نام حضرت فاطمه: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
(←مقدمه) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[فاطمه زهرا در قرآن]] - [[فاطمه زهرا در حدیث]] - [[فاطمه زهرا در نهج البلاغه]] - [[فاطمه زهرا در تاریخ اسلامی]] - [[فاطمه زهرا از دیدگاه اهل سنت]] - [[فاطمه زهرا در معارف و سیره نبوی]] - [[فاطمه زهرا در معارف و سیره رضوی]]</div> | <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[فاطمه زهرا در قرآن]] - [[فاطمه زهرا در حدیث]] - [[فاطمه زهرا در نهج البلاغه]] - [[فاطمه زهرا در تاریخ اسلامی]] - [[فاطمه زهرا از دیدگاه اهل سنت]] - [[فاطمه زهرا در معارف و سیره نبوی]] - [[فاطمه زهرا در معارف و سیره رضوی]]</div> | ||
<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[فاطمه زهرا (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div> | <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[فاطمه زهرا (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div> | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
[[حضرت فاطمه]]{{س}} }} اسامی، [[القاب]] و کنیههای بیشماری دارند که هر کدام، توصیفکنندۀ ابعادی از [[شخصیت معنوی]] و مادی ایشان است. برخی از این نامها را [[خداوند]] تعیین کرده و بعضی دیگر را [[برگزیدگان خدا]]. [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: [[فاطمه]]{{س}} نزد خداوند، نُه نام دارد: فاطمه، [[صدیقه]]، [[مبارکه]]، [[طاهره]]، [[زکیه]]، [[راضیه]]، [[مرضیه]]، [[محدثه]] و زهرا. او فاطمه{{س}} نامیده شد چون [[بریده]] شده از بدیهاست. اگر علی{{ع}} نبود، برای او همشأنی پیدا نمیشد<ref>{{متن حدیث|قال الصدوق: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى بْنِ الْمُتَوَكِّلِ، قَالَ: حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ السَّعْدَآبَادِيُّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْبَرْقِيِّ، قَالَ: حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَظِيمِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَسَنِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُونُسَ بْنِ ظَبْيَانَ، قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الصَّادِقُ{{ع}}: لِفَاطِمَةَ{{س}} تِسْعَةُ أَسْمَاءٍ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: فَاطِمَةُ وَ الصِّدِّيقَةُ وَ الْمُبَارَكَةُ وَ الطَّاهِرَةُ وَ الزَّكِيَّةُ وَ الرَّضِيَّةُ وَ الْمَرْضِيَّةُ وَ الْمُحَدَّثَةُ وَ الزَّهْرَاءُ، ثُمَّ قَالَ: تَدْرِي لِأَيِّ شَيْءٍ سُمِّيَتْ فَاطِمَةَ{{س}}؟ قُلْتُ: أَخْبِرْنِي يَا سَيِّدِي، قَالَ: فُطِمَتْ مِنَ الشَّرِّ، قَالَ ثُمَّ قَالَ: لَوْ لَا أَنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}} تَزَوَّجَهَا لَمَا كَانَ لَهَا كُفْوٌ عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ}}؛ شیخ صدوق، امالی، ص۵۹۲، ح۱۸؛ علل الشرایع، ص۱۷۱؛ اعلامالوری، ص۱۴۸.</ref>. [[علامه مجلسی]] در شرح این [[حدیث]] فرمود: صدیقه یعنی [[معصومه]]؛ مبارکه یعنی صاحب [[برکت]] در [[علم]] و فضل و [[کمالات]] و [[معجزات]] و [[اولاد]] کرام؛ طاهره یعنی [[پاکیزه]] از صفات [[نقص]]؛ زکیه یعنی نمو کننده در کمالات و [[خیرات]]؛ راضیه یعنی [[راضی]] به قضای [[حق تعالی]]؛ مرضیه یعنی [[پسندیده]] [[خدا]] و [[دوستان]] خدا؛ محدثه یعنی [[فرشته]] با او سخن میگفت و [[زهرا]] یعنی [[نورانی]] به [[نور]] صوری و [[معنوی]]<ref>منتهی الآمال، ج۱، ص۲۵۲.</ref>.<ref>[[حیدر مظفری ورسی|مظفری ورسی، حیدر]]، [[مادران چهارده معصوم (کتاب)|مادران چهارده معصوم]] ص ۹۳؛ [[محمد هادی یوسفی غروی|یوسفی غروی، محمد هادی]]، [[فرهنگ شهادت معصومین ج۱ (کتاب)|فرهنگ شهادت معصومین]]، ج۱ ص ۲۷۳.</ref> | |||
==وجه تسمیه فاطمه== | |||
فاطمه، در لغت به معنای [[قطع]] کننده، جدا کننده و نگهدارنده است. در مورد [[وجه]] تسمیه [[حضرت زهرا]]{{س}} به این نام نکاتی گفته شده است، از جمله اینکه به واسطۀ ایشان [[شیعیان]] او از [[آتش جهنم]] جدا شده و دورند<ref>ر.ک: [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه ج۲]]، ص ۶۰۲-۶۰۴.</ref>. | فاطمه، در لغت به معنای [[قطع]] کننده، جدا کننده و نگهدارنده است. در مورد [[وجه]] تسمیه [[حضرت زهرا]]{{س}} به این نام نکاتی گفته شده است، از جمله اینکه به واسطۀ ایشان [[شیعیان]] او از [[آتش جهنم]] جدا شده و دورند<ref>ر.ک: [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه ج۲]]، ص ۶۰۲-۶۰۴.</ref>. | ||
امام صادق{{ع}} میفرماید: اگر نام دخترانتان را فاطمه نهادید، به احترام فاطمه او را کتک نزنید و به او بی احترامی ننمایید. [[سخن]] حضرت به سَکونی چنین است: {{متن حدیث|أَمَّا إِذَا سَمَّيْتَهَا فَاطِمَةَ فَلَا تَسُبَّهَا وَ لَا تَلْعَنْهَا وَ لَا تَضْرِبْهَا}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۶، ص۴۸.</ref>: “هرگاه نام دخترت را فاطمه نهادی، او را [[دشنام]] مده و [[لعن]] منما و او را مزن”<ref>[[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتابهای چهارگانه شیعه (کتاب)|درآمدی بر سیره معصومان در کتابهای چهارگانه شیعه]]، ص ۲۳۶؛ [[منیره شریعتجو|شریعتجو، منیره]]، [[حضرت فاطمه (مقاله)|حضرت فاطمه]]، [[فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، ص۳۱۴-۳۱۵.</ref>. | |||
امام صادق{{ع}} میفرماید: اگر نام دخترانتان را فاطمه نهادید، به احترام فاطمه او را کتک نزنید و به او بی احترامی ننمایید. [[سخن]] حضرت به سَکونی چنین است: {{متن حدیث|أَمَّا إِذَا سَمَّيْتَهَا فَاطِمَةَ فَلَا تَسُبَّهَا وَ لَا تَلْعَنْهَا وَ لَا تَضْرِبْهَا}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۶، ص۴۸.</ref>: “هرگاه نام دخترت را فاطمه نهادی، او را [[دشنام]] مده و [[لعن]] منما و او را مزن”<ref>[[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتابهای چهارگانه شیعه (کتاب)|درآمدی بر سیره معصومان در کتابهای چهارگانه شیعه]]، ص ۲۳۶؛ [[منیره شریعتجو|شریعتجو، منیره]]، [[حضرت فاطمه (مقاله)|حضرت فاطمه]]، [[فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱]]، | |||
==نام ها در احادیث== | ==نام ها در احادیث== | ||
#[[صدوق]] به سند خود از امام صادق{{ع}} از پدرش [[امام باقر]]{{ع}} [[روایت]] کرده است که فرمود: [[رسول اکرم]]{{صل}} به فاطمه{{س}} فرمود: ای فاطمه! آیا میدانی، چرا فاطمه نامیده شدهای؟ علی{{ع}} که در مجلس حاضر بود پرسید: ای فرستاده خدای متعال! چرا چنین نامیده شده است؟ آن حضرت فرمود: زیرا او و شیعیانش از [[آتش دوزخ]]، بریده شدهاند<ref>{{متن حدیث|و قال أيضاً: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ: حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلَوِيَّةَ الْأَصْبَهَانِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ الثَّقَفِيِّ عَنْ جَنْدَلِ بْنِ وَالِقٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ الْبَصْرِيُّ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ{{عم}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: يَا فَاطِمَةُ أَ تَدْرِينَ لِمَ سُمِّيتِ فَاطِمَةَ؟ فَقَالَ عَلِيٌّ{{ع}}: يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ سُمِّيَتْ؟ قَالَ: لِأَنَّهَا فُطِمَتْ هِيَ وَ شِيعَتُهَا مِنَ النَّارِ}}؛ علل الشرایع، ج۱، ص۱۷۹، ح۵.</ref>. | #[[صدوق]] به سند خود از امام صادق{{ع}} از پدرش [[امام باقر]]{{ع}} [[روایت]] کرده است که فرمود: [[رسول اکرم]]{{صل}} به فاطمه{{س}} فرمود: ای فاطمه! آیا میدانی، چرا فاطمه نامیده شدهای؟ علی{{ع}} که در مجلس حاضر بود پرسید: ای فرستاده خدای متعال! چرا چنین نامیده شده است؟ آن حضرت فرمود: زیرا او و شیعیانش از [[آتش دوزخ]]، بریده شدهاند<ref>{{متن حدیث|و قال أيضاً: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ: حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلَوِيَّةَ الْأَصْبَهَانِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ الثَّقَفِيِّ عَنْ جَنْدَلِ بْنِ وَالِقٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ الْبَصْرِيُّ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ{{عم}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: يَا فَاطِمَةُ أَ تَدْرِينَ لِمَ سُمِّيتِ فَاطِمَةَ؟ فَقَالَ عَلِيٌّ{{ع}}: يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ سُمِّيَتْ؟ قَالَ: لِأَنَّهَا فُطِمَتْ هِيَ وَ شِيعَتُهَا مِنَ النَّارِ}}؛ علل الشرایع، ج۱، ص۱۷۹، ح۵.</ref>. | ||
#[[صدوق]] از [[جعفر بن محمد بن عمار]] و او از پدرش [[روایت]] کرده است که گفت: از [[امام صادق]]{{ع}} درباره نامگذاری [[فاطمه]]{{س}} به اسم [[زهرا]] پرسیدم، [[حضرت]] فرمود: زیرا هر گاه در [[محراب]] [[عبادت]] میایستاد، نورش برای [[آسمانیان]] مثل درخشش [[نور]] [[ستارگان]] بر [[اهل]] [[زمین]]، میدرخشید<ref>{{متن حدیث|و قال أيضاً: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْحَاقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْجَلُودِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زَكَرِيَّا الْجَوْهَرِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} عَنْ فَاطِمَةَ لِمَ سُمِّيَتِ الزَّهْرَاءَ؟ فَقَالَ لِأَنَّهَا كَانَتْ إِذَا قَامَتْ فِي مِحْرَابِهَا زَهَرَ نُورُهَا لِأَهْلِ السَّمَاءِ كَمَا تَزْهَرُ نُورُ الْكَوَاكِبِ لِأَهْلِ الْأَرْضِ}}؛ علل الشرایع، ج۱، ص۱۸۱، ح۳.</ref>. | #[[صدوق]] از [[جعفر بن محمد بن عمار]] و او از پدرش [[روایت]] کرده است که گفت: از [[امام صادق]]{{ع}} درباره نامگذاری [[فاطمه]]{{س}} به اسم [[زهرا]] پرسیدم، [[حضرت]] فرمود: زیرا هر گاه در [[محراب]] [[عبادت]] میایستاد، نورش برای [[آسمانیان]] مثل درخشش [[نور]] [[ستارگان]] بر [[اهل]] [[زمین]]، میدرخشید<ref>{{متن حدیث|و قال أيضاً: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْحَاقَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْجَلُودِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زَكَرِيَّا الْجَوْهَرِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} عَنْ فَاطِمَةَ لِمَ سُمِّيَتِ الزَّهْرَاءَ؟ فَقَالَ لِأَنَّهَا كَانَتْ إِذَا قَامَتْ فِي مِحْرَابِهَا زَهَرَ نُورُهَا لِأَهْلِ السَّمَاءِ كَمَا تَزْهَرُ نُورُ الْكَوَاكِبِ لِأَهْلِ الْأَرْضِ}}؛ علل الشرایع، ج۱، ص۱۸۱، ح۳.</ref>. | ||
| خط ۳۱: | خط ۱۸: | ||
==جستارهای وابسته== | ==جستارهای وابسته== | ||
{{مدخل وابسته}} | |||
* [[حضرت فاطمه]] | * [[حضرت فاطمه]] | ||
* [[کنیه حضرت فاطمه]] | * [[کنیه حضرت فاطمه]] | ||
* [[لقب حضرت فاطمه]] | * [[لقب حضرت فاطمه]] | ||
{{پایان مدخل وابسته}} | |||
== منابع == | == منابع == | ||