جهان غیب چیست و مصداقهای آن کداماند؟ (پرسش) (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۲۳ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۴۱
، ۲۳ دسامبر ۲۰۲۱جایگزینی متن - '\ه\s=\s(.*)\|(.*)\]\]\]\] \:\:\:\:\:\:' به 'ه = $1 | پاسخ = '
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-|تپس|بندانگشتی|right|100px| + | پاسخدهنده = )) |
جز (جایگزینی متن - '\ه\s=\s(.*)\|(.*)\]\]\]\] \:\:\:\:\:\:' به 'ه = $1 | پاسخ = ') |
||
| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
| عنوان پاسخدهنده = ۲. آیتالله جوادی آملی؛ | | عنوان پاسخدهنده = ۲. آیتالله جوادی آملی؛ | ||
| تصویر = 769540432.jpg | | تصویر = 769540432.jpg | ||
| پاسخدهنده = عبدالله جوادی آملی| | | پاسخدهنده = عبدالله جوادی آملی | ||
| پاسخ = '''[[عبدالله جوادی آملی]]''' در کتاب ''«[[تفسیر تسنیم (کتاب)|تفسیر تسنیم]]»'' در این باره گفته است: | |||
::::::«{{متن قرآن|عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ}} بودن خدا به این معنا نیست که برخی اشیا برای خدا، [[غیب]] و برخی [[شهادت]] است و خدای سبحان به هر دو قسم آن آگاه است، بلکه غیب و شهادت در این تعبیر، امری اضافی و فقط نسبت به دید انسانهاست؛ چون حقیقت علم، عبارت از شهود و حضور معلوم است و حضور معلوم با غایب بودن آن سازگار نیست. سراسر جهان مشهود خداست و چیزی برای او غیب نیست. تقسیم جهان به غیب و شهادت نظیر تقسیم موجود به مجرد و مادی نیست که تقسیمی حقیقی است، بلکه نسبت به خداوند از قبیل نفی موضوع است؛ یعنی آنچه نزد شما بر دو قسم (غیب و شهادت) است، نزد خدا بیش از یک قسم (شهادت) نیست. | ::::::«{{متن قرآن|عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ}} بودن خدا به این معنا نیست که برخی اشیا برای خدا، [[غیب]] و برخی [[شهادت]] است و خدای سبحان به هر دو قسم آن آگاه است، بلکه غیب و شهادت در این تعبیر، امری اضافی و فقط نسبت به دید انسانهاست؛ چون حقیقت علم، عبارت از شهود و حضور معلوم است و حضور معلوم با غایب بودن آن سازگار نیست. سراسر جهان مشهود خداست و چیزی برای او غیب نیست. تقسیم جهان به غیب و شهادت نظیر تقسیم موجود به مجرد و مادی نیست که تقسیمی حقیقی است، بلکه نسبت به خداوند از قبیل نفی موضوع است؛ یعنی آنچه نزد شما بر دو قسم (غیب و شهادت) است، نزد خدا بیش از یک قسم (شهادت) نیست. | ||
::::::بر اساس این دو نکته، همه امور نزد خداوند، شهادت (آشکار) است و هیچ چیز بر او غیب (پوشیده) نیست، اما برای دیگر موجودات، برخی امور، پوشیده است و برخی امور، آشکار. البته غیب و شهادت برای اشیا و افراد، نسبی است؛ یعنی ممکن است بعضی امور برای برخی افراد پوشیده باشد، ولی همان امر برای فرد دیگری آشکار باشد»<ref>[http://portal.esra.ir/Pages/Index.aspx?kind=2&lang=fa&id=Njg4-HijaSOzmW8o%3d تفسیر تسنیم، ج۵، ص۲۹۲.]</ref>. | ::::::بر اساس این دو نکته، همه امور نزد خداوند، شهادت (آشکار) است و هیچ چیز بر او غیب (پوشیده) نیست، اما برای دیگر موجودات، برخی امور، پوشیده است و برخی امور، آشکار. البته غیب و شهادت برای اشیا و افراد، نسبی است؛ یعنی ممکن است بعضی امور برای برخی افراد پوشیده باشد، ولی همان امر برای فرد دیگری آشکار باشد»<ref>[http://portal.esra.ir/Pages/Index.aspx?kind=2&lang=fa&id=Njg4-HijaSOzmW8o%3d تفسیر تسنیم، ج۵، ص۲۹۲.]</ref>. | ||
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
| عنوان پاسخدهنده = ۴. حجت الاسلام و المسلمین جزائری؛ | | عنوان پاسخدهنده = ۴. حجت الاسلام و المسلمین جزائری؛ | ||
| تصویر = 11905.jpg | | تصویر = 11905.jpg | ||
| پاسخدهنده = سید محمود جزائری| | | پاسخدهنده = سید محمود جزائری | ||
| پاسخ = حجت الاسلام و المسلمین '''[[سید محمود جزائری]]''' پژوهشگر پایاننامه ''«[[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایاننامه)|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]]»'' در پاسخ به این پرسش گفته است: | |||
:::::*«'''مصادیق غیب در قرآن:''' مبدأ و معاد، اسماء [[اهل بیت]]{{عم}} یا اسماء کل اشیاء که به [[حضرت آدم]] تعلیم شد، تاریکی، آیات قرآن قبل از نزول، اسرار و قوانین نهفته در طبیعت، اعمال مردم که دور از چشم پیامبر{{صل}} یا سایر مردم انجام داده اند، [[لوح محفوظ]]، حالت عدم حضور شخصی در مکانی، امور غایب از حواس مثل اخبار گذشتگان: [[حضرت مریم]] و [[حضرت عیسی|عیسی]] و [[حضرت نوح|نوح]] و [[حضرت یوسف|یوسف]]، زمان نزول عذاب الهی، ظنّ و گمان، [[وحی]]، معجزه، اسرار خانوادگی، [[آیا علم به خطورات قلبی یا ضمائر و نهان آدمیان علم غیب است و معصوم از آن آگاهی دارد؟ (پرسش)|آنچه در دلها میگذرد]]، دانشهای خارج از ظرفیت و محاسبات انسانی، قیامت، بهشت، حقیقت مطلب در مسائل مورد اختلاف بین بندگان، سخنان و حرکات سری افراد، {{متن قرآن|[[آیا آیه ۳۴ سوره لقمان علم غیب غیر خدا را نفی نمیکند؟ (پرسش)|إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَّاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ...]]}} <ref>بیگمان، تنها خداوند است که دانش رستخیز نزد اوست و او باران را فرو میفرستد و از آنچه در زهدانهاست آگاه است و هیچ کس نمیداند فردا چه به دست خواهد آورد و هیچ کس نمیداند در کدام سرزمین خواهد مرد ...؛ سوره لقمان، آیه: ۳۴.</ref> ( بالتفصیل: با تمام جزئیات)، [[آیا علم به آنچه در رحم مادران است علم غیب شمرده میشود و معصوم از آن آگاهی دارد؟ (پرسش)|جنین و طفل در رحم مادران و سرنوشت او]]، هر چه قرار است به خلقت اضافه شود، باطن انسان. | :::::*«'''مصادیق غیب در قرآن:''' مبدأ و معاد، اسماء [[اهل بیت]]{{عم}} یا اسماء کل اشیاء که به [[حضرت آدم]] تعلیم شد، تاریکی، آیات قرآن قبل از نزول، اسرار و قوانین نهفته در طبیعت، اعمال مردم که دور از چشم پیامبر{{صل}} یا سایر مردم انجام داده اند، [[لوح محفوظ]]، حالت عدم حضور شخصی در مکانی، امور غایب از حواس مثل اخبار گذشتگان: [[حضرت مریم]] و [[حضرت عیسی|عیسی]] و [[حضرت نوح|نوح]] و [[حضرت یوسف|یوسف]]، زمان نزول عذاب الهی، ظنّ و گمان، [[وحی]]، معجزه، اسرار خانوادگی، [[آیا علم به خطورات قلبی یا ضمائر و نهان آدمیان علم غیب است و معصوم از آن آگاهی دارد؟ (پرسش)|آنچه در دلها میگذرد]]، دانشهای خارج از ظرفیت و محاسبات انسانی، قیامت، بهشت، حقیقت مطلب در مسائل مورد اختلاف بین بندگان، سخنان و حرکات سری افراد، {{متن قرآن|[[آیا آیه ۳۴ سوره لقمان علم غیب غیر خدا را نفی نمیکند؟ (پرسش)|إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَّاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ...]]}} <ref>بیگمان، تنها خداوند است که دانش رستخیز نزد اوست و او باران را فرو میفرستد و از آنچه در زهدانهاست آگاه است و هیچ کس نمیداند فردا چه به دست خواهد آورد و هیچ کس نمیداند در کدام سرزمین خواهد مرد ...؛ سوره لقمان، آیه: ۳۴.</ref> ( بالتفصیل: با تمام جزئیات)، [[آیا علم به آنچه در رحم مادران است علم غیب شمرده میشود و معصوم از آن آگاهی دارد؟ (پرسش)|جنین و طفل در رحم مادران و سرنوشت او]]، هر چه قرار است به خلقت اضافه شود، باطن انسان. | ||
:::::*'''مصادیق غیب در روایات:''' مصادیقی که در روایات بر آنها اطلاق غیب شده است عبارتند از: [[آیا علم به زمان قیامت علم غیب است و معصوم از آن آگاهی دارد؟ (پرسش)|قیامت و مراحلش]]، تَوْحِیدِ اللَّهِ تَعَالَی، حجت غائب، قیام القائم، الرجعة، یک حرف [[اسم اعظم]] که فقط خدا میداند، علم به محل شخص فراری، عَرْش وَ کُرْسِیِّ، تَأْوِیلِ کهیعص، خبر از آینده، علم غیرعادی به محتوای درون شکم فردی، علم به اتفاقات مکانهای دور از چشم، علم به امور مخفیِ شخصی دیگران، علم غیر عادی به زمان آمدن کسی در آینده نزد امام یا مکان کسی، [[آیا علم به گذشته و حال و آینده علم غیب است و معصوم از آن آگاهی دارد؟ (پرسش)|ما کان و ما یکون إلی یوم القیامة]]، ما فی أصلاب الرجال، احصاء آنچه بحسب ظاهر نمیتوان شمرد مانند سنگریزههای زیاد یک منطقه، علم به زایش سنگها و ایجاد بغض بین افرادی در آینده، فهمیدن نیت افراد، خبر از اینکه فرد در شب خاصی چه خوابی میبیند و چه کارهایی در غیاب امام انجام داده، اخبار اجمالی علی{{ع}} از جریان کربلا، {{عربی|عِلْمِ مَا فَوْقَ السَّمَاءِ وَ مَا تَحْتَ الْأَرْضِ وَ مَا فِی لُجَجِ الْبِحَارِ وَ أَقْطَارِ الْعَالَمِ وَ مَا فِی قُلُوبِ النَّاسِ وَ أَشْبَاهِ هَذَا}}، [[آیا علم به زمان و کیفیت مرگ افراد علم غیب است و معصوم از آن آگاهی دارد؟ (پرسش)|علم غیرعادی به موت فردی در مکانی دیگر]]، علم به مکان ناقه گم شده، امام میداند هرکدام از اطرافیانش از کجا آمده و به کجا میرود و جمیع احوال او، وجه الحکمة فی غیبت صاحب الزمان {{ع}}، کیل آب در رود دجلة، [[آیا علم به بلایا و منایا علم غیب است و معصوم از آن آگاهی دارد؟ (پرسش)|المنایا و البلایا]] و الأنساب و فصل الخطاب ما سبقنی، بیان زمان و جزئیات تولد امام عصر{{ع}} قبل از تولدش | :::::*'''مصادیق غیب در روایات:''' مصادیقی که در روایات بر آنها اطلاق غیب شده است عبارتند از: [[آیا علم به زمان قیامت علم غیب است و معصوم از آن آگاهی دارد؟ (پرسش)|قیامت و مراحلش]]، تَوْحِیدِ اللَّهِ تَعَالَی، حجت غائب، قیام القائم، الرجعة، یک حرف [[اسم اعظم]] که فقط خدا میداند، علم به محل شخص فراری، عَرْش وَ کُرْسِیِّ، تَأْوِیلِ کهیعص، خبر از آینده، علم غیرعادی به محتوای درون شکم فردی، علم به اتفاقات مکانهای دور از چشم، علم به امور مخفیِ شخصی دیگران، علم غیر عادی به زمان آمدن کسی در آینده نزد امام یا مکان کسی، [[آیا علم به گذشته و حال و آینده علم غیب است و معصوم از آن آگاهی دارد؟ (پرسش)|ما کان و ما یکون إلی یوم القیامة]]، ما فی أصلاب الرجال، احصاء آنچه بحسب ظاهر نمیتوان شمرد مانند سنگریزههای زیاد یک منطقه، علم به زایش سنگها و ایجاد بغض بین افرادی در آینده، فهمیدن نیت افراد، خبر از اینکه فرد در شب خاصی چه خوابی میبیند و چه کارهایی در غیاب امام انجام داده، اخبار اجمالی علی{{ع}} از جریان کربلا، {{عربی|عِلْمِ مَا فَوْقَ السَّمَاءِ وَ مَا تَحْتَ الْأَرْضِ وَ مَا فِی لُجَجِ الْبِحَارِ وَ أَقْطَارِ الْعَالَمِ وَ مَا فِی قُلُوبِ النَّاسِ وَ أَشْبَاهِ هَذَا}}، [[آیا علم به زمان و کیفیت مرگ افراد علم غیب است و معصوم از آن آگاهی دارد؟ (پرسش)|علم غیرعادی به موت فردی در مکانی دیگر]]، علم به مکان ناقه گم شده، امام میداند هرکدام از اطرافیانش از کجا آمده و به کجا میرود و جمیع احوال او، وجه الحکمة فی غیبت صاحب الزمان {{ع}}، کیل آب در رود دجلة، [[آیا علم به بلایا و منایا علم غیب است و معصوم از آن آگاهی دارد؟ (پرسش)|المنایا و البلایا]] و الأنساب و فصل الخطاب ما سبقنی، بیان زمان و جزئیات تولد امام عصر{{ع}} قبل از تولدش | ||
| خط ۱۲۲: | خط ۱۲۲: | ||
| عنوان پاسخدهنده = ۷. خانم مرادی (پژوهشگر دانشگاه قم)؛ | | عنوان پاسخدهنده = ۷. خانم مرادی (پژوهشگر دانشگاه قم)؛ | ||
| تصویر = 11942.jpg | | تصویر = 11942.jpg | ||
| پاسخدهنده = ژاله مرادی| | | پاسخدهنده = ژاله مرادی | ||
| پاسخ = خانم '''[[ژاله مرادی]]''' در پایاننامه کارشناسی ارشد خود با عنوان ''«[[تبیین فلسفی عرفانی از مسئله ایمان به غیب (پایاننامه)|تبیین فلسفی عرفانی از مسئله ایمان به غیب]]»'' در اینباره گفته است: | |||
::::::«جهان غیب که انسان نمیتواند، آن را بشناسد مگر به واسطة پیامبران. {{متن قرآن|الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ}}<ref>«همان کسانی که «غیب» را باور دارند.»؛ سوره بقره، آیه ۳.</ref> غیب، در اینجا به معنای هر چیزی است که حواس انسان از درک آن ناتوان باشد، وقتی به یک چیز میگوییم غیب و غایب با در نظر گرفتن آن نسبت به مردم است، نه نسبت به خداوند؛ زیرا، هیچ چیز از خدا پنهان نیست و منظور از اینکه خداوند عالم الغیب و الشهاده است؛ یعنی تمامی موجودات چه آنها که قابل رؤیت هستند و چه آنها که نیستند همه در برابر خدا یکسانند. معنای دیگر غیب عبارت است از هر حقیقتی که از دیدگاه انسانی غایب است؛ یعنی، میان انسان و آن حقیقت مانعی وجود دارد که از رابطه درکی میان انسان و آن حقیقت، فاصله و حجاب انداخته است. | ::::::«جهان غیب که انسان نمیتواند، آن را بشناسد مگر به واسطة پیامبران. {{متن قرآن|الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ}}<ref>«همان کسانی که «غیب» را باور دارند.»؛ سوره بقره، آیه ۳.</ref> غیب، در اینجا به معنای هر چیزی است که حواس انسان از درک آن ناتوان باشد، وقتی به یک چیز میگوییم غیب و غایب با در نظر گرفتن آن نسبت به مردم است، نه نسبت به خداوند؛ زیرا، هیچ چیز از خدا پنهان نیست و منظور از اینکه خداوند عالم الغیب و الشهاده است؛ یعنی تمامی موجودات چه آنها که قابل رؤیت هستند و چه آنها که نیستند همه در برابر خدا یکسانند. معنای دیگر غیب عبارت است از هر حقیقتی که از دیدگاه انسانی غایب است؛ یعنی، میان انسان و آن حقیقت مانعی وجود دارد که از رابطه درکی میان انسان و آن حقیقت، فاصله و حجاب انداخته است. | ||
::::::بنابراین، میتوان گفت: هر حقیقت و واقعیتی که ماورای درک انسان جاهل قرار گرفته است، برای او نوعی غیب است. البته، مفهوم دیگری از غیب نیز وجود دارد که عبارت است از حقایق پشت پرده واقعیات و رویدادهایِ عالم طبیعت که حواس و ذهن و دیگر ابزار شناخت معمولی، راهی به آنها ندارد<ref>[[محمد تقی جعفری]]، ترجمه و تفسیر نهج البلاغه، ج۱۱، ص۲۴۳.</ref>»<ref>[[تبیین فلسفی عرفانی از مسئله ایمان به غیب (پایاننامه)|تبیین فلسفی عرفانی از مسئله ایمان به غیب]]؛ ص ۲۶.</ref>. | ::::::بنابراین، میتوان گفت: هر حقیقت و واقعیتی که ماورای درک انسان جاهل قرار گرفته است، برای او نوعی غیب است. البته، مفهوم دیگری از غیب نیز وجود دارد که عبارت است از حقایق پشت پرده واقعیات و رویدادهایِ عالم طبیعت که حواس و ذهن و دیگر ابزار شناخت معمولی، راهی به آنها ندارد<ref>[[محمد تقی جعفری]]، ترجمه و تفسیر نهج البلاغه، ج۱۱، ص۲۴۳.</ref>»<ref>[[تبیین فلسفی عرفانی از مسئله ایمان به غیب (پایاننامه)|تبیین فلسفی عرفانی از مسئله ایمان به غیب]]؛ ص ۲۶.</ref>. | ||