پرش به محتوا

سمرة بن جندب فزاری در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'قبیله غطفان' به 'قبیله غطفان'
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== * +==منابع== {{منابع}} * ))
جز (جایگزینی متن - 'قبیله غطفان' به 'قبیله غطفان')
خط ۵: خط ۵:


==مقدمه==
==مقدمه==
[[سَمُرَة بن جُندَب بن هلال]] از [[طایفه]] فَزارَه و از [[قبیله]] [[غطفان]] بود. <ref>الانساب، ج۴، ص۱۳۷؛ اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۲-۳۰۳؛ تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص۳۶۵.</ref> مادرش کفاء دختر [[حارث]] از همان طایفه، پس از [[وفات]] همسرش با [[مری بن سنان انصاری|مُرّی بن سِنان انصاری]]، عموی [[ابوسعید خدری|ابوسعید خُدری]] <ref>الطبقات، ج۷، ص۳۵.</ref> از [[قبیله خزرج]]، [[ازدواج]] کرد.<ref> اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۲.</ref> [[مادر]] [[سمره]] هنگام [[ازدواج]] شرط کرده بود که شوهرش باید سمره را تحت تکفل خود بگیرد.<ref> الاستیعاب، ج۲، ص۶۵۴-۶۵۵.</ref> از آن پس سمره تحت تکفل ناپدریش قرار گرفت.<ref> اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۲-۳۰۳.</ref> برپایه [[نقل]] [[مورخان]]، سمره هنگام [[نبرد]] [[خندق]] ۱۵ سال داشت؛<ref>البدایة والنهایه، ج۴، ص۱۵.</ref> ولی نخستین اطلاعات درباره وی به [[غزوه احد]] باز می‌گردد که [[پیامبر اکرم]]{{ع}} همه [[نوجوانان]] حاضر در [[سپاه اسلام]] را از میان [[راه]] [[احد]] بازگرداند، جز [[رافع بن خدیج]] که [[تیراندازی]] ماهر بود. سمره نیز برای نشان دادن [[قدرت]] بدنی خویش از [[پیامبر]] خواست تا به او اجازه کُشتی گرفتن با رافع بن خدیج دهد و پس از [[پیروزی]] سمره بر [[رافع]]، پیامبر به او نیز اجازه شرکت در نبرد[[احد]] داد<ref> اسد الغابه، ج۲، ص۳۰۲-۳۰۳؛ المغازی، ج۱، ص۲۱۶؛ تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص۴۳۴.</ref> و از آن پس در همه [[غزوه‌های پیامبر]] جز یک [[غزوه]] شرکت کرد.<ref> اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۳.</ref> بر اساس گزارش‌های [[تاریخی]]، [[سمرة بن جندب]] در [[جبهه]] جنوبی [[فتوحات]] شرقی، فعالیت داشت و از این رو از حضور او در [[بصره]] و گاه [[اهواز]]، اطلاعاتی به [[ثبت]] رسیده است. <ref>فتوح البلدان، ص۳۷۴؛ انساب الاشراف، ج۱۰، ص۳۸۶؛ ج۱۳، ص۳۳؛ الاصابه، ج۶، ص۵۵۳.</ref> پس از [[شهادت امیرمؤمنان]]{{ع}} به [[امویان]] متمایل شد. هنگامی که [[زیاد بن ابیه]] در [[سال ۵۰ هجری]] [[والی کوفه]] و بصره بود، در [[زمان]] نبود خودش در بصره، سمره را [[جانشین]] خود قرار می‌داد.<ref> انساب الاشراف، ج۵، ص۲۵۴؛ البدایة و النهایه، ج۸، ص۲۸۴.</ref> پس از [[مرگ]] زیاد بن ابیه در سال ۵۳،<ref> تاریخ طبری، ج۵، ص۲۸۸.</ref> [[معاویه]] مدت کوتاهی (۸ ماه یا یک سال و نیم) [[سمره]] را [[والی بصره]] قرار داد؛<ref>الکامل، ج۳، ص۴۹۵؛ تاریخ الاسلام، ج۴، ص۱۵۵.</ref> ولی در [[سال ۵۴ هجری]] او را [[عزل]] کرد. گفته شده سمره پس از عزلش، [[معاویه]] را [[لعن]] و [[مذمت]] کرد.<ref> البدایة والنهایه، ج۸، ص۶۷.</ref> درباره وی در [[منابع تاریخی]] گزارش‌هایی آمده‌اند: برخورد متکبرانه <ref> انساب الاشراف، ج۱۰، ص۳۵۰.</ref> در هنگامی که متولی بازار [[اهواز]] بوده،<ref>فتوح البلدان، ص۳۷۴؛ انساب الاشراف، ج۱۰، ص۳۸۶؛ الاصابه، ج۶، ص۵۵۳.</ref> بی‌مبالاتی نسبت به زخمی کردن یا کشتن افراد هنگام عبور سپاهیانش،<ref>انساب الاشراف، ج۵، ص۲۲۱؛ تاریخ طبری، ج۵، ص۲۳۷.</ref> کشتن ۴۷ تن از اعضای [[قبیله]] [[عدنانی]] هنگامی که از طرف [[زیاد]] والی بصره بوده،<ref> انساب الاشراف، ج۵، ص۲۴۸.</ref> اشتغال به [[تجارت]] [[خمر]] در دوره [[عمر بن خطاب]] در اهواز،<ref>صحیح مسلم، ج۵، ص۴۱؛ مسند احمد، ج۱، ص۲۵؛ اضواء البیان، ج۴، ص۱۹۹.</ref> کشتن ۸۰۰۰ نفر به [[جرم]] [[خارجی‌گری]] <ref>تاریخ طبری، ج۵، ص۲۳۷.</ref> و ابا نداشتن وی در اواخر [[عمر]] از عیادت‌ کنندگانش، از اینکه ظرف شراب در کنارش باشد.<ref> شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۷۷.</ref>
[[سَمُرَة بن جُندَب بن هلال]] از [[طایفه]] فَزارَه و از [[قبیله غطفان]] بود. <ref>الانساب، ج۴، ص۱۳۷؛ اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۲-۳۰۳؛ تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص۳۶۵.</ref> مادرش کفاء دختر [[حارث]] از همان طایفه، پس از [[وفات]] همسرش با [[مری بن سنان انصاری|مُرّی بن سِنان انصاری]]، عموی [[ابوسعید خدری|ابوسعید خُدری]] <ref>الطبقات، ج۷، ص۳۵.</ref> از [[قبیله خزرج]]، [[ازدواج]] کرد.<ref> اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۲.</ref> [[مادر]] [[سمره]] هنگام [[ازدواج]] شرط کرده بود که شوهرش باید سمره را تحت تکفل خود بگیرد.<ref> الاستیعاب، ج۲، ص۶۵۴-۶۵۵.</ref> از آن پس سمره تحت تکفل ناپدریش قرار گرفت.<ref> اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۲-۳۰۳.</ref> برپایه [[نقل]] [[مورخان]]، سمره هنگام [[نبرد]] [[خندق]] ۱۵ سال داشت؛<ref>البدایة والنهایه، ج۴، ص۱۵.</ref> ولی نخستین اطلاعات درباره وی به [[غزوه احد]] باز می‌گردد که [[پیامبر اکرم]]{{ع}} همه [[نوجوانان]] حاضر در [[سپاه اسلام]] را از میان [[راه]] [[احد]] بازگرداند، جز [[رافع بن خدیج]] که [[تیراندازی]] ماهر بود. سمره نیز برای نشان دادن [[قدرت]] بدنی خویش از [[پیامبر]] خواست تا به او اجازه کُشتی گرفتن با رافع بن خدیج دهد و پس از [[پیروزی]] سمره بر [[رافع]]، پیامبر به او نیز اجازه شرکت در نبرد[[احد]] داد<ref> اسد الغابه، ج۲، ص۳۰۲-۳۰۳؛ المغازی، ج۱، ص۲۱۶؛ تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص۴۳۴.</ref> و از آن پس در همه [[غزوه‌های پیامبر]] جز یک [[غزوه]] شرکت کرد.<ref> اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۳.</ref> بر اساس گزارش‌های [[تاریخی]]، [[سمرة بن جندب]] در [[جبهه]] جنوبی [[فتوحات]] شرقی، فعالیت داشت و از این رو از حضور او در [[بصره]] و گاه [[اهواز]]، اطلاعاتی به [[ثبت]] رسیده است. <ref>فتوح البلدان، ص۳۷۴؛ انساب الاشراف، ج۱۰، ص۳۸۶؛ ج۱۳، ص۳۳؛ الاصابه، ج۶، ص۵۵۳.</ref> پس از [[شهادت امیرمؤمنان]]{{ع}} به [[امویان]] متمایل شد. هنگامی که [[زیاد بن ابیه]] در [[سال ۵۰ هجری]] [[والی کوفه]] و بصره بود، در [[زمان]] نبود خودش در بصره، سمره را [[جانشین]] خود قرار می‌داد.<ref> انساب الاشراف، ج۵، ص۲۵۴؛ البدایة و النهایه، ج۸، ص۲۸۴.</ref> پس از [[مرگ]] زیاد بن ابیه در سال ۵۳،<ref> تاریخ طبری، ج۵، ص۲۸۸.</ref> [[معاویه]] مدت کوتاهی (۸ ماه یا یک سال و نیم) [[سمره]] را [[والی بصره]] قرار داد؛<ref>الکامل، ج۳، ص۴۹۵؛ تاریخ الاسلام، ج۴، ص۱۵۵.</ref> ولی در [[سال ۵۴ هجری]] او را [[عزل]] کرد. گفته شده سمره پس از عزلش، [[معاویه]] را [[لعن]] و [[مذمت]] کرد.<ref> البدایة والنهایه، ج۸، ص۶۷.</ref> درباره وی در [[منابع تاریخی]] گزارش‌هایی آمده‌اند: برخورد متکبرانه <ref> انساب الاشراف، ج۱۰، ص۳۵۰.</ref> در هنگامی که متولی بازار [[اهواز]] بوده،<ref>فتوح البلدان، ص۳۷۴؛ انساب الاشراف، ج۱۰، ص۳۸۶؛ الاصابه، ج۶، ص۵۵۳.</ref> بی‌مبالاتی نسبت به زخمی کردن یا کشتن افراد هنگام عبور سپاهیانش،<ref>انساب الاشراف، ج۵، ص۲۲۱؛ تاریخ طبری، ج۵، ص۲۳۷.</ref> کشتن ۴۷ تن از اعضای [[قبیله]] [[عدنانی]] هنگامی که از طرف [[زیاد]] والی بصره بوده،<ref> انساب الاشراف، ج۵، ص۲۴۸.</ref> اشتغال به [[تجارت]] [[خمر]] در دوره [[عمر بن خطاب]] در اهواز،<ref>صحیح مسلم، ج۵، ص۴۱؛ مسند احمد، ج۱، ص۲۵؛ اضواء البیان، ج۴، ص۱۹۹.</ref> کشتن ۸۰۰۰ نفر به [[جرم]] [[خارجی‌گری]] <ref>تاریخ طبری، ج۵، ص۲۳۷.</ref> و ابا نداشتن وی در اواخر [[عمر]] از عیادت‌ کنندگانش، از اینکه ظرف شراب در کنارش باشد.<ref> شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۷۷.</ref>


براساس گزارش منابع تاریخی، سمره در پایان عمر به [[بیماری]] نقرس و برپایه گزارشی دیگر به بیماری کزاز [[مبتلا]] شد و [[احساس]] سرمای شدید می‌کرد که با برافروختن [[آتش]] در ۴ سوی او و به کار گرفتن آب گرم برای کاهش [[ناراحتی]] وی برمی‌آمدند و در همان حال از [[دنیا]] رفت.<ref>الطبقات، ج۶، ص۱۰۹؛ ج۷، ص۳۵؛ سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۱۸۳.</ref> [[مرگ]] وی را در آخر [[زمامداری]] معاویه، میان سال‌های ۵۸ - ۶۰ در [[کوفه]] یا [[بصره]] دانسته‌اند؛<ref>اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۲-۳۰۳؛ سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۱۸۳؛ البدایة والنهایه، ج۶، ص۲۲۷.</ref> ولی برپایه [[نقلی]]، مرگ وی در شصت و اندی در کوفه ذکر شده <ref>المعارف، ص۳۰۵.</ref>که مؤید اخباری است که سمره در ماجرای [[قیام امام حسین]]{{ع}} از کسانی بوده که [[کوفیان]] را به [[رویارویی]] با آن [[حضرت]] [[تشویق]] می‌کرده <ref>شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۷۸؛ سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۱۸۵.</ref> و خود [[شاهد]] این رویداد بوده است.<ref>شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۷۹.</ref>
براساس گزارش منابع تاریخی، سمره در پایان عمر به [[بیماری]] نقرس و برپایه گزارشی دیگر به بیماری کزاز [[مبتلا]] شد و [[احساس]] سرمای شدید می‌کرد که با برافروختن [[آتش]] در ۴ سوی او و به کار گرفتن آب گرم برای کاهش [[ناراحتی]] وی برمی‌آمدند و در همان حال از [[دنیا]] رفت.<ref>الطبقات، ج۶، ص۱۰۹؛ ج۷، ص۳۵؛ سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۱۸۳.</ref> [[مرگ]] وی را در آخر [[زمامداری]] معاویه، میان سال‌های ۵۸ - ۶۰ در [[کوفه]] یا [[بصره]] دانسته‌اند؛<ref>اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۲-۳۰۳؛ سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۱۸۳؛ البدایة والنهایه، ج۶، ص۲۲۷.</ref> ولی برپایه [[نقلی]]، مرگ وی در شصت و اندی در کوفه ذکر شده <ref>المعارف، ص۳۰۵.</ref>که مؤید اخباری است که سمره در ماجرای [[قیام امام حسین]]{{ع}} از کسانی بوده که [[کوفیان]] را به [[رویارویی]] با آن [[حضرت]] [[تشویق]] می‌کرده <ref>شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۷۸؛ سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۱۸۵.</ref> و خود [[شاهد]] این رویداد بوده است.<ref>شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۷۹.</ref>
۲۲۷٬۳۸۹

ویرایش