قسمت‌کننده بهشت و جهنم: تفاوت میان نسخه‌ها

'''[[قسیم الجنه و النار]]''' از لقب‌های معروف [[امام علی|علی]]{{ع}} است، یعنی تقسیم‌کنندۀ [[بهشت و جهنم]]. در این مورد حدیث‌های بسیاری است و آن [[حضرت]] با این [[وصف]]، مشهور بوده است و معنای آن، تأثیر [[محبت]] و [[ولایت]] [[امام علی|علی]] در بهشتی شدن [[مردم]] در [[روز قیامت]] است، چون آن [[حضرت]]، [[حق]] است و معتقدان به [[ولایت]] او به [[بهشت]] خواهند رفت و [[مخالفان]] و منکرانش [[اهل]] دوزخ‌اند. [[روایات]] متعددی با این عنوان [[نقل]] شده که [[حبّ]] او [[ایمان]] است و [[بغض]] او [[کفر]]، و همین، مرز [[بهشتیان]] و [[دوزخیان]] را ترسیم می‌کند. روزی [[مأمون]] از [[امام رضا]]{{ع}} پرسید: معنای اینکه جدّت [[امام علی|امیر مؤمنان]]، قسیم [[بهشت و دوزخ]] است چیست؟ فکرم بسیار به این نکته مشغول است. [[حضرت]] فرمود: این [[روایت]] را که از [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]]{{صل}} [[نقل]] کرده‌اند که فرمود: {{عربی|"حبّ علیّ إیمان و بغضه کفر"}} شنیده‌ای؟ گفت! آری. [[امام رضا|حضرت رضا]]{{ع}} فرمود: وقتی تقسیم شدن [[بهشت و جهنم]] بر مبنای [[دوستی]] و [[دشمنی با علی]] باشد، پس او تقسیم‌کنندۀ [[بهشت و جهنم]] است: {{عربی|فقسمة الجنّة و النّار إذا کانت علی حبّه و بغضه فهو قسیم الجنّة و النّار}}<ref>بحار الأنوار، ج ۳۹ ص ۱۹۳ ح ۳</ref> خود آن [[حضرت]] هم فرموده است: {{عربی|أنا قسیم النّار}}. [[ابن اثیر]] در معنای آن گفته است: مقصود [[حضرت]] آن است که [[مردم]] دو قسم‌اند، گروهی با من هستند، پس آنان برحق و هدایتند، گروهی بر ضدّ منند، آنان گمراهند، پس نیمی از آنان با من در بهشتند و نیم دیگر بر ضدّ من و در [[آتش]].<ref>نهایه، ج ۳ ص ۲۵۳(به نقل از بحار الأنوار). احادیث این بحث را در بحار الأنوار، ج ۳۹ ص ۱۹۳(باب انّه قسیم الجنة و النار) نگاه کنید، نیز امالی مفید، ص ۳۲۸</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۸۷.</ref>.

==مقدمه==

* [[شیخ مفید]]، [[شیخ طوسی]] و [[عبدالجلیل قزوینی]] به این [[شأن]] اشاره کرده‌اند. [[شیخ مفید]] بر اساس [[روایات]]، [[امام علی|امیرالمؤمنین]]{{ع}} را قسمت‌کننده بهشت و جهنم می‌داند.<ref>همو، تفضیل امیرالمؤمنین{{ع}}، ص۲۹-۳۱.</ref>[[شیخ طوسی]] نیز در روایاتی، [[امام علی]]{{ع}} را قسمت‌کننده بهشت و جهنم معرفی کرده است.<ref>محمد بن حسن طوسی، التبیان، ج ۴، ص ۴۱۱.</ref> مرحوم قزوینی درباره [[شئون امام]] در [[قیامت]] تنها به همین [[شأن]] -آن هم برای [[امام علی]]{{ع}}- اشاره کرده است. وی [[روایت]] معروفی را می‌پذیرد که بر اساس آن، [[امام علی]]{{ع}} قسمت‌کننده بهشت و جهنم است. قزوینی شبهه‌ای را از سوی [[اهل سنت]] علیه [[شیعه]] این‌گونه مطرح می‌کند که [[شیعه]] مفوّضه است؛ زیرا ایشان معتقدند [[خداوند]] [[امر]] تقسیم [[بهشت و جهنم]] را به [[علی]]{{ع}} واگذار کرده است. وی به صورت نقضی پاسخ می‌دهد که به [[اجماع امت]]، [[خداوند]] کار [[تقسیم ارزاق]] [[بندگان]]، [[ثبت]] [[اعمال]] ایشان و شمارش قطرات [[باران]] را به [[فرشتگان]] داده است [[دنیا]] نیز برخی [[فرشتگان]] را [[مأمور]] [[دوزخ]] و [[بهشت]] ساخته است. [[شریعت]] و [[کتاب آسمانی]] را نیز به [[پیامبران]] و [[اولیا]] واگذار کرده، کار قبض [[جان]] [[انسان‌ها]] را بر [[عزرائیل]] نهاده است. خلاصه آنکه [[تفویض]] برخی امور به برخی [[فرشتگان]] یا [[پیامبران]]، مورد [[تأیید]] [[قرآن]] و [[اجماع]] [[امت]] است. قزوینی در [[مقام اثبات]] نیز، [[روایت]] بیانگر [[شأن]] یادشده برای [[امام علی]]{{ع}} را میان تمام [[محدثان]] شناخته‌شده می‌داند. وی این [[شأن]] را موجب شراکت [[امام علی]]{{ع}} با [[خداوند]] نمی‌داند.<ref>همان، ص ۵۸۸.</ref><ref>ر. ک. [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]]صفحه ۳۴۸.</ref>

==منابع==