رزق در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

[[قرآن کریم]] در [[آیات]] فراوانی [[آسمان]]، ([[عالم غیب]]،<ref>المیزان، ج ۱۸، ص ۳۷۵. </ref> یا جهت بالا) <ref> تفسیر صدر المتالهین، ج ۴، ص ۱۵۱؛ المیزان، ج ۷، ص ۲۸۹؛ تفسیر الصراط المستقیم، ج ۴، ص ۴۲۲. </ref> و [[زمین]] را منابع رزق می‌شناساند: {{متن قرآن|قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ }}<ref>«بگو چه کسی از آسمان و زمین به شما روزی می‌رساند » سوره یونس، آیه ۳۱.</ref>؛ {{متن قرآن|وَفِي السَّمَاءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوعَدُونَ}}<ref>«و روزی شما و آنچه به شما نوید می‌دهند در آسمان است» سوره ذاریات، آیه ۲۲.</ref> [[آسمان]] با این امور از منابع رزق به شمار می‌آید: تابش [[خورشید و ماه]] و [[ستارگان]] دیگر و [[اختلاف]] مشارق و مغارب که سبب شکل‌گیری فصل‌های چهارگانه است و [[ابر]] که باعث [[ریزش باران]] است<ref>الکشاف، ج ۲، ص ۶. </ref>:  {{متن قرآن| وَأَرْسَلْنَا السَّمَاءَ عَلَيْهِمْ مِدْرَارًا }}<ref>« و بر آنها بارانی یکریز فرو فرستادیم » سوره انعام، آیه ۶.</ref>.<ref> المیزان، ج ۱۸، ص ۳۷۵. </ref>[[زمین]] نیز یا به معنای عالم [[جسمانی]] در برابر عالم [[روحانی]] است و شامل همه چیز حتی جماد، نبات و حیوان می‌شود یا به معنای قطعه مشخصی از کره خاکی است. <ref>التحقیق، ج ۱، ص ۶۸ ـ ۶۹، "ارض".</ref> البته در آیاتی که [[زمین]] را یکی از منابع روزی معرفی می‌کند ظاهرا مقصود کره خاکی است، گرچه برخی زمین را در [[آیه]] {{متن قرآن|وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ رِزْقٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ آيَاتٌ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ}}<ref>«و در پیاپی آمدن شب و روز و در بارانی  که خداوند از آسمان فرو می‌بارد و زمین را پس از مردن آن  بدان زنده می‌دارد و در گرداندن  بادها نشانه‌هایی است برای گروهی که خرد می‌ورزند» سوره جاثیه، آیه ۵.</ref> به [[قلب]] [[انسانی]] و [[رزق]] را به [[علم]] <ref>شرح اصول کافی، ج ۱، ص ۱۱۱. </ref> یا زمین را به [[اسفل]] سافلین <ref>شرح فصوص الحکم، ص ۱۱۷۱؛ ممدّالهمم، ص ۶۱۰. </ref> [[تأویل]] کرده‌اند، زیرا اسفلِ ارکان (عناصر) بوده و نسبت زمین به [[آسمان]] را مانند نسبت [[زن]] به مرد دانسته‌اند، زیرا آسمان چون مرد نطفه در رحم زمین می‌نهد و زمین چون زن پذیرای آن است،<ref>الفتوحات المکیه، ج ۱، ص ۱۳۱؛ صد کلمه، ص ۱۳. </ref> از همین رو [[فلک]] [[قمر]] و ما فوق آن را "آباء" و مادون فلک قمر یعنی عناصر را "امّهات" خوانده‌اند<ref>شرح منظومه، ص ۲۷۸؛ نک: مجموعه آثار، ج ۸، ص ۳۸۶. </ref>.<ref>[[سید رضا اسحاق‌نیا تربتی|اسحاق‌نیا تربتی]] و [[سید مجتبی موسوی|موسوی]]؛ [[رزق (مقاله)|مقاله «رزق»]]؛ [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۳.</ref>