|
|
| خط ۷۱: |
خط ۷۱: |
|
| |
|
| ==[[احادیث غدیر]] == | | ==[[احادیث غدیر]] == |
| *'''[[واقعه غدیر]]'''
| |
| #'''قرآن''' {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ}}<ref>«ای پیامبر! آنچه را از پروردگارت به سوی تو فرو فرستاده شده است برسان و اگر نکنی پیام او را نرساندهای؛ و خداوند تو را از (گزند) مردم در پناه میگیرد، خداوند گروه کافران را راهنمایی نمیکند» سوره مائده، آیه ۶۷.</ref>.
| |
| #'''حدیث''' [[امام باقر]]{{ع}}- درباره سخن [[خدای متعال]]: "ای [[پیامبر]]! آنچه را از سوی پروردگارت بر تو نازل شده، برسان و اگر چنین نکنی، رسالتش را نگزاردهای"-: آن، [[ولایت]] است<ref>{{متن حدیث|الإمام الباقر{{ع}}- فی قَولِهِ تَعالی: «یا أَیهَا الرسُولُ بَلغْ ما أُنْزِلَ إِلَیک مِنْ رَبک وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلغْتَ رِسالَتَهُ»-: هِی الوِلایةُ}} (مختصر بصائر الدرجات، ص ۶۴).</ref>. [[إثبات الوصیة (کتاب)|إثبات الوصیة]]: چون [[پیامبر]]{{صل}} به وادی خُم رسید، [[آیه]] نگهداریاش از [گزند] [[مردم]] در [[[ابلاغ]] ولایت] [[امیر مؤمنان]]، بر او [[وحی]] شد. پیش از آن هم [[فرمان]] [[ابلاغ]] میرسید؛ اما او به [[انتظار]] گفته خدای عز و جل: "[[خدا]] تو را از مردمْ [[حفظ]] میکند" باز میایستاد. چون [[آیه]] نازل شد، به سخن ایستاد و پس از [[حمد]] و ثنای فراوان [[خداوند]]، [[امیر مؤمنان]]{{ع}} را به [[رهبری]] [[[آینده]] امت] و [[قائم]] مقامی خود [[منصوب]] کرد...، همانگونه کرد که [[راویان حدیث غدیر]] [[خم]]، [[روایت]] کردهاند. سپس در آخر [[ذی حجه]] [به مدینه] بازگشت<ref>إثبات الوصیة، ص ۱۳۲.</ref>.
| |
|
| |
| بحثی درباره [[آیه]] تبلیغ: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ}}<ref>«ای پیامبر! آنچه را از پروردگارت به سوی تو فرو فرستاده شده است برسان و اگر نکنی پیام او را نرساندهای؛ و خداوند تو را از (گزند) مردم در پناه میگیرد، خداوند گروه کافران را راهنمایی نمیکند» سوره مائده، آیه ۶۷.</ref>. [[پیامبر خدا]] به [[سال دهم هجری]] [[حج]] گزارْد. او پیش از حرکت به سوی [[حرم]] [[الهی]]، [[دستور]] داده بود که همگان را از قصد حجگزاریاش در آن سال، [[آگاه]] کنند. بدینسان، [[مسلمانان]] از راههای دور و نزدیک، آهنگ [[حج]] کرده بودند و از این روی، جمعیت عظیمی به هم آمده بود. در آن هنگامه [[عظیم]]، [[پیامبر]]{{صل}} بارها با [[مردم]]، [[سخن]] گفت و در [[خطبه]] بلند روز "[[عَرَفه]]" بر بقایای [[فرهنگ]] و معیارهای [[جاهلی]] خط بطلان کشید و [[مردمان]] را به استوارگامی در راه [[حق]] و بنا نهادن [[زندگی]] بر اساس معیارها و [[ارزشهای الهی]] فرا خوانْد و بر چنگ زدن به [[کتاب الهی]] و سنتِ [[عترت]] خویش تأکید کرد.
| |
| [[مسلمانان]] از [[حج]] بازگشتهاند و راهی آبادیها و شهرهای خویشاند. در آستانه وادی "خُم"، [[فرمان الهی]]، [[رسول]] [[امین]] را با [[قاطعیت]] تمام، خطاب میکند که: "ای [[پیامبر]]! برسان". آهنگ [[آیه]]، تأکید و تنبههای آن، و نیز [[تهدید]] و پافشاری جدی بر رساندن پیامها، همه و همه نشانگر آن است که [[پیام]]، بسی مهم است و از دیگر سوی، [[ابلاغ]] آن، به لحاظ چگونگی محتوا و جوانب آن، سخت دلهرهآفرین.
| |
| اکنون بنگریم پیامی که [[پیامبر خدا]] باید [[ابلاغ]] میکرد، چه بودهاست؛ پیامی که او با آن همه سختکوشی در راه [[تبلیغ]] آموزههای [[الهی]] و تلاش مستمر در راه گسترش [[حق]] و رویارویی با [[شرک]] و شکن ناپذیری و استوارگامی، از [[ابلاغ]] آن میهراسید.
| |
| [[عالمان شیعه]] ([[مفسران]]، [[محدثان]]، مورخان و [[متکلمان]])، یکسر و بیهیچگونه تردیدی [[آیه]] را به واقعه "[[غدیر]]" مرتبط دانستهاند و محتوای [[پیام]] را "[[ولایت]] و [[امامت علی]]{{ع}}" تلقی کردهاند. بدینسان و بر اساس این دیدگاه، [[آیه]] در روز هجدهم [[ذی حجه]] نازل شده است و برای تأکید بر [[ولایت]] [[علی]]{{ع}} برای آخرین بار و بهگونهای تأثیرگذار و به یادماندنی در میان انبوه [[مردمان]] [[مسلمان]]؛ اما [[عالمان اهل سنت]]، نه در زمان [[نزول]]، یکداستاناند و نه در محتوای [[پیام]]، یکرأی.
| |
| اکنون سزامند است پیش از آنکه برخی از آن دیدگاهها را بیاوریم، مفاد و مفهوم [[آیه]] را اندکی بکاویم:
| |
| #{{متن قرآن|بَلِّغْ مَا أُنْزِل}}؛ آنچه را نازل شده، [[ابلاغ]] کن. این جمله نشانگر آن است که محتوای [[پیام]]، پیشتر به [[پیامبر]]{{صل}} [[القا]] شده بوده است و سپس، آن بزرگوار، [[مأمور]] به [[ابلاغ]] گشته است؛ اما دغدغه و دلهرهای او را از اینکه [[پیام]] را آشکار نماید، باز داشته است.
| |
| #{{متن قرآن|وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ}}؛ و اگر نکنی، رسالتش را نگزاردهای. این عبارت، نشانگر آن است که [[آیه]] به روزگاری نازل شده است که [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[ابلاغ]] [[رسالت]] کرده، [[حق]] [[آیین الهی]] را گزارده و آموزههای [[الهی]] را به [[مردمان]] رسانده بوده است و اکنون، تأکید میکند که این [[پیام]]، از چنان جایگاهی برخوردار است که اگر رسانده نشود، تمام [[رسالت]] ابلاغشده تباه خواهد شد، چنان که گویی "[[رسالت]]"، یکسر [[ابلاغ]] نشده است.
| |
| #{{متن قرآن|وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ}}؛ و [[خداوند]]، تو را [[حفظ]] میکند. [[پیامبر]]{{صل}} از چه میهراسید؟ از [[قتل]]؟ از [[آزار]] و [[شکنجه]]؟ از غوغاسالاری [[مشرکان]] و [[یهودیان]]؟ و یا از...؟ [[سیره پیامبر]]{{صل}} نشانگر آن است که او از آنچه مرتبط به خود او بوده، هرگز هراسی به دلْ راه نمیداده است. بدینسان و بدون هیچ تردیدی، این [[ترس]] باید رنگی دیگر داشته باشد و [[ترس]] از سِتروَنْ شدن خودِ [[ابلاغ]] باشد و [[ترس]] از جو و فضایی که گسترش [[حق]] و تأثیرگذاری [[ابلاغ]] را [[متزلزل]] میکند.
| |
| #{{متن قرآن|مِنَ النَّاسِ}}؛ از [[مردم]]. بیگمان، "ناس"، اطلاق دارد و نشانگر حراست [[خداوند]] از [[پیامبر]]{{صل}} است؛ حراست از او در برابر آنان که به گونهای در به [[شکست]] کشاندن این [[ابلاغ]] و جلوگیری از رساندن این [[پیام]]، تلاش خواهند کرد. از این رو، بدون هیچ تردیدی، مراد، این است که آنان در خاموش کردن این [[نور]]، در [[طعن]] زدن به [[نبوت]]، در به [[شکست]] کشاندن این [[ابلاغ]]، در متهم کردن [[پیامبر خدا]] به "خاندانگرایی" و در تلاش برای جلوگیری از گسترش [[پیام]]، طَرْفی برنخواهند بست.
| |
| *'''کامل کردن دین''' | | *'''کامل کردن دین''' |
| #'''قرآن''' {{متن قرآن|الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}}<ref>«امروز کافران از دین شما نومید شدند پس، از ایشان مهراسید و از من بهراسید! امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>. | | #'''قرآن''' {{متن قرآن|الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}}<ref>«امروز کافران از دین شما نومید شدند پس، از ایشان مهراسید و از من بهراسید! امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>. |
