، افتخاری، سیدابراهیم، منابع علم امام از دیدگاه متکلمان قم و بغداد، ص۶۲؛ افتخاری، سیدابراهیم، بررسی مقایسه ایی شؤون امامت در مکتب قم و بغداد، ص۶۵ ـ ۷۰ و....</ref>:
# [[محمد بن فضل هاشمی]] از [[امام رضا]]{{ع}} [[روایت]] کرده، آن جناب نظر کرد به ابن هذاب و سپس فرمود: "اگر به تو [[خبر]] دهم در این روزها یکی از بستگان تو کشته خواهد شد آیا گفته مرا [[تصدیق]] می‌کنی؟» عرض کرد [[خیر]]؛ زیرا جز [[خداوند متعال]] کسی [[علم غیب]] نمی‌داند. امام رضا{{ع}} آیۀ: {{متن قرآن|عَالِمُ الْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلَى غَيْبِهِ أَحَدًا إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ}}<ref>«او دانای نهان است پس هیچ کس را بر نهان خویش آگاه نمی‌کند جز فرستاده‌ای را که بپسندد» سوره جن، آیه ۲۶ ـ ۲۷.</ref> را [[تلاوت]] نموده و بعد فرمودند: [[رسول خدا]]{{صل}} مورد [[رضا]] و پسند خداست و ما [[وارثان]] همین رسول هستیم که [[خداوند]] او را بر [[غیب]] خود که می‌خواهد [[آگاه]] نموده و آن [[حضرت]] [[علم]] به وقایع گذشته و بعد تا [[روز قیامت]] را به ما آموخت"<ref>{{متن حدیث|ثُمَّ نَظَرَ الرِّضَا{{ع}}إِلَی ابْنِ هَذَّابٍ فَقَالَ إِنْ أَنَا أَخْبَرْتُکَ أَنَّکَ سَتُبْتَلَی فِی هَذِهِ الْأَیَّامِ بِدَمِ ذِی رَحِمٍ لَکَ أَ کُنْتَ مُصَدِّقاً لِی قَالَ لَا فَإِنَّ الْغَیْبَ لَا یَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ تَعَالَی قَالَ{{ع}}أَ وَ لَیْسَ اللَّهُ یَقُولُ عالِمُ الْغَیْبِ فَلا یُظْهِرُ عَلی‏ غَیْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضی‏ مِنْ رَسُولٍ «۵» فَرَسُولُ اللَّهِ عِنْدَ اللَّهِ مُرْتَضَی وَ نَحْنُ وَرَثَةُ ذَلِکَ الرَّسُولِ الَّذِی أَطْلَعَهُ اللَّهُ عَلَی مَا شَاءَ مِنْ غَیْبِهِ فَعَلِمْنَا مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}؛ راوندی، قطب الدین، الخرائج و الجرائح، ج ۱، ص۳۴۳.</ref>.<ref>ر.ک: طباطبایی، سیدمحمد حسین، ترجمۀ تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۹۱.</ref>
# [[محمد بن فضل هاشمی]] از [[امام رضا]]{{ع}} [[روایت]] کرده، آن جناب نظر کرد به ابن هذاب و سپس فرمود: "اگر به تو [[خبر]] دهم در این روزها یکی از بستگان تو کشته خواهد شد آیا گفته مرا [[تصدیق]] می‌کنی؟» عرض کرد [[خیر]]؛ زیرا جز [[خداوند متعال]] کسی [[علم غیب]] نمی‌داند. امام رضا{{ع}} آیۀ: {{متن قرآن|عَالِمُ الْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلَى غَيْبِهِ أَحَدًا إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ}}<ref>«او دانای نهان است پس هیچ کس را بر نهان خویش آگاه نمی‌کند جز فرستاده‌ای را که بپسندد» سوره جن، آیه ۲۶ ـ ۲۷.</ref> را [[تلاوت]] نموده و بعد فرمودند: [[رسول خدا]]{{صل}} مورد [[رضا]] و پسند خداست و ما [[وارثان]] همین رسول هستیم که [[خداوند]] او را بر [[غیب]] خود که می‌خواهد [[آگاه]] نموده و آن [[حضرت]] [[علم]] به وقایع گذشته و بعد تا [[روز قیامت]] را به ما آموخت"<ref>{{متن حدیث|ثُمَّ نَظَرَ الرِّضَا{{ع}}إِلَی ابْنِ هَذَّابٍ فَقَالَ إِنْ أَنَا أَخْبَرْتُکَ أَنَّکَ سَتُبْتَلَی فِی هَذِهِ الْأَیَّامِ بِدَمِ ذِی رَحِمٍ لَکَ أَ کُنْتَ مُصَدِّقاً لِی قَالَ لَا فَإِنَّ الْغَیْبَ لَا یَعْلَمُهُ إِلَّا اللَّهُ تَعَالَی قَالَ{{ع}}أَ وَ لَیْسَ اللَّهُ یَقُولُ عالِمُ الْغَیْبِ فَلا یُظْهِرُ عَلی‏ غَیْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضی‏ مِنْ رَسُولٍ «۵» فَرَسُولُ اللَّهِ عِنْدَ اللَّهِ مُرْتَضَی وَ نَحْنُ وَرَثَةُ ذَلِکَ الرَّسُولِ الَّذِی أَطْلَعَهُ اللَّهُ عَلَی مَا شَاءَ مِنْ غَیْبِهِ فَعَلِمْنَا مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ}}؛ راوندی، قطب الدین، الخرائج و الجرائح، ج ۱، ص۳۴۳.</ref>.<ref>ر.ک: طباطبایی، سیدمحمد حسین، ترجمۀ تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۹۱.</ref>
۱۲۹٬۷۴۳

ویرایش