پرش به محتوا

مواسات در اخلاق اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==))
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{سیره معصوم}}
{{مدخل مرتبط
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[مواسات]]''' است. "'''مواسات'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
| موضوع مرتبط = مواسات
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مواسات در لغت]] - [[مواسات در قرآن]] - [[مواسات در حدیث]] - [[مواسات در نهج البلاغه]] - [[مواسات در اخلاق اسلامی]] - [[مواسات در تاریخ اسلامی]] - [[مواسات در معارف دعا و زیارات]] - [[مواسات در معارف و سیره نبوی]] - [[مواسات در معارف و سیره امام علی]] - [[مواسات در معارف و سیره امام حسین]] - [[مواسات در فقه سیاسی]]</div>
| عنوان مدخل = مواسات
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| مداخل مرتبط = [[مواسات در لغت]] - [[مواسات در نهج البلاغه]] - [[مواسات در اخلاق اسلامی]] - [[مواسات در تاریخ اسلامی]] - [[مواسات در معارف دعا و زیارات]] - [[مواسات در معارف و سیره نبوی]] - [[مواسات در معارف و سیره علوی]] - [[مواسات در معارف و سیره حسینی]] - [[مواسات در فقه سیاسی]]
| پرسش مرتبط  =  
}}


==مقدمه==
== مقدمه ==
از جمله [[وظایف]] بسیار مهم [[اهل]] [[ایمان]] نسبت به یکدیگر «[[مواسات]]» و [[یاری کردن]] یکدیگر و [[شریک]] ساختن در [[مال]] تا حد [[برابری]] است. ابو المأمون حارثی<ref>از اصحاب امام باقر و امام صادق{{عم}} است. ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۵۱؛ جامع الرواة، ج۲، ص۴۱۳؛ معجم رجال الحدیث، ج۲۲، ص۳۲؛ قاموس الرجال، ج۱۱، ص۴۹۰.</ref> گوید: به [[امام صادق]]{{ع}} عرض کردم: «[[حقّ]] [[مؤمن]] بر مؤمن چیست؟» فرمود: {{متن حدیث|إِنَّ مِنْ حَقِّ الْمُؤْمِنِ‏ عَلَى‏ الْمُؤْمِنِ‏ الْمَوَدَّةَ لَهُ فِي صَدْرِهِ وَ الْمُوَاسَاةَ لَهُ فِي مَالِهِ}}<ref>«از جمله حقوق مؤمن بر مؤمن دوستی قلبی او و مواسات مالی با اوست». الکافی، ج۲، ص۱۷۱؛ وسائل الشیعة، ج۸، ص۵۴۵-۵۴۶؛ بحارالانوار، ج۷۴، ص۲۴۸.</ref>.
از جمله [[وظایف]] بسیار مهم [[اهل]] [[ایمان]] نسبت به یکدیگر «[[مواسات]]» و [[یاری کردن]] یکدیگر و [[شریک]] ساختن در [[مال]] تا حد [[برابری]] است. ابو المأمون حارثی<ref>از اصحاب امام باقر و امام صادق {{عم}} است. ر. ک: رجال الطوسی، ص۱۵۱؛ جامع الرواة، ج۲، ص۴۱۳؛ معجم رجال الحدیث، ج۲۲، ص۳۲؛ قاموس الرجال، ج۱۱، ص۴۹۰.</ref> گوید: به [[امام صادق]] {{ع}} عرض کردم: «[[حقّ]] [[مؤمن]] بر مؤمن چیست؟» فرمود: {{متن حدیث|إِنَّ مِنْ حَقِّ الْمُؤْمِنِ‏ عَلَى‏ الْمُؤْمِنِ‏ الْمَوَدَّةَ لَهُ فِي صَدْرِهِ وَ الْمُوَاسَاةَ لَهُ فِي مَالِهِ}}<ref>«از جمله حقوق مؤمن بر مؤمن دوستی قلبی او و مواسات مالی با اوست». الکافی، ج۲، ص۱۷۱؛ وسائل الشیعة، ج۸، ص۵۴۵-۵۴۶؛ بحارالانوار، ج۷۴، ص۲۴۸.</ref>.


در دوره‌ای که [[رسول خدا]]{{صل}} تلاش می‌کرد [[جامعه]] [[ایمانی]] شکل گیرد، روزی مردی دیر نزد [[حضرت]] رفت، [[پیامبر]] پرسید: {{متن حدیث|مَا أَبْطَأَ بِكَ‏}} (تو را چه شده که دیر آمدی؟) گفت: «ای رسول خدا، برهنگی مرا بازداشت». فرمود: {{متن حدیث|أَ مَا كَانَ لَكَ جَارٌ لَهُ ثَوْبَانِ يُعِيرُكَ أَحَدَهُمَا}} (مگر تو را همسایه‌ای نبود که دارای دو [[جامه]] باشد و یکی را به تو عاریه دهد؟) گفت: «آری، ای رسول خدا». فرمود: {{متن حدیث|هَذَا لَكَ بِأَخٍ}}<ref>وسائل الشیعة، ج۸، ص۴۱۵.</ref>. (پس او [[برادر]] تو نیست). اعتبار [[روابط انسانی]] و ایمانی به رعایت [[حقوق]] و وظایف آن است و چنان چه این حقوق و وظایف رنگ ببازد، روابط انسانی و ایمانی جز نامی بیش نیست. [[شیخ صدوق]] به اسناد خود از [[علی]] بن عُقْبه<ref>علی بن عقبة بن خالد از اصحاب امام صادق{{ع}} و از راویان موثقه است. ر.ک: رجال النجاشی، ص۲۷۱-۲۷۲؛ معجم رجال الحدیث، ج۱۲، ص۹۶-۹۷؛ قاموس الرجال، ج۷، ص۵۱۸-۵۱۹.</ref> از وصّافی<ref>عبیدالله بن ولید وصافی از اصحاب امام باقر و امام صادق{{عم}} و از راویان موثقه است. ر.ک: رجال النجاشی، ص۲۳۱؛ معجم رجال الحدیث، ج۱۱، ص۸۷-۸۸؛ قاموس الرجال، ج۷، ص۹۶.</ref> نقل کرده است که گفت: [[امام باقر]]{{ع}} به من فرمود: {{متن حدیث|أَ رَأَيْتَ‏ مَنْ‏ قِبَلَكُمْ‏ إِذَا كَانَ‏ الرَّجُلُ لَيْسَ عَلَيْهِ رِدَاءٌ وَ عِنْدَ بَعْضِ إِخْوَانِهِ رِدَاءٌ يَطْرَحُهُ عَلَيْهِ}}<ref>«آیا دیده‌ای که چون فردی بی‌لباس نزد شما باشد، کسی از برادران دینی او لباس اضافی خویش را بدو دهد تا بی‌لباس نماند؟»</ref>.
در دوره‌ای که [[رسول خدا]] {{صل}} تلاش می‌کرد [[جامعه]] [[ایمانی]] شکل گیرد، روزی مردی دیر نزد [[حضرت]] رفت، [[پیامبر]] پرسید: {{متن حدیث|مَا أَبْطَأَ بِكَ‏}} (تو را چه شده که دیر آمدی؟) گفت: «ای رسول خدا، برهنگی مرا بازداشت». فرمود: {{متن حدیث|أَ مَا كَانَ لَكَ جَارٌ لَهُ ثَوْبَانِ يُعِيرُكَ أَحَدَهُمَا}} (مگر تو را همسایه‌ای نبود که دارای دو [[جامه]] باشد و یکی را به تو عاریه دهد؟) گفت: «آری، ای رسول خدا». فرمود: {{متن حدیث|هَذَا لَكَ بِأَخٍ}}<ref>وسائل الشیعة، ج۸، ص۴۱۵.</ref>. (پس او [[برادر]] تو نیست). اعتبار [[روابط انسانی]] و ایمانی به رعایت [[حقوق]] و وظایف آن است و چنان چه این حقوق و وظایف رنگ ببازد، روابط انسانی و ایمانی جز نامی بیش نیست. [[شیخ صدوق]] به اسناد خود از [[علی]] بن عُقْبه<ref>علی بن عقبة بن خالد از اصحاب امام صادق {{ع}} و از راویان موثقه است. ر. ک: رجال النجاشی، ص۲۷۱-۲۷۲؛ معجم رجال الحدیث، ج۱۲، ص۹۶-۹۷؛ قاموس الرجال، ج۷، ص۵۱۸-۵۱۹.</ref> از وصّافی<ref>عبیدالله بن ولید وصافی از اصحاب امام باقر و امام صادق {{عم}} و از راویان موثقه است. ر. ک: رجال النجاشی، ص۲۳۱؛ معجم رجال الحدیث، ج۱۱، ص۸۷-۸۸؛ قاموس الرجال، ج۷، ص۹۶.</ref> نقل کرده است که گفت: [[امام باقر]] {{ع}} به من فرمود: {{متن حدیث|أَ رَأَيْتَ‏ مَنْ‏ قِبَلَكُمْ‏ إِذَا كَانَ‏ الرَّجُلُ لَيْسَ عَلَيْهِ رِدَاءٌ وَ عِنْدَ بَعْضِ إِخْوَانِهِ رِدَاءٌ يَطْرَحُهُ عَلَيْهِ}}<ref>«آیا دیده‌ای که چون فردی بی‌لباس نزد شما باشد، کسی از برادران دینی او لباس اضافی خویش را بدو دهد تا بی‌لباس نماند؟»</ref>.


گفتم: «خیر». فرمود: {{متن حدیث|فَإِذَا كَانَ لَيْسَ عِنْدَهُ إِزَارٌ يُوصِلُ إِلَيْهِ بَعْضُ إِخْوَانِهِ بِفَضْلِ إِزَارِهِ حَتَّى يَجِدَ لَهُ إِزَاراً؟}}<ref>«اگر آن فرد بی‌لباس می‌بود، می‌شد که یکی از برادران دینی‌اش لباس اضافی خود را بدو دهد تا لباسی داشته باشد؟»</ref>.
گفتم: «خیر». فرمود: {{متن حدیث|فَإِذَا كَانَ لَيْسَ عِنْدَهُ إِزَارٌ يُوصِلُ إِلَيْهِ بَعْضُ إِخْوَانِهِ بِفَضْلِ إِزَارِهِ حَتَّى يَجِدَ لَهُ إِزَاراً؟}}<ref>«اگر آن فرد بی‌لباس می‌بود، می‌شد که یکی از برادران دینی‌اش لباس اضافی خود را بدو دهد تا لباسی داشته باشد؟»</ref>.
گفتم: «خیر». سپس [[امام]] دست روی پای خویش زد و فرمود: {{متن حدیث|مَا هَؤُلَاءِ بِإِخْوَةٍ}}<ref>«اینان برادر نیستند». کتاب المؤمن، ص۴۵؛ تنبیه الخواطر، ج۲، ص۸۵؛ وسائل الشیعة، ج۸، ص۴۱۴؛ [با مختصر اختلاف در لفظ].</ref>.
گفتم: «خیر». سپس [[امام]] دست روی پای خویش زد و فرمود: {{متن حدیث|مَا هَؤُلَاءِ بِإِخْوَةٍ}}<ref>«اینان برادر نیستند». کتاب المؤمن، ص۴۵؛ تنبیه الخواطر، ج۲، ص۸۵؛ وسائل الشیعة، ج۸، ص۴۱۴؛ [با مختصر اختلاف در لفظ].</ref>.


[[نشانه]] [[برادری دینی]] رعایت [[حقوق]] و [[وظایف]] آن است، وگرنه چه تفاوتی میان [[اهل]] [[ایمان]] و جز آنان هست؟ مفضّل بن [[عمر]] گوید [[امام صادق]]{{ع}} چنین فرمود: {{متن حدیث|خَصْلَتَانِ‏ مَنْ‏ كَانَتَا فِيهِ‏ وَ إِلَّا فَاعْزُبْ‏ ثُمَّ اعْزُبْ [قِيلَ وَ مَا هُمَا قَالَ:] الصَّلَاةُ فِي مَوَاقِيتِهَا وَ الْمُحَافَظَةُ عَلَيْهَا وَ الْمُوَاسَاةُ}}<ref>«هر کس دو ویژگی داشته باشد [مؤمن واقعی است و با او معاشرت کن] و اگر نه از وی بپرهیز و بپرهیز و بپرهیز. [پرسیده شد: آن دو ویژگی چیست؟ فرمود:] نمازها را به وقت گزاردن و محافظت بر آن، و مواسات» الخصال، ج۱، ص۴۷؛ بحارالانوار، ج۷۴؛ ص۳۹۱.</ref>.<ref>[[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌|دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[سیره نبوی ج۲ (کتاب)|سیره نبوی]]، ج۲، ص ۵۸۰.</ref>
[[نشانه]] [[برادری دینی]] رعایت [[حقوق]] و [[وظایف]] آن است، وگرنه چه تفاوتی میان [[اهل]] [[ایمان]] و جز آنان هست؟ مفضّل بن [[عمر]] گوید [[امام صادق]] {{ع}} چنین فرمود: {{متن حدیث|خَصْلَتَانِ‏ مَنْ‏ كَانَتَا فِيهِ‏ وَ إِلَّا فَاعْزُبْ‏ ثُمَّ اعْزُبْ [قِيلَ وَ مَا هُمَا قَالَ:] الصَّلَاةُ فِي مَوَاقِيتِهَا وَ الْمُحَافَظَةُ عَلَيْهَا وَ الْمُوَاسَاةُ}}<ref>«هر کس دو ویژگی داشته باشد [مؤمن واقعی است و با او معاشرت کن] و اگر نه از وی بپرهیز و بپرهیز و بپرهیز. [پرسیده شد: آن دو ویژگی چیست؟ فرمود:] نمازها را به وقت گزاردن و محافظت بر آن، و مواسات» الخصال، ج۱، ص۴۷؛ بحارالانوار، ج۷۴؛ ص۳۹۱.</ref>.<ref>[[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌|دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[سیره نبوی ج۲ (کتاب)|سیره نبوی]]، ج۲، ص ۵۸۰.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
خط ۱۹: خط ۲۱:
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:مدخل]]
[[رده:مواسات]]
[[رده:مواسات]]
۸۱٬۸۹۵

ویرایش