خیرخواهی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{ولایت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>

در [[روایات]] بسیاری که به حدّ [[تواتر]] نزدیک شده است، [[ائمه هدی]]{{عم}} فرموده‌اند:"آیا [[ایمان]] چیزی غیر از [[دوستی]] و [[دشمنی]] است؟"<ref>{{متن حدیث|هَلِ‌ الْإِيمَانُ‌ إِلَّا الْحُبُّ‌ وَ الْبُغْضُ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۲۵.</ref> و فرموده‌اند:"هرکس که هر [[روزه]] به امور [[مسلمین]] اهتمام نورزد، خود [[مسلمان]] نیست" <ref>{{متن حدیث|مَنْ‌ أَصْبَحَ‌ لَا يَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِينَ‌ فَلَيْسَ‌ بِمُسْلِمٍ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۶۳.</ref>. پرداختن به امور [[مسلمین]] و اهتمام به آن، از شاخه‌های نیک‌خواهی برای آنان است؛ و پر واضح است که این نیک‌خواهی تا به حدّ ملکه درنیاید، نمی‌تواند از موضوعات [[دانش]] [[اخلاق]] به‌ حساب آید<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۳۸۵.</ref>.

برخی از [[اهل دل]]، این [[آیه]] را این چنین [[تفسیر]] کرده‌اند که: مقابله با جنایت به‌صورت قصاص، خود عملی [[ناپسند]] است، حال آنکه [[مؤمن]] هیچ‌گاه عملی این‌گونه انجام نمی‌دهد، بلکه جنایتکار را با [[عفو]] خود به مسیر صحیح [[هدایت]] می‌نماید<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۳۸۷-۳۸۸.</ref>.

خیرخواهی را اقسامی چند است؛ چه برخی از اقسام آن، به [[قلب]] [[آدمی]]، و برخی دیگر به اعضاء [[بدن]] او مربوط خواهد بود؛ و بنابر تعبیری که ما در این کتاب تأسیس کردیم، برخی از اقسام آن در شمار "[[اخلاق]]"، و برخی دیگر در شمار "اخلاقیّات" قرار می‌گیرد؛ و به تعبیر سوّم، برخی در شمار "[[فضائل]]" است، و برخی دیگر در شمار "[[اعمال صالح]]"<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۳۸۸.</ref>.

#بخش نخست که مربوط به قلب/ اخلاق/ فضائل است، آن است که آنچه برای خود می‌پسندی، برای دیگران نیز بپسندی؛ و آنچه برای خود نمی‌پسندی، در [[حقّ]] آنان نیز روا نداری. روایات بسیاری در این زمینه به‌دست است، که در شماری از آن‌ها این [[فضیلت]] را در شمار [[علائم]] [[ایمان]] آورده‌اند. در این زمینه، جناب کلینی در کتاب [[شریف]] کافی، هرچند روایات متعدّدی را در ابواب گوناگون به‌صورت متفرّقه ذکر فرموده است، امّا در بابی ویژه همین مطلب، شانزده [[روایت]] به‌صورت پیاپی [[نقل]] می‌نماید. در اینجا از آن مجموعه، تنها به دو [[حدیث]] اشاره می‌نمائیم: "از [[امام صادق]] {{ع}} درباره [[دوستی]] و [[دشمنی]] پرسیدم، که آیا در شمار اجزاء ایمان است؟؛ آن [[حضرت]] پاسخ فرمودند: "آیا ایمان چیزی غیر از دوستی و دشمنی است؟. آنگاه این [[آیه شریفه]] را [[تلاوت]] فرمودند: {{متن قرآن|حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ أُولَئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ}}<ref>«امّا خداوند ایمان را در نظر شما محبوب ساخت و آن را در دل‌های شما آراست و کفر و بزهکاری و سرکشی را در نظر شما ناپسند گردانید؛ آنانند که راهدانند» سوره حجرات، آیه ۷.</ref>"<ref>{{متن حدیث|سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} عَنِ الْحُبِّ وَ الْبُغْضِ أَ مِنَ الْإِيمَانِ هُوَ فَقَالَ وَ هَلِ الْإِيمَانُ إِلَّا الْحُبُّ وَ الْبُغْضُ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ أُولَئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۱۲۵.</ref>؛ "[[پیامبر اکرم]] {{صل}} به اصحابشان فرمودند: کدام‌ یک از پایه‌های ایمان محکم‌تر است؟برخی از آنان گفتند: خدا و پیامبرش بهتر می‌دانند، و برخی گفتند: [[نماز]]، و برخی گفتند: زکوه، و برخی گفتند: [[روزه]]، و برخی گفتند: [[حجّ]] و [[عمره]]، و برخی گفتند: جهاد. آن‌گاه [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: هریک از آنچه که شما مطرح کردید را ارزشی است، امّا آنچه من سؤال کردم این‌ها نیست؛ محکم‌ترین پایه‌های ایمان، دوستی در [[راه خدا]] و دشمنی در راه خداست؛ و [[دوست]] داشتنِ [[دوستان]] خدا و [[دشمن]] داشتنِ [[دشمنان]] [[خدا]]"<ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} لِأَصْحَابِهِ أَيُّ عُرَى الْإِيمَانِ أَوْثَقُ فَقَالُوا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَعْلَمُ وَ قَالَ بَعْضُهُمُ الصَّلَاةُ وَ قَالَ بَعْضُهُمُ الزَّكَاةُ وَ قَالَ بَعْضُهُمُ الصِّيَامُ وَ قَالَ بَعْضُهُمُ الْحَجُّوَ الْعُمْرَةُ وَ قَالَ بَعْضُهُمُ الْجِهَادُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} لِكُلِّ مَا قُلْتُمْ فَضْلٌ وَ لَيْسَ بِهِ‌ وَ لَكِنْ أَوْثَقُ عُرَى الْإِيمَانِ الْحُبُّ فِي اللَّهِ وَ الْبُغْضُ فِي اللَّهِ وَ تَوَالِي‌ أَوْلِيَاءِ اللَّهِ وَ التَّبَرِّي مِنْ أَعْدَاءِ اللَّهِ}}اصول کافی، ج۲، ص۱۲۵.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۳۸۸-۳۸۹.</ref>.