صدقه در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۵٬۲۲۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-== جستارهای وابسته == {{فهرست اثر}} {{ستون-شروع|7}} +== جستارهای وابسته == {{مدخل‌های وابسته}}))
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{امامت}}
{{مدخل مرتبط
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[صدقه]]''' است. "'''[[صدقه]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
| موضوع مرتبط = صدقه
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[صدقه در قرآن]] - [[صدقه در حدیث]] - [[صدقه در نهج البلاغه]] - [[صدقه در معارف مهدویت]] - [[صدقه در معارف و سیره نبوی]] - [[صدقه در فقه سیاسی]] - [[صدقه در معارف دعا و زیارات]] - [[صدقه در معارف و سیره سجادی]] - [[صدقه در معارف و سیره رضوی]] - [[صدقه در جامعه‌شناسی اسلامی]]</div>
| عنوان مدخل = صدقه
| مداخل مرتبط = [[صدقه در قرآن]] - [[صدقه در فقه اسلامی]] - [[صدقه در فقه سیاسی]] - [[صدقه در معارف دعا و زیارات]] - [[صدقه در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[صدقه در معارف و سیره نبوی]] - [[صدقه در معارف و سیره سجادی]] - [[صدقه در معارف مهدویت]]
| پرسش مرتبط  =
}}


==مقدمه==
== آثار [[اقتصادی]] [[صدقات]] در [[زندگی فردی]] و جمعی ==
واژه [[صدقه]] از ریشه [[صدق]] عربی به معنای [[راستی]] و مطابقت [[کلام]] با [[اعتقاد]] گوینده و واقع است؛ هر چند که در واقع چنین نباشد.<ref>مفردات الفاظ قرآن کریم، ص۴۷۸، «صدق».</ref> صدیق [[دوست]] راستین است. در [[قرآن]] یکی از [[مقامات]] عالی [[انسان]] مقام صدیقین است<ref>نساء، آیه ۶۹؛ حدید، آیه ۱۹.</ref> در تبیین معنای آن عبارات گوناگونی نقل شده است که شامل موارد زیر است:
# آنکه در نهایت [[راستگویی]] است<ref>لسان العرب، ج ۷، ص۳۰۷، «صدق».</ref>؛
# آنکه همواره [[حق]] و پیامدهای آن را تصدیق می‌‌کند؛
# آنکه رویّه و عادتش به راستی است؛
# آنکه بدون تردید، دستورهای [[خدا]] و [[انبیا]] را در عمل تصدیق می‌‌کند<ref>مجمع البیان، ج ۳ – ۴، ص۱۱۰ – ۱۱۱.</ref>؛
# آنکه هرگز [[دروغ]] نمی‌گوید؛ گفتار و عملش بر طبق حق بوده، و [[حقایق]] اشیا را می‌‌بیند<ref>المیزان، ج ۴، ص۴۰۸.</ref>.
 
[[صدیقین]] به درجه‌ای از [[صداقت]] و تطابق قول و فعل رسیده‌اند که صدق و راستی نه تنها ملکه ایشان، بلکه مقوم ذات و [[هویت]] وجودی آنان شده است. از این روست که دارای نورانیتی [[الهی]] هستند که همه حقایق هستی را با این نورانیت خویش می‌‌بینند.<ref>حدید، آیه ۱۹.</ref> از همین روست که خدا از ایشان به عنوان [[صراط مستقیم]] یاد می‌‌کند که بهره مند از نعمت‌های خاص الهی از جمله [[وحی]] و [[الهام]] و نورانیت مظهریت صفات و [[اسمای الهی]] هستند.<ref>نساء، آیات ۶۸ و ۶۹؛ فاتحه الکتاب، آیات ۶ و ۷.</ref> این افراد در [[قیامت]] نیز به تفضل الهی جزو [[گواهان اعمال]] [[امت‌ها]] بوده و نسبت به آنها [[شهادت]] و [[گواهی]] می‌‌دهند. این بدان معنا است که ایشان در مرتبه ای قرار دارند در [[دنیا]] [[باطن]] [[اعمال]] را می‌‌بینند تا بتوانند در قیامت به عنوان [[شاهدان]] و گواهان اعمال حضور داشته باشند و اعلام کنند که اعمال از روی [[اخلاص]] و [[ایمان]] بوده یا [[ریا]] و مانند آنها.
 
بنابراین، صدقه از ابزارهایی است که [[انسان]] را به مقام صدیقین می‌‌رساند؛ زیرا مهم‌ترین کار در کنار [[نماز]]، [[پرداخت زکات]] است<ref>بقره، آیه ۳؛ قیامت، آیات ۳۱ و ۳۲.</ref> و [[صدقه]] پرداخت [[مالی]] [[واجب]] و [[مستحب]] است که بیانگر [[صداقت]] [[بنده]] در [[عبودیت]] و انجام [[دستورهای الهی]] است. پس کسی که با صداقت و [[راستی]] [[صدقه]] می‌‌دهد، [[انسانی]] [[معتقد]] به [[خدا]] و [[آخرت]] و [[مخلص]] در قول و فعل بوده و کارهایش نیز به دور از هر گونه [[شرک]] و [[ریا]] و مانند آنهاست<ref>بقره، آیه ۲۶۴.</ref>. از نظر [[قرآن]]، رسیدن به مقام صالحین یعنی شایسته کاران، پرداخت [[صدقات]] از روی [[صدق]] و راستی است<ref>توبه، آیه ۷۵؛ منافقون، آیه ۱۰.</ref>.
 
همچنین صدقه موجب می‌‌شود تا [[گناهان]] [[انسان]] با آن [[پاک]] و پوشیده شود<ref>بقره، آیه ۲۷۱.</ref>، [[نفس آدمی]] پالایش شده و به [[طهارت]] برسد<ref>مجادله، آیه ۱۲.</ref>، بستر رشد معنوی فراهم شده و در نهایت انسان محبوب خدا شود.
 
از مهم‌ترین آثار مادی و [[اقتصادی]] پرداخت صدقات، [[برکت]] یابی [[مال]] انسان و به تبع افزایش [[رشد اقتصادی]] فردی و جمعی است. از همین روست که خدا صدقه را به عنوان خیر دانسته است<ref>بقره، آیات ۲۷۱ و ۲۸۰؛ مجادله، آیه ۱۲.</ref>؛ زیرا خیر به نعمتی مناسب و مفید اطلاق می‌‌شود که در افزایش رشد انسانی موثر است. پس صدقه به ظاهر از [[دست دادن]] مال و کاهش آن است، ولی در [[باطن]] به معنای بهره‌مندی درست و مفید از نعمتی است که در [[اختیار]] است.
 
از سوی دیگر، خدا به صراحت می‌‌فرماید که انسان با دادن صدقات نه تنها با کاهش سرمایه مواجه نمی‌شود، بلکه خدا از نظر کمی همانند کیفی بر سرمایه شخص می‌‌افزاید. خدا می‌‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّ ٱلْمُصَّدِّقِينَ وَٱلْمُصَّدِّقَـٰتِ وَأَقْرَضُوا۟ ٱللَّهَ قَرْضًا حَسَنًۭا يُضَـٰعَفُ لَهُمْ وَلَهُمْ أَجْرٌۭ كَرِيمٌۭ}}<ref>«بی‌گمان مردان و زنان صدقه‌دهنده و کسانی که در راه خدا وامی نیکو دادند برای آنان دو چندان خواهد شد و پاداشی ارزشمند خواهند داشت» سوره حدید، آیه ۱۸.</ref>.
 
هر چند در این [[آیه]] بیان شده که [[قرض الحسنه]] مهم‌تر و روشی بهتر برای افزایش کمی و کیفی و [[رشد]] و برکت در مال و [[ثروت]] است؛ زیرا قرض الحسنه را به شکل فعل آورده که با انجام یک بار، مصداق تحقق می‌‌یابد؛ اما در [[صدقه]] از اسم بهره برده تا بیان کند [[صدقات]] باید آن اندازه تکرار شود که [[صدقه دادن]] جزو ملکه یا مقوّم ذات او تبدیل شده باشد؛ با این حال، [[قرآن]] به نکته توجه می‌‌دهد که [[صدقه دادن]] موجب افزایش و [[رشد]] و [[برکت]] [[اقتصادی]] می‌‌شود به شرط آنکه تکرار شود.
 
[[پیامبر]]{{صل}} بر اساس همین [[آیات]] در بیان فرق میان [[صدقه]] و [[قرض الحسنه]] می‌‌فرماید: {{متن حدیث|اَلصَّدَقَةُ بِعَشرَةٍ وَ القَرضُ بِثَمانِيَةَ عَشرَ وَ صِلَةُ الاِخوانِ بِعِشرينَ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ بِاَربَعَةٍ وَ عِشرينَ}}؛ صدقه دادن، ده [[حسنه]]، [[قرض]] دادن، هجده حسنه، رابطه با [[برادران ایمانی]]، بیست حسنه و [[صله رحم]]، بیست و چهار حسنه دارد.<ref>کافی، الاسلامیه، ج۴، ص۱۰.</ref> آن حضرت{{صل}} همچنین می‌‌فرماید: {{متن حدیث|دخلت الجنّة فرأيت علي بابها: الصّدقة بعشرة و القرض بثمانية عشر فقلت يا جبريل كيف صارت الصّدقة بعشرة و القرض بثمانية عشر قال لأنّ الصّدقة تقع في يد الغنيّ و الفقير و القرض لا يقع إلّا في يد من يحتاج إليه}}؛ وارد [[بهشت]] شدم، دیدم بر در آن نوشته است (ثواب) صدقه ده برابر است و قرض هجده برابر. گفتم: ای [[جبرئیل]] چرا صدقه ده برابر و قرض هجده برابر است؟ گفت: زیرا صدقه به دست نیازمند و بی‌‏نیاز می‌‌‏رسد اما قرض جز به دست کسی که به آن نیاز دارد، نمی‌‏رسد<ref>نهج الفصاحه ص۴۸۰، ح ۱۵۵۷.</ref>.
[[خدا]] همچنین در بیان [[رشد اقتصادی]] و برکت یابی اقتصاد خانواده و [[اجتماع]] با صدقه می‌‌فرماید: {{متن قرآن|يَمْحَقُ ٱللَّهُ ٱلرِّبَوٰا۟ وَيُرْبِى ٱلصَّدَقَـٰتِ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ}}<ref>«خداوند ربا را کاستی می‌دهد و صدقات را افزایش می‌بخشد و خداوند هیچ ناسپاس بزهکاری را دوست نمی‌دارد» سوره بقره، آیه ۲۷۶.</ref>.
 
پس از نظر قرآن، آنچه موجب افزایش و رشد اقتصادی می‌‌شود، [[رباخواری]] نیست که به ظاهر سرمایه شخص با دیرکرد و مانند آنها افزایش می‌‌یابد؛ اما در [[باطن]] کاهش برکتی و نابودی اصل سرمایه است؛ در حالی که صدقه به ظاهر از دست رفتن سرمایه همانند زدن سرشاخه‌های درخت است؛ اما در باطن موجب افزایش بهره وری و رشد اقتصادی می‌‌شود. این گونه است که با [[رشد اقتصادی]] [[خانواده]]، [[جامعه]] نیز از [[برکات]] این [[رشد اقتصادی]] برخوردار می‌‌شود.
 
در [[ارزش]] واهمیت [[صدقه]] همین بس که [[انسان‌ها]] هنگام [[مرگ]] در می‌‌یابند که [[صدقه دادن]] نقش اساسی در زندگی اخروی [[انسان]] دارد؛ از این رو، خواهان مهلتی کوتاه برای دادن [[صدقه]] می‌‌شوند تا این گونه ره توشه [[اخروی]] فراهم آورند: {{متن قرآن|وَأَنفِقُوا۟ مِن مَّا رَزَقْنَـٰكُم مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِىَ أَحَدَكُمُ ٱلْمَوْتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوْلَآ أَخَّرْتَنِىٓ إِلَىٰٓ أَجَلٍۢ قَرِيبٍۢ فَأَصَّدَّقَ وَأَكُن مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ}}<ref>«و از آنچه روزیتان کرده‌ایم (در راه خداوند) هزینه کنید پیش از آنکه مرگ هر یک از شما در رسد آنگاه بگوید: پروردگارا! چرا (مرگ) مرا تا زمانی نزدیک پس نیفکندی تا صدقه بدهم و از شایستگان باشم» سوره منافقون، آیه ۱۰.</ref>.
 
از نظر [[قرآن]]، این [[پاداش]] و افزایش [[رشد]] کمی و کیفی [[اقتصادی]] در همه ابعاد خواهد بود؛ زیرا همان طوری که [[خدا]] سرمایه را مضاعف و چند برابر می‌‌کند و از نظر کمی [[میزان]] سرمایه افزایش می‌‌یابد؛ همچنین به پاداش این عمل خیرخواهانه و [[صادقانه]]، خدا پاداشی کریمانه می‌‌دهد. این گونه است که سرمایه اقتصادی شخص نیز به برکتی دست می‌‌یابد که خدا از آن به [[کرامت]] یاد می‌‌کند. از نظرقرآن این پاداش کریمانه از سوی خدای کریم، به طور طبیعی کرامت را به [[مال]] وهمچنین صاحب مال می‌‌بخشد و انسان در کلاس کریم وارد می‌‌شود و از کرامت الهی در وجود خویش بهره مند می‌‌شود. این گونه است که شخص صدقه دهنده به عنوان کریم و در جایگاه کرامت قرار می‌‌گیرد و از آن جایی که معیار سنجش [[آدمی]] کرامت اکتسابی است که از راه [[ایمان]] و [[عمل صالح]] به دست می‌‌آورد<ref>حجرات، آیه ۱۳.</ref>، به طور طبیعی چنین شخصی مصداق کرامت الهی خواهد شد و [[تقرب]] کریمانه می‌‌یابد<ref>حدید، آیه ۱۸.</ref>.
 
از جمله کارکردها و آثار صدقه این است که [[جامعه]] به [[توسعه اقتصادی]] دست می‌‌یابد؛ زیرا [[صدقات]] در شکل [[واجب]] و [[مستحب]] آن موجب می‌‌شود تا سرمایه‌ها در دست معدودی از افراد نباشد و گردش سرمایه در [[اجتماع]] شدنی باشد. این گونه است که همگان از [[رشد]] و پیشرفت اقتصادی بهره مند می‌‌شوند و [[فقیران]] نیز از [[ثروت]] [[اجتماع]] سود می‌‌برند.<ref>حشر، آیات ۷ تا ۹.</ref> [[پیامبر]]{{صل}} دراین باره می‌‌فرماید: {{متن حدیث|أُمِرْتُ أَنْ آخُذَ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِكُمْ فَأَرُدَّهَا فِي فَقُرَائِكُم}}‏؛ من مأمورم که [[صدقه]] و [[زکات]] را از ثروتمندانتان بگیرم و به فقرائتان بدهم<ref>مستدرک الوسائل و مستنبط المسایل، ج ۷، ص۱۰۵، ح ۷۷۶۲.</ref>.
 
از نظر [[آموزه‌های وحیانی اسلام]]، هر کسی که دچار [[فقر]] و نداری است و در تنگناهای [[اقتصادی]] به سر می‌‌برد، برای [[رهایی]] از فقر و افزایش سرمایه‌های مادی از نظر کمیت و کیفیت صدقه دهد<ref>حدید، آیه ۱۸.</ref>. بنابراین، از نظر [[آموزه‌های قرآنی]]، صدقه راهی برای رهایی فقر در [[جامعه]] و موجب [[رشد]] و [[توسعه اقتصادی]] است. از همین روست [[پیامبر]]{{صل}} می‌‌فرماید: {{متن حدیث|إستَنزلوا الرِّزقَ بِالصَّدَقَةِ}}؛ با [[صدقه دادن]]، روزی خود را فرود آورید<ref>کافی، الاسلامیه، ج ۴، ص۳، ح ۵؛ تحف العقول، ص۶۰؛ من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص۶۶، ح ۱۷۳۰.</ref>.
[[حضرت صادق]]{{ع}} به فرزند خود محمد فرمود: پسرجان از مخارج چقدر زیاد آمده است؟. عرض کرد: چهل دینار. [[امام صادق]]{{ع}} فرزندش را امر کرد از [[منزل]] خارج شود و آن مبلغ را صدقه بدهد. محمد گفت: در این صورت چیزی نخواهد ماند؛ زیرا موجودی همین چهل دینار است. آن حضرت{{ع}} فرمود: آن را صدقه بده قطعا [[خداوند]] عوض خواهد داد. سپس فرمود: {{متن حدیث|اما عَلِمتَ أنَّ لِكُلِّ شَيءٍ مِفتاحا و مِفتاحُ الرِّزقِ الصَّدَقةُ}}؛ آیا نمی‌دانی هر چیزی کلیدی دارد و کلید روزی صدقه است. پس اینک چهل دینار را به عنوان صدقه بده. محمد امر امام صادق{{ع}} را انجام داد. بیش از ده [[روز]] نگذشت که از محلی مبلغ چهار هزار دینار برای آن جناب رسید. امام صادق{{ع}} فرمود: پسرجان برای [[خدا]] چهل دینار دادیم و خداوند چهار هزار دینار عوض آن را داد<ref>کافی، جزء ۴، ص۱۰.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صدقه ابزاری برای برکت و رشد اقتصادی (مقاله)|صدقه ابزاری برای برکت و رشد اقتصادی]].</ref>
 
== آیات و صدقه ==
#{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً ذَلِكَ خَيْرٌ لَكُمْ وَأَطْهَرُ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ * أَأَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون می‌خواهید با پیامبر رازگویی کنید پیش از رازگویی‌تان صدقه‌ای بپردازید، این برای شما بهتر و پاکیزه‌تر است ولی اگر (چیزی) نیابید بی‌گمان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است * آیا ترسیدید که پیش از رازگویی‌تان صدقه‌هایی بپردازید؟ حال که چنین نکردید و خداوند از شما در گذشت پس نماز را برپا دارید و زکات بپردازید و از خداوند و پیامبرش فرمانبرداری کنید و خداوند از آنچه انجام می‌دهید آگاه است» سوره مجادله، آیه ۱۲-۱۳.</ref>.
#{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً ذَلِكَ خَيْرٌ لَكُمْ وَأَطْهَرُ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ * أَأَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون می‌خواهید با پیامبر رازگویی کنید پیش از رازگویی‌تان صدقه‌ای بپردازید، این برای شما بهتر و پاکیزه‌تر است ولی اگر (چیزی) نیابید بی‌گمان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است * آیا ترسیدید که پیش از رازگویی‌تان صدقه‌هایی بپردازید؟ حال که چنین نکردید و خداوند از شما در گذشت پس نماز را برپا دارید و زکات بپردازید و از خداوند و پیامبرش فرمانبرداری کنید و خداوند از آنچه انجام می‌دهید آگاه است» سوره مجادله، آیه ۱۲-۱۳.</ref>.
#{{متن قرآن|مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ * وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا مَا آتَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَرَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ رَاغِبُونَ}}<ref>«و برخی از ایشان درباره زکات‌ها بر تو خرده می‌گیرند؛ اگر از آن به آنان داده شود خرسند می‌شوند و اگر داده نشود ناگهان به خشم می‌آیند * و اگر آنها به آنچه خداوند و پیامبرش به آنان داده‌اند خرسند می‌شدند و می‌گفتند: “خداوند ما را بس، به زودی خداوند و پیامبرش از بخشش خویش به ما خواهند داد، ما به سوی خداوند دست به دعا برمی‌داریم” (پسندیده‌تر بود)» سوره توبه، آیه ۵۸-۵۹. </ref>.
#{{متن قرآن|مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ * وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا مَا آتَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَرَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ رَاغِبُونَ}}<ref>«و برخی از ایشان درباره زکات‌ها بر تو خرده می‌گیرند؛ اگر از آن به آنان داده شود خرسند می‌شوند و اگر داده نشود ناگهان به خشم می‌آیند * و اگر آنها به آنچه خداوند و پیامبرش به آنان داده‌اند خرسند می‌شدند و می‌گفتند: “خداوند ما را بس، به زودی خداوند و پیامبرش از بخشش خویش به ما خواهند داد، ما به سوی خداوند دست به دعا برمی‌داریم” (پسندیده‌تر بود)» سوره توبه، آیه ۵۸-۵۹. </ref>.
==نکات==
 
== نکات ==
در [[آیات]] فوق این موضوعات مطرح گردیده است:
در [[آیات]] فوق این موضوعات مطرح گردیده است:
# [[دستور خداوند]] به افراد [[توانمند]] که با [[پیامبر]] [[نجوا]] می‌کردند و این مسئله را ویژگی خاص خود برای ارضای تشخص‌طلبی در [[جامعه]] قرار می‌دادند به پرداخت [[صدقه]] پیش از نجوی با [[پیامبر]]: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً}}<ref>«ای مؤمنان! چون می‌خواهید با پیامبر رازگویی کنید پیش از رازگویی‌تان صدقه‌ای بپردازید» سوره مجادله، آیه ۱۲.</ref> و پرداخت [[صدقه]] پیش از [[نجوا]] با [[رسول اکرم]] از [[بهترین]] [[کارها]] و سبب پالایش [[روح]] از آلودگی‌ها: {{متن قرآن|ذَلِكَ خَيْرٌ لَكُمْ وَأَطْهَرُ}}<ref>«این برای شما بهتر و پاکیزه‌تر است» سوره مجادله، آیه ۱۲.</ref> و افراد [[ناتوان]] از پرداخت [[صدقه]] جهت [[نجوا]] با [[پیامبر]]، مورد [[آمرزش]] و [[رحمت]] [[خداوند]]: {{متن قرآن|فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«ولی اگر (چیزی) نیابید بی‌گمان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره مجادله، آیه ۱۲.</ref> و [[سرزنش]] [[خداوند]] از تارکان [[صدقه]] برای [[پیامبر]] در عین [[توانمندی]]: {{متن قرآن|أَأَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ}}<ref>«آیا ترسیدید که پیش از رازگویی‌تان صدقه‌هایی بپردازید؟» سوره مجادله، آیه ۱۳.</ref> و ترک کنندگان [[صدقه]] جهت نجوی با [[پیامبر]] در عین [[توانمندی مالی]]، مورد [[بخشش]] [[خداوند]] و [[نسخ]] این [[حکم]] از سوی [[خدا]]: {{متن قرآن|فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ}}<ref>«آیا ترسیدید که پیش از رازگویی‌تان صدقه‌هایی بپردازید؟ حال که چنین نکردید و خداوند از شما در گذشت پس نماز را برپا دارید و زکات بپردازید و از خداوند و پیامبرش فرمانبرداری کنید و خداوند از آنچه انجام می‌دهید آگاه است» سوره مجادله، آیه ۱۳.</ref>؛  
# [[دستور خداوند]] به افراد [[توانمند]] که با [[پیامبر]] [[نجوا]] می‌کردند و این مسئله را ویژگی خاص خود برای ارضای تشخص‌طلبی در [[جامعه]] قرار می‌دادند به پرداخت [[صدقه]] پیش از نجوی با [[پیامبر]]: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً}}<ref>«ای مؤمنان! چون می‌خواهید با پیامبر رازگویی کنید پیش از رازگویی‌تان صدقه‌ای بپردازید» سوره مجادله، آیه ۱۲.</ref> و پرداخت [[صدقه]] پیش از [[نجوا]] با [[رسول اکرم]] از [[بهترین]] [[کارها]] و سبب پالایش [[روح]] از آلودگی‌ها: {{متن قرآن|ذَلِكَ خَيْرٌ لَكُمْ وَأَطْهَرُ}}<ref>«این برای شما بهتر و پاکیزه‌تر است» سوره مجادله، آیه ۱۲.</ref> و افراد [[ناتوان]] از پرداخت [[صدقه]] جهت [[نجوا]] با [[پیامبر]]، مورد [[آمرزش]] و [[رحمت]] [[خداوند]]: {{متن قرآن|فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«ولی اگر (چیزی) نیابید بی‌گمان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره مجادله، آیه ۱۲.</ref> و [[سرزنش]] [[خداوند]] از تارکان [[صدقه]] برای [[پیامبر]] در عین [[توانمندی]]: {{متن قرآن|أَأَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ}}<ref>«آیا ترسیدید که پیش از رازگویی‌تان صدقه‌هایی بپردازید؟» سوره مجادله، آیه ۱۳.</ref> و ترک کنندگان [[صدقه]] جهت نجوی با [[پیامبر]] در عین توانمندی مالی، مورد [[بخشش]] [[خداوند]] و [[نسخ]] این [[حکم]] از سوی [[خدا]]: {{متن قرآن|فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ}}<ref>«آیا ترسیدید که پیش از رازگویی‌تان صدقه‌هایی بپردازید؟ حال که چنین نکردید و خداوند از شما در گذشت پس نماز را برپا دارید و زکات بپردازید و از خداوند و پیامبرش فرمانبرداری کنید و خداوند از آنچه انجام می‌دهید آگاه است» سوره مجادله، آیه ۱۳.</ref>؛  
# [[عیب‌جویی]] و طعنه‌زنی [[منافقان]] به [[پیامبر]] به سبب تقسیم [[صدقات]]: {{متن قرآن|مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ}}<ref>«و برخی از ایشان درباره زکات‌ها بر تو خرده می‌گیرند» سوره توبه، آیه ۵۸.</ref> و [[رضایت]] و [[خشنودی]] [[منافقان]]، در صورت بهره‌مندی از [[صدقات]]: {{متن قرآن|فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا}}<ref>«اگر از آن به آنان داده شود خرسند می‌شوند» سوره توبه، آیه ۵۸.</ref> و [[خشمگین]] شدن [[منافقان]]، در صورت بی‌بهره ماندن از [[صدقات]]: {{متن قرآن|وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ}}<ref>«و اگر داده نشود ناگهان به خشم می‌آیند» سوره توبه، آیه ۵۸.</ref> و [[خداوند]] [[رضایت]] و قانع بودن [[منافقان]] به سهم خود در [[صدقات]] را به نفع خود آنان اعلام می‌کند: {{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا مَا آتَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَرَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ رَاغِبُونَ}}<ref>«و اگر آنها به آنچه خداوند و پیامبرش به آنان داده‌اند خرسند می‌شدند و می‌گفتند: “خداوند ما را بس، به زودی خداوند و پیامبرش از بخشش خویش به ما خواهند داد، ما به سوی خداوند دست به دعا برمی‌داریم” (پسندیده‌تر بود)» سوره توبه، آیه ۵۹.</ref><ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۵۴.</ref>.
# [[عیب‌جویی]] و طعنه‌زنی [[منافقان]] به [[پیامبر]] به سبب تقسیم [[صدقات]]: {{متن قرآن|مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ}}<ref>«و برخی از ایشان درباره زکات‌ها بر تو خرده می‌گیرند» سوره توبه، آیه ۵۸.</ref> و [[رضایت]] و [[خشنودی]] [[منافقان]]، در صورت بهره‌مندی از [[صدقات]]: {{متن قرآن|فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا}}<ref>«اگر از آن به آنان داده شود خرسند می‌شوند» سوره توبه، آیه ۵۸.</ref> و [[خشمگین]] شدن [[منافقان]]، در صورت بی‌بهره ماندن از [[صدقات]]: {{متن قرآن|وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ}}<ref>«و اگر داده نشود ناگهان به خشم می‌آیند» سوره توبه، آیه ۵۸.</ref> و [[خداوند]] [[رضایت]] و قانع بودن [[منافقان]] به سهم خود در [[صدقات]] را به نفع خود آنان اعلام می‌کند: {{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا مَا آتَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَرَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ رَاغِبُونَ}}<ref>«و اگر آنها به آنچه خداوند و پیامبرش به آنان داده‌اند خرسند می‌شدند و می‌گفتند: “خداوند ما را بس، به زودی خداوند و پیامبرش از بخشش خویش به ما خواهند داد، ما به سوی خداوند دست به دعا برمی‌داریم” (پسندیده‌تر بود)» سوره توبه، آیه ۵۹.</ref>.<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲]]، ص ۵۴.</ref>
 
== جستارهای وابسته ==
{{مدخل‌های وابسته}}
* [[تحریم صدقه بر اهل بیت]]
* [[تحریم صدقه بر سادات]]
* [[صدقه بر ارحام]]
* [[صدقه بر اقارب]]
* [[صدقه برای میت]]
* [[صدقه روزانه]]
* [[صدقه شبانه]]
* [[فدیه برای رفع منازعه]]
* [[کلمه طیبه]]
* [[آثار صدقه]]
* [[احادیث صدقه]]
* [[آداب صدقه]]
* [[اسرار صدقه]]
* [[حق صدقه]]
* [[ستایش صدقه]]
* [[طول عمر]]
* [[منت نهادن]]
* [[هدیه به قصد ثواب]]
* [[آداب ظاهری سفر]]
* [[انفاق مستحب]]
* [[اصلاح بین الناس]]
* [[جهد مقل]]
{{پایان}}
{{پایان}}


==منابع==
== منابع ==
# [[پرونده:55210091.jpg|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم''']]
{{منابع}}
# [[پرونده:55210091.jpg|22px]] [[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲''']]
# [[پرونده:11790.jpg|22px]] [[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صدقه ابزاری برای برکت و رشد اقتصادی (مقاله)|'''صدقه ابزاری برای برکت و رشد اقتصادی''']]
{{پایان منابع}}


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:صدقه]]
[[رده:صدقه]]
[[رده:مدخل]]
۱۲۹٬۶۲۱

ویرایش