الهام: تفاوت میان نسخهها
←الهام در حدیث
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
*از این رو، الهام در یک کاربرد عام، علاوه بر الهام اصطلاحی الهام قلبی، شامل الهام فطری، الهام غریزی و الهام تکوینی یا طبیعی برای جمادات هم میشود. البته بعضی، [[وحی]] طبیعی و فطری و غریزی را از سنخ علوم لدنّی دانسته و آن را به خلاف الهام، علمی دانستهاند که عارضی و قابل زوال نیست <ref>الفتوحات، ج۱، ص ۳۶۰ـ ۳۶۱.</ref><ref>[http://lib.eshia.ir/23021/1/68 دانشنامه کلام اسلام؛ ج۱، ص ۶۸.]</ref>. | *از این رو، الهام در یک کاربرد عام، علاوه بر الهام اصطلاحی الهام قلبی، شامل الهام فطری، الهام غریزی و الهام تکوینی یا طبیعی برای جمادات هم میشود. البته بعضی، [[وحی]] طبیعی و فطری و غریزی را از سنخ علوم لدنّی دانسته و آن را به خلاف الهام، علمی دانستهاند که عارضی و قابل زوال نیست <ref>الفتوحات، ج۱، ص ۳۶۰ـ ۳۶۱.</ref><ref>[http://lib.eshia.ir/23021/1/68 دانشنامه کلام اسلام؛ ج۱، ص ۶۸.]</ref>. | ||
==الهام در حدیث== | ==الهام در حدیث== | ||
*از جست وجو در احادیث معلوم میشود که الهام همانند واژه [[وحی]] به دو معنای عام و خاص به کار رفته است؛ معنای خاص آن، القای چیزی و معرفتی در قلب انسان است که مقابل معنای خاص [[وحی]] "[[وحی]] نبوّت"، و برای بیان تمییز میان نبیّ و ولیّ است <ref>بحارالأنوار، ج۸، ص ۲۸؛ ج۱۶، ص ۳۷۰ و ۳۲۲ و ۳۱۸؛ و ج۴۹، ص ۱۹۶.</ref>. الهام به این معنا، در برخی احادیث مقابل تحدیث هم قرار گرفته؛ به این بیان که تحدیث، نواختن سمع و القای در قوه شنوایی است، و الهام،انداختن در قلب است <ref>بحارالأنوار، ج۲۶، ص ۱۸؛ و ج۶۶، ص ۴۷۸.</ref>، وبه توفیق الهی <ref>بحارالأنوار، ج۲۶، ص ۷۷.</ref>، و وقار و سکینهای که در پی الهام برای او حاصل میشود <ref>بحارالأنوار، ج۲۶، ص ۶۰ و اصول کافی، ج۱، ص ۳۲۶.</ref> از وسوسه شیطانی بازشناخته میشود. آنچه به قلب الهام میشود تنها از سنخ علم و معرفت نیست بلکه از الهام حُبّ و بغض <ref>بحارالأنوار، ج۴۰، ص ۴۷.</ref> و طاعت <ref>بحارالأنوار، ج۵۱، ص ۳۱۵؛ ج۵۳، ص ۷۸.</ref> و شکر و دعا <ref>بحارالأنوار، ج۸۶، ص ۱۸۲.</ref> و صبر <ref>بحارالأنوار، ج۹۵، ص ۳۱۱.</ref> و امور دیگر هم سخن به میان رفته است<ref>[http://lib.eshia.ir/23021/1/68 دانشنامه کلام اسلام؛ ج۱، ص ۶۸.]</ref>. | |||
*اما الهام به معنای عام، علاوه بر انسانها، فرشتگان <ref>بحارالأنوار، ج۱۹، ص ۲۸۷؛ ج۳، ص ۲۷۲.</ref> و حیواناتی چون زنبور عسل <ref>بحارالأنوار، ج۱۹، ص ۲۸۷.</ref> را هم شامل میشود. و میتوان میان الهام و [[وحی]] به معنای عام آن دو رابطه عموم من وجه را استنباط کرد <ref>بحارالأنوار، ج۱۸، ص ۲۵۴.</ref><ref>[http://lib.eshia.ir/23021/1/68 دانشنامه کلام اسلام؛ ج۱، ص ۶۸.]</ref>. | |||
==سیر پیدایش و تحول نظریه الهام== | ==سیر پیدایش و تحول نظریه الهام== | ||