فروع دین: تفاوت میان نسخه‌ها

{{اسلام عمودی}}

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[فروع دین در قرآن]] - [[فروع دین در حدیث]] - [[فروع دین در نهج البلاغه]] - [[فروع دین در کلام اسلامی]] - [[فروع دین در معارف و سیره رضوی]]| پرسش مرتبط  = فروع دین (پرسش)}}

== مقدمه ==

* [[تعالیم]] [[آیین اسلام]]، دارای دو بخش [[اعتقادی]] و عملی‌اند. بخش [[اعتقادی]]، از [[اصول دین]] و [[مذهب]] سخن می‌گوید و بخش عملی، از فروع دین. بخش دوم را به خاطر این "[[فروع]]" می‌‌گویند که در برابر "اصول" جای دارد<ref>ر. ک. فرهنگ معارف اسلامی‌، ج ۳، ص ۴۴۲.</ref>، نه از آن جهت که اهمیت ندارد. لذا [[پایبندی]] به فروع دین ـ همچون [[اصول دین]] ـ [[واجب]] است. فروع دین، آن دسته از [[واجبات]] عملی است که [[ایمان واقعی]] در گرو انجام دادن آنهاست. بنابراین، دستورهای [[اسلام]] که به عمل [[انسان]] مربوط است، فروع دین نام دارد و اهم آنها [[نماز]]، [[روزه]]، [[خمس]]، [[زکات]]، و [[حج]] هستند<ref>ر. ک. جمعی از نویسندگان، دانشنامه کلام اسلامی، مدخل «اسلام».</ref>.

== تفاوت میان اصول و فروع دین ==

* میان اصول و فروع دین تفاوت‌هایی وجود دارد که عبارت‌اند از:

# [[اصول دین]] از [[اعتقادات]] و [[ایمان]] سخن می‌گویند؛ ولی فروع دین نظر به عمل [[انسان]] دارند.

# [[اصول دین]] [[نیازمند]] یقین‌اند و از این رو، [[تقلید]] را برنمی‌تابند؛ اما فروع دین [[نیازمند]] [[تبلیغ]] و بیان‌اند و [[حکم عقل]] در آنها [[کافی]] نیست و از این رو تقلیدپذیرند.

# [[اصول دین]] از مقولۀ إخبار و وصف کردن است؛ اما فروع دین، انشائی و قابل [[دستور]] دادن و [[امر و نهی]] است.

# در [[اصول دین]] اختلافی نیست؛ اما گاه در فروع دین اختلافاتی رخ می‌نماید و این بدان سبب است که عمل به [[ظن]] در [[اصول دین]] روا نیست؛ ولی ظنِ معتبر گاهی در فروع دین منشأ عمل می‌شود.

# [[نسخ]] در فروع دین راه دارد؛ اما در [[اصول دین]] به هیچ روی وجود ندارد.

# علمای [[شیعه]] [[اصول دین]] را پنج اصل دانسته‌اند؛ اما [[فروع]] را هشت یا ده فرع می‌‌دانند و حتی گاهی هر آنچه در برابر اصول جای دارد و جزء [[احکام عملی]] است را از فروع دین شمرده‌اند<ref>ر. ک. [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۳۵۰-۳۶۰.</ref>.

# [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[پژوهشکده تحقیقات اسلامی]]، [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]

== پانویس ==