علمالکتاب: تفاوت میان نسخهها
←علم الکتاب در آیه ۴۳ سوره رعد
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
در تفسیر این آیه نیز همانند آیه پیشین، اختلاف است: | در تفسیر این آیه نیز همانند آیه پیشین، اختلاف است: | ||
* برخی مقصود از «الکتاب» را در این آیه، تورات، انجیل یا دیگر کتابهای آسمانی دانستهاند. بنابراین تفسیر، علم الکتاب یعنی علم به کتابهای آسمانی گذشته. مطابق این تفسیر، شهادت علمای اهل کتاب علمای یهود و نصاری بر [[نبوت]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، از شواهد راستی ادعای آن حضرت شمرده شده است؛ زیرا در کتابهای آسمانی مانند [[تورات]] و [[انجیل]] از آمدن [[پیامبر خاتم]]{{صل}} و ویژگیهای ایشان خبر داده شده بود؛ بنابراین تصدیق و تأیید علمای یهود و نصاری از دلایل درستی [[نبوت]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} شمرده میشود. | * برخی مقصود از «الکتاب» را در این آیه، تورات، انجیل یا دیگر کتابهای آسمانی دانستهاند. بنابراین تفسیر، علم الکتاب یعنی علم به کتابهای آسمانی گذشته. مطابق این تفسیر، شهادت علمای اهل کتاب علمای یهود و نصاری بر [[نبوت]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، از شواهد راستی ادعای آن حضرت شمرده شده است؛ زیرا در کتابهای آسمانی مانند [[تورات]] و [[انجیل]] از آمدن [[پیامبر خاتم]]{{صل}} و ویژگیهای ایشان خبر داده شده بود؛ بنابراین تصدیق و تأیید علمای یهود و نصاری از دلایل درستی [[نبوت]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} شمرده میشود.<ref>جامع البیان فی تفسیر القرآن، ج۱۳، ص۱۱۸؛ تفسیر القرآن العظیم (ابن کثیر)، ج۴، ص۴۰۷؛ الجامع لأحکام القرآن، ج۱۰، ص۳۳۵؛ الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج۲، ص۵۳۶؛ التفسیر المنیر فی العقیدة و الشریعة و المنهج، ج۱۳، ص۱۹۴.</ref> | ||
* برخی گفتهاند، مراد از الکتاب، همان قرآن کریم است. بنابراین علم به «الکتاب» یعنی علم به حقایق و معارف قرآن. از آن جا که قرآن معجزه جاوید [[رسول خدا]]{{صل}} است؛ کسی که به حقایق آن آگاه باشد، شاهد و گواه بر درستی ادعای [[نبوت]] [[پیامبر اعظم]]{{صل}} خواهد بود. | * برخی گفتهاند، مراد از الکتاب، همان قرآن کریم است. بنابراین علم به «الکتاب» یعنی علم به حقایق و معارف قرآن. از آن جا که قرآن معجزه جاوید [[رسول خدا]]{{صل}} است؛ کسی که به حقایق آن آگاه باشد، شاهد و گواه بر درستی ادعای [[نبوت]] [[پیامبر اعظم]]{{صل}} خواهد بود.<ref>المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص۳۸۴؛ تفسیر نمونه، ج۱۰، ص۲۵۳؛ الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن، ج۱۵، ص۳۴۹؛ تفسیر أحسن الحدیث، ج۵، ص۲۵۹؛ کوثر، ج۵، ص۵۷۵.</ref> | ||
* برخی نیز آیه یاد شده را این گونه تفسیر کردهاند که مراد از الکتاب، همان [[لوح محفوظ]] یا کتاب مبین است. | * برخی نیز آیه یاد شده را این گونه تفسیر کردهاند که مراد از الکتاب، همان [[لوح محفوظ]] یا کتاب مبین است.<ref>ر.ک: تفسیر اثنا عشری، ج۶، ص۴۰۷؛ مفاتیح الغیب، ج۱۹، ص۵۵؛ روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، ج۷، ص۱۶۶؛ ماهیت و قلمرو علم الکتاب، معرفت، ش۱۸۷، ص۴۷.</ref> بنابر یکی از این تفسیرها، شهادت کسی که دارای علم الکتاب است، در کنار شهادت خداوند، در واقع تذکر و هشداری به کفار و اتمام حجت بر آنان است که متوجه باشند که اگر چه در این دنیا، بر اساس امور دنیوی و ظاهری میتوانند معجزات و دلایل روشن [[پیامبر اعظم]]{{صل}} را نپذیرند؛ اما بدانند که خداوند و فرد یا افرادی که بر لوح محفوظ و حقایق جهان، آگاهند، گواه راستی نبوت ایشان بوده و در قیامت علیه آنان شهادت خواهند داد. این گونه شهادتها، افزون بر هشدار به کفار، تأییدی برای [[پیامبر]]{{صل}} است تا از انکارهای آنان، ملول نشده و با دلی آرام به رسالت خود ادامه دهند.<ref>ر.ک: ماهیت و قلمرو علم الکتاب، معرفت، ش۱۸۷، ص۴۷.</ref> | ||
با توجه به شباهت این آیه و آیه ۴۰ سوره مبارکه نمل، این احتمال تقویت میشود که مراد از «الکتاب» در دو آیه یاد شده، یک چیز باشد. در روایاتی نیز این دو آیه در سیاق واحدی تفسیر شدهاند. در این روایات، ضمن آن که شأن نزول آیه دوم، [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} معرفی شده، علم ایشان، یعنی «علم الکتاب» با علم جناب آصف، یعنی «علم من الکتاب» مقایسه شده است. | با توجه به شباهت این آیه و آیه ۴۰ سوره مبارکه نمل، این احتمال تقویت میشود که مراد از «الکتاب» در دو آیه یاد شده، یک چیز باشد. در روایاتی نیز این دو آیه در سیاق واحدی تفسیر شدهاند. در این روایات، ضمن آن که شأن نزول آیه دوم، [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} معرفی شده، علم ایشان، یعنی «علم الکتاب» با علم جناب آصف، یعنی «علم من الکتاب» مقایسه شده است.<ref>ر.ک: بصائر الدرجات، ص۲۱۲ـ۲۱۳.</ref> | ||
صرف نظر از داوری در مورد دیدگاههای مطرح شده در مورد این دو آیه، میتوان چنین گفت که اگر مقصود از «علم الکتاب»، علم به لوح محفوظ باشد، با توجه به مقایسه دو آیه بین «علم الکتاب» و «علم من الکتاب»، علم الکتاب، علم به تمام لوح محفوظ خواهد بود که از آن میتوان جامعیت علوم صاحب آن را استنباط کرد. | صرف نظر از داوری در مورد دیدگاههای مطرح شده در مورد این دو آیه، میتوان چنین گفت که اگر مقصود از «علم الکتاب»، علم به لوح محفوظ باشد، با توجه به مقایسه دو آیه بین «علم الکتاب» و «علم من الکتاب»، علم الکتاب، علم به تمام لوح محفوظ خواهد بود که از آن میتوان جامعیت علوم صاحب آن را استنباط کرد. | ||
==منابع== | ==منابع== | ||