نسیان الهی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

نسیان الهی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۸

۸۲۲ بایت حذف‌شده ، ‏۷ مهٔ ۲۰۲۳

۱۱۵٬۲۹۸

ویرایش

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{نبوت}}
+{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط =  | پرسش مرتبط  = }}
-<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
+== مقدمه ==
-<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[نسیان الهی در قرآن]] - [[نسیان الهی در حدیث]] - [[نسیان الهی در نهج البلاغه]] - [[نسیان الهی در کلام اسلامی]] - [[نسیان الهی در عرفان اسلامی]]</div>
+در لغت به معنای [[فراموشی]] است و مراد از آن در [[آموزه‌های دینی]]، حالی [[ناپسند]] است که در برابر ذکر جای دارد<ref>ر. ک: التحقیق فی کلمات القرآن الکریم‌، مصطفوی/ ۳/ ۳۰۰/ و ۱۲/ ۱۱۳.</ref>. [[انسان]] در این حال، [[خدا]] را به [[فراموشی]] می‌سپارد و به [[دنیا]] رو می‌کند و بُعد ملکوتی خویش را رها می‌سازد و تنها به بعد ملکی و ناسوتی خویش می‌پردازد. نسیان [[حق]]، به سرنگونی [[قلب]] می‌انجامد و بدین روی گفته‌اند میزان‌ واژگونی [[قلب]]، [[غفلت]] از [[حق]] و توجه به [[دنیا]] است<ref>چهل حدیث‌، امام خمینی/ ۵۳۵.</ref>. [[معرفت]] و ذکر [[خدا]] آن گاه حاصل می‌آید که [[آدمی]] خویشتن را بشناسد؛ چنان که [[امام علی]] {{ع}} می‌فرماید: "هر که خویش را شناسد، خدای را شناسد"<ref>نهج البلاغه‌، خ ۷۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 444-445.</ref>.
-<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[نسیان الهی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
+نسیان عوامل متعددی دارد و از آن جمله است:
+# '''[[شیطان]]:''' بنابر آیاتی از [[قرآن کریم]]، چون [[شیطان]] بر [[آدمی]] [[سلطه]] یابد، او را رام می‌کند و [[یاد خدا]] را از او می‌گیرد<ref>{{متن قرآن|اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطَانُ فَأَنسَاهُمْ ذِكْرَ اللَّهِ أُوْلَئِكَ حِزْبُ الشَّيْطَانِ أَلا إِنَّ حِزْبَ الشَّيْطَانِ هُمُ الْخَاسِرُونَ }}؛ سوره مجادله، آیه ۱۹.</ref>.
+# '''دلبستگی به [[دنیا]]:''' اینکه [[آدمی]] مفتون [[دنیا]] شود و همواره در پی متاع [[دنیوی]] به این سوی و آن سوی رَود، از مهم‌ترین عوامل نسیان است<ref>{{متن قرآن| الَّذِينَ اتَّخَذُواْ دِينَهُمْ لَهْوًا وَلَعِبًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فَالْيَوْمَ نَنسَاهُمْ كَمَا نَسُواْ لِقَاء يَوْمِهِمْ هَذَا وَمَا كَانُواْ بِآيَاتِنَا يَجْحَدُونَ}}؛ سوره اعراف، آیه ۵۱.</ref>.
+# '''[[گناه]]:''' از آن رو که [[گناه]] دیده [[بصیرت]] [[آدمی]] را برمی‌بندد و نیروی مشاهده را از او می‌گیرد، در بروز حالت نسیان اثری تام دارد<ref>{{متن قرآن| الْمُنَافِقُونَ وَالْمُنَافِقَاتُ بَعْضُهُم مِّن بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمُنكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ وَيَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ نَسُواْ اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ هُمُ الْفَاسِقُونَ }}؛ سوره توبه، آیه ۶۷؛ توحید صدوق‌، ۲۵۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 445.</ref>.
+== نسبت نسیان به [[خدا]] ==
+[[قرآن کریم]] به [[مؤمنان]] هشدار می‌دهد که همچون کسانی نباشید که [[خدا]] را فراموش کردند و [[خدا]] نیز آنان را دچار [[خودفراموشی]] ساخته است<ref>{{متن قرآن| وَلا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ أُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ }}؛ سوره حشر، آیه ۱۹.</ref>. در اینکه مراد از نسبت نسیان به [[خدا]] چیست، چند احتمال برشمرده‌اند:
+# نسیان که [[خداوند]]، [[آدمی]] را به آن دچار می‌کند، از [[باب]]"مشاکله" است؛ زیرا [[تأدیب]] بدکاران، مشاکله در [[بدی]] است ولی بد نیست.
+# مراد، نسیان [[خداوند]] در [[علم فعلی]] است که از [[مقام]] فعل، انتزاع می‌یابد. بدین سان، نسیان، دریغ [[فیض]] است؛ زیرا [[خداوند]]، [[فیض]] خویش را تنها به شایستگان می‌رساند.
+# مراد از نسیان، انشاء است و معنای [[آیه شریفه]] چنین خواهد بود: آنان [[خداوند]] را فراموش کردند و [[خداوند]] نیز آنان را به [[خودفراموشی]] دچار ساخت<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 445.</ref>.
-==مقدمه==
-*در لغت به معنای [[فراموشی]] است و مراد از آن در [[آموزه‌های دینی]]، حالی [[ناپسند]] است که در برابر ذکر جای دارد<ref>ر.ک: التحقیق فی کلمات القرآن الکریم‌، مصطفوی/ ۳/ ۳۰۰/ و ۱۲/ ۱۱۳.</ref>. [[انسان]] در این حال، [[خدا]] را به [[فراموشی]] می‌سپارد و به [[دنیا]] رو می‌کند و بُعد ملکوتی خویش را رها می‌سازد و تنها به بعد ملکی و ناسوتی خویش می‌پردازد. نسیان [[حق]]، به سرنگونی [[قلب]] می‌انجامد و بدین روی گفته‌اند میزان‌ واژگونی [[قلب]]، [[غفلت]] از [[حق]] و توجه به [[دنیا]] است<ref>چهل حدیث‌، امام خمینی/ ۵۳۵.</ref>. [[معرفت]] و ذکر [[خدا]] آن گاه حاصل می‌آید که [[آدمی]] خویشتن را بشناسد؛ چنان که [[امام علی]] {{ع}} می‌فرماید: "هر که خویش را شناسد، خدای را شناسد"<ref>نهج البلاغه‌، خ ۷۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 444-445.</ref>.
-*نسیان عوامل متعددی دارد و از آن جمله است:
-#'''[[شیطان]]:''' بنابر آیاتی از [[قرآن کریم]]، چون [[شیطان]] بر [[آدمی]] [[سلطه]] یابد، او را رام می‌کند و [[یاد خدا]] را از او می‌گیرد<ref>{{متن قرآن|اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطَانُ فَأَنسَاهُمْ ذِكْرَ اللَّهِ أُوْلَئِكَ حِزْبُ الشَّيْطَانِ أَلا إِنَّ حِزْبَ الشَّيْطَانِ هُمُ الْخَاسِرُونَ }}؛ سوره مجادله، آیه ۱۹.</ref>.
-#'''دلبستگی به [[دنیا]]:''' اینکه [[آدمی]] مفتون [[دنیا]] شود و همواره در پی متاع [[دنیوی]] به این سوی و آن سوی رَود، از مهم‌ترین عوامل نسیان است<ref>{{متن قرآن| الَّذِينَ اتَّخَذُواْ دِينَهُمْ لَهْوًا وَلَعِبًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فَالْيَوْمَ نَنسَاهُمْ كَمَا نَسُواْ لِقَاء يَوْمِهِمْ هَذَا وَمَا كَانُواْ بِآيَاتِنَا يَجْحَدُونَ}}؛ سوره اعراف، آیه ۵۱.</ref>.
-#'''[[گناه]]:''' از آن رو که [[گناه]] دیده [[بصیرت]] [[آدمی]] را برمی‌بندد و نیروی مشاهده را از او می‌گیرد، در بروز حالت نسیان اثری تام دارد<ref>{{متن قرآن| الْمُنَافِقُونَ وَالْمُنَافِقَاتُ بَعْضُهُم مِّن بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمُنكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ وَيَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ نَسُواْ اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ هُمُ الْفَاسِقُونَ }}؛ سوره توبه، آیه ۶۷؛ توحید صدوق‌، ۲۵۲.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 445.</ref>.
-==نسبت نسیان به [[خدا]]==
-*[[قرآن کریم]] به [[مؤمنان]] هشدار می‌دهد که همچون کسانی نباشید که [[خدا]] را فراموش کردند و [[خدا]] نیز آنان را دچار [[خودفراموشی]] ساخته است<ref>{{متن قرآن| وَلا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ أُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ }}؛ سوره حشر، آیه ۱۹.</ref>. در اینکه مراد از نسبت نسیان به [[خدا]] چیست، چند احتمال برشمرده‌اند:
-#نسیان که [[خداوند]]، [[آدمی]] را به آن دچار می‌کند، از [[باب ]]"مشاکله" است؛ زیرا [[تأدیب]] بدکاران، مشاکله در [[بدی]] است ولی بد نیست.
-#مراد، نسیان [[خداوند]] در [[علم فعلی]] است که از [[مقام]] فعل، انتزاع می‌یابد. بدین سان، نسیان، دریغ [[فیض]] است؛ زیرا [[خداوند]]، [[فیض]] خویش را تنها به شایستگان می‌رساند.
-#مراد از نسیان، انشاء است و معنای [[آیه شریفه]] چنین خواهد بود: آنان [[خداوند]] را فراموش کردند و [[خداوند]] نیز آنان را به [[خودفراموشی]] دچار ساخت<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 445.</ref>.
 == منابع ==
 {{منابع}}
-* [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]
+#[[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]
 {{پایان منابع}}
-== جستارهای وابسته ==
 == پانویس ==
 {{پانویس}}
-[[رده:مدخل]]
 [[رده:نسیان الهی]]