لغو: تفاوت میان نسخه‌ها

{{امامت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[لغو در حدیث]] - [[لغو در تاریخ اسلامی]] - [[لغو در فقه سیاسی]] - [[لغو در جامعه‌شناسی اسلامی]]</div>

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[لغو (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>

==مقدمه==

“لغو” معرف اشتغال‌های بی‌فایده یا فاقد [[هدف]] [[عقلانی]] است. [[قرآن کریم]] در بیان اوصاف [[مؤمنان]] می‌فرماید: {{متن قرآن|وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ}}<ref>«و آنان که از یاوه رویگردانند» سوره مؤمنون، آیه ۳.</ref>. لغو در لغت، [[افکار]] [[بیهوده]] و بی‌پایه‌ای است که [[انسان]] را از [[یاد خدا]] [[غافل]] و از [[تفکر]] در آنچه مفید و سازنده است بازداشته و به خود مشغول می‌سازد<ref>[[سید محمد حسین طباطبایی|طباطبایی، سید محمد حسین]]، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۴، ص۱۹۷.</ref>. هر کار فاقد [[هدف]] [[عقلانی]]، لغو است<ref>[[سید محمد حسین طباطبایی|طباطبایی، سید محمد حسین]]، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۵، ص۱۶۵.</ref>؛ همچنین، شامل سخنانی است که تأثیری در [[زندگی]] ما ندارند و فقط نوعی [[سرگرمی]] به حساب می‌آیند. شنیدن سخن لغو نیز [[نکوهش]] [[اخلاقی]] دارد، زیرا موجب اتلاف وقت است و توجه انسان را به چیزهایی جلب می‌کند که برای [[زندگی دنیا]] یا [[زندگی اخروی]] او مفید نیست<ref>[[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، فلسفه اخلاق، ص۳۷۰.</ref>. [[علامه طباطبایی]] در بیان وجه نسبیت لغو می‌نویسد: چه بسا فعلی نسبت به امری لغو و نسبت به امری دیگر مفید باشد؛ پس کارهای لغو در نظر [[دین]]، آن [[اعمال]] [[مباح]] و حلالی است که صاحبش در [[آخرت]] یا در [[دنیا]] از آن سودی [[نبرد]] و سرانجام آن، منتهی به سود آخرت نگردد؛ مانند [[خوردن و آشامیدن]] به [[انگیزه]] [[لذت]]. این عمل لغو است، چون غرض از خوردن و [[نوشیدن]]، [باید] گرفتن نیرو برای [[اطاعت]] و [[عبادت خدا]] باشد؛ بنابراین اگر فعلی هیچ سودی برای آخرت نداشته باشد، و سود دنیایی‌اش هم سرانجام منتهی به آخرت نشود، چنین فعلی لغو است و به نظر دقیق تر، لغو عبارت است از غیرواجب و غیرمستحب<ref>[[سید محمد حسین طباطبایی|طباطبایی، سید محمد حسین]]، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۵، ص۳۹.</ref>.

[[شهید مطهری]] نیز در توضیح معنای لغو می‌نویسد: از نظر [[اسلام]] در هر کار، اعم از فردی و [[اجتماعی]]، باید در [[درجه]] اول فایده و نتیجه مفید آن در نظر گرفته شود هر کاری که مفید فایده‌ای نباشد از نظر اسلام “لغو” تلقی می‌شود و [[ممنوع]]<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری، مرتضی]]، مقدمه‌ای بر جهان‌بینی توحیدی، ج۳، ص۱۱۸.</ref>. به لحاظ گستره معنایی، لغو در [[کلام]]، عمل و موضوع خارجی امکان تحقق دارد و به طور کلی، هر [[لهو]] و باطلی مصداق “لغو” شمرده می‌شود<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۱۰، ص۲۳۰.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۲۰۲.</ref>

==[[آیات]] قرآنی مرتبط==

#دوری از بیهوده‌کاری، [[شیوه]] [[مؤمنان راستین]]: {{متن قرآن|وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ}}<ref>«و آنان که از یاوه رویگردانند» سوره مؤمنون، آیه ۳.</ref>.

#روی‌گردانی از سخنان [[بیهوده]]، [[سیره]] مؤمنان راستین: {{متن قرآن|وَإِذَا سَمِعُوا اللَّغْوَ أَعْرَضُوا عَنْهُ...}}<ref>«و چون (سخن) یاوه بشنوند از آن دوری می‌گزینند» سوره قصص، آیه ۵۵.</ref>.

#در برخی آیات نیز بر عاری بودن [[بهشت]] (عنوان [[برترین]] جایگاه [[مؤمنان]] [[متقی]] و عرصه [[ظهور]] [[رحمت]] و [[رضوان]] [[ناب]] الهی) از امور لغو و بیهوده تصریح شده است<ref>{{متن قرآن|لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا إِلَّا سَلَامًا وَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيهَا بُكْرَةً وَعَشِيًّا}} «در آنجا هیچ سخن یاوه‌ای نمی‌شنوند؛ تنها درود می‌شنوند و در آن، پگاهان و در پایان روز روزی خود را دارند» سوره مریم، آیه ۶۲.</ref>.<ref>[[سید حسین شرف‌الدین|شرف‌الدین، سید حسین]]، [[ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۲۰۲.</ref>

== جستارهای وابسته ==

 

==منابع==

==پانویس==