پرش به محتوا

آثار باستانی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'نزول آیات' به 'نزول آیات'
جز (جایگزینی متن - '</div> <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> ==' به '</div> ==')
جز (جایگزینی متن - 'نزول آیات' به 'نزول آیات')
خط ۳۲: خط ۳۲:


===بقایای آبادی ها===
===بقایای آبادی ها===
[[قرآن]] خرابه‌های شهرهای [[قوم لوط]]، [[عاد]] و [[ثمود]] را نشانه‌های برجای مانده از آنان دانسته و چون این [[نشانه‌ها]] در [[روزگار]] [[نزول]] [[آیات]] در دسترس [[مردم]] بوده، از آنها خواسته است تا از سرگذشت این [[اقوام]] درس بگیرند. بر پایه روایتی، [[امام علی]]{{ع}} در عبور از آثار بر جای مانده از کسرا در [[مدائن]] به یکی از همراهانش که برای بی اعتباری [[دنیا]] شعری خوانده بود فرمود: "چرا این [[آیه]] را نخواندی؟ {{متن قرآن| كَمْ تَرَكُوا مِن جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ وَنَعْمَةٍ كَانُوا فِيهَا فَاكِهِينَ كَذَلِكَ وَأَوْرَثْنَاهَا قَوْمًا آخَرِينَ فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاء وَالأَرْضُ وَمَا كَانُوا مُنظَرِينَ }}<ref>«چه بسیار بوستان‌ها و چشمه‌ها که از خود باز نهادند و کشتزارها و کاخ‌هایی ارزشمند را، و شادخواری‌یی  که در آن شادمان بودند. بدین‌گونه بود و آنها را به قومی دیگر به ارث وا نهادیم. آنگاه، نه آسمان بر آنان گریست و نه زمین و نه مهلت یافتند» سوره دخان، آیه ۲۵-۲۹.</ref>.<ref>العترة و القرآن، ص ۶۰؛ کنز الفوائد، ص ۱۴۵.</ref>.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[ آثار باستانی - نصیری (مقاله)|مقاله «آثار باستانی»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۱.</ref>
[[قرآن]] خرابه‌های شهرهای [[قوم لوط]]، [[عاد]] و [[ثمود]] را نشانه‌های برجای مانده از آنان دانسته و چون این [[نشانه‌ها]] در [[روزگار]] [[نزول آیات]] در دسترس [[مردم]] بوده، از آنها خواسته است تا از سرگذشت این [[اقوام]] درس بگیرند. بر پایه روایتی، [[امام علی]]{{ع}} در عبور از آثار بر جای مانده از کسرا در [[مدائن]] به یکی از همراهانش که برای بی اعتباری [[دنیا]] شعری خوانده بود فرمود: "چرا این [[آیه]] را نخواندی؟ {{متن قرآن| كَمْ تَرَكُوا مِن جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ وَنَعْمَةٍ كَانُوا فِيهَا فَاكِهِينَ كَذَلِكَ وَأَوْرَثْنَاهَا قَوْمًا آخَرِينَ فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاء وَالأَرْضُ وَمَا كَانُوا مُنظَرِينَ }}<ref>«چه بسیار بوستان‌ها و چشمه‌ها که از خود باز نهادند و کشتزارها و کاخ‌هایی ارزشمند را، و شادخواری‌یی  که در آن شادمان بودند. بدین‌گونه بود و آنها را به قومی دیگر به ارث وا نهادیم. آنگاه، نه آسمان بر آنان گریست و نه زمین و نه مهلت یافتند» سوره دخان، آیه ۲۵-۲۹.</ref>.<ref>العترة و القرآن، ص ۶۰؛ کنز الفوائد، ص ۱۴۵.</ref>.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[ آثار باستانی - نصیری (مقاله)|مقاله «آثار باستانی»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۱.</ref>
====بقایای آبادی [[قوم لوط]]====
====بقایای آبادی [[قوم لوط]]====
[[خداوند]] بر اثر [[گناهان]] پی در پی و [[زشت]] قوم لوط، از [[آسمان]] بر آنان سنگ فرود آورد {{متن قرآن|لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِنْ طِينٍ}}<ref>«تا بر آنان سنگ‌هایی از گل بباریم» سوره ذاریات، آیه ۳۳.</ref> و دیار آنان را [[درهم]] کوبید: {{متن قرآن|فَجَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِنْ سِجِّيلٍ}}<ref>«آنگاه آن شهر را زیر و زبر ساختیم و آنان را با گلسنگ سنگباران کردیم» سوره حجر، آیه ۷۴.</ref> با این حال، برای [[عبرت]] دیگران، گوشه‌هایی از ویرانه‌های آن را باقی گذاشت: {{متن قرآن|وَتَرَكْنَا فِيهَا آيَةً لِلَّذِينَ يَخَافُونَ الْعَذَابَ الْأَلِيمَ}}<ref>«و در آن نشانه‌ای برای آنان که از عذاب دردناک می‌هراسند وانهادیم» سوره ذاریات، آیه ۳۷.</ref> از این رو، به [[شهر]] قوم لوط از آن [[جهت]] که بر اثر [[عذاب الهی]] زیر و رو شده، {{متن قرآن|الْمُؤْتَفِكَاتِ}} گفته شده است: {{متن قرآن|وَالْمُؤْتَفِكَاتِ أَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ}}<ref>«پیامبرانشان برای آنها برهان‌ها  آوردند» سوره توبه، آیه ۷۰.</ref>.<ref>لسان العرب، ج ۱، ص ۱۶۶ «اَفک»؛ القاموس المحیط، ج ۲، ص ۱۲۳۵، «افک».</ref> از برخی [[آیات قرآن]] برمی‌آید که این ویرانه‌ها تا عصر [[پیامبر اکرم]]{{صل}} وجود داشته و [[اهل]] [[مکّه]] در مسیر رفت و آمد خود به [[شام]]، از کنار آن عبور می‌کرده‌اند: {{متن قرآن|وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِمْ مُصْبِحِينَ}}<ref>«و شما پگاهان بر (ویرانه‌های) آنها می‌گذرید» سوره صافات، آیه ۱۳۷.</ref>، {{متن قرآن|وَبِاللَّيْلِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ}}<ref>«و (نیز) شباهنگام؛ پس آیا نمی‌اندیشید؟» سوره صافات، آیه ۱۳۸.</ref>.<ref>مجمع‌البیان، ج ۸، ص ۷۱۵.</ref>.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[ آثار باستانی - نصیری (مقاله)|مقاله «آثار باستانی»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۱.</ref>
[[خداوند]] بر اثر [[گناهان]] پی در پی و [[زشت]] قوم لوط، از [[آسمان]] بر آنان سنگ فرود آورد {{متن قرآن|لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِنْ طِينٍ}}<ref>«تا بر آنان سنگ‌هایی از گل بباریم» سوره ذاریات، آیه ۳۳.</ref> و دیار آنان را [[درهم]] کوبید: {{متن قرآن|فَجَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِنْ سِجِّيلٍ}}<ref>«آنگاه آن شهر را زیر و زبر ساختیم و آنان را با گلسنگ سنگباران کردیم» سوره حجر، آیه ۷۴.</ref> با این حال، برای [[عبرت]] دیگران، گوشه‌هایی از ویرانه‌های آن را باقی گذاشت: {{متن قرآن|وَتَرَكْنَا فِيهَا آيَةً لِلَّذِينَ يَخَافُونَ الْعَذَابَ الْأَلِيمَ}}<ref>«و در آن نشانه‌ای برای آنان که از عذاب دردناک می‌هراسند وانهادیم» سوره ذاریات، آیه ۳۷.</ref> از این رو، به [[شهر]] قوم لوط از آن [[جهت]] که بر اثر [[عذاب الهی]] زیر و رو شده، {{متن قرآن|الْمُؤْتَفِكَاتِ}} گفته شده است: {{متن قرآن|وَالْمُؤْتَفِكَاتِ أَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ}}<ref>«پیامبرانشان برای آنها برهان‌ها  آوردند» سوره توبه، آیه ۷۰.</ref>.<ref>لسان العرب، ج ۱، ص ۱۶۶ «اَفک»؛ القاموس المحیط، ج ۲، ص ۱۲۳۵، «افک».</ref> از برخی [[آیات قرآن]] برمی‌آید که این ویرانه‌ها تا عصر [[پیامبر اکرم]]{{صل}} وجود داشته و [[اهل]] [[مکّه]] در مسیر رفت و آمد خود به [[شام]]، از کنار آن عبور می‌کرده‌اند: {{متن قرآن|وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِمْ مُصْبِحِينَ}}<ref>«و شما پگاهان بر (ویرانه‌های) آنها می‌گذرید» سوره صافات، آیه ۱۳۷.</ref>، {{متن قرآن|وَبِاللَّيْلِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ}}<ref>«و (نیز) شباهنگام؛ پس آیا نمی‌اندیشید؟» سوره صافات، آیه ۱۳۸.</ref>.<ref>مجمع‌البیان، ج ۸، ص ۷۱۵.</ref>.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[ آثار باستانی - نصیری (مقاله)|مقاله «آثار باستانی»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۱.</ref>
خط ۶۷: خط ۶۷:
#'''[[تابوت]] [[بنی‌اسرائیل]]:''' قرآن، آن را به عنوان یک اثر باستانی و باقی‌مانده از [[آل موسی]] و [[آل هارون]] معرفی می‌کند: {{متن قرآن|وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَى وَآلُ هَارُونَ}}<ref>«و پیامبرشان به آنان گفت: نشانه پادشاهی او این است که تابوت (عهد) نزدتان خواهد آمد که در آن آرامشی از سوی پروردگارتان (نهفته) است و (نیز) بازمانده‌ای از آنچه از خاندان موسی و هارون بر جای نهاده‌اند» سوره بقره، آیه ۲۴۸.</ref>. [[تابوت]] همان صندوقی بود که [[مادر موسی]]، او را در آن گذاشت و به دریا افکند و هنگامی که به وسیله عمّال [[فرعون]] از دریا گرفته شد و [[موسی]] را از آن بیرون آوردند همچنان در دستگاه فرعون نگهداری میشد و سپس به دست [[بنی‌اسرائیل]] افتاد. آنان این صندوق خاطره‌انگیز را محترم میشمردند و به آن [[تبرک]] می‌جستند. موسی در واپسین روزهای [[عمر]] خود [[الواح]] [[مقدس]] را که [[احکام خدا]] بر آن نوشته شده بود به ضمیمه [[زره]] خود و یادگارهای دیگری در آن نهاد و به [[وصی]] خویش [[یوشع]] سپرد و به این ترتیب اهمیت این صندوق در نظر بنی‌اسرائیل بیشتر شده و لذا در جنگ‌هایی که میان آنان و [[دشمنان]] واقع میشد آن را با خود می‌بردند و اثر [[روانی]] و [[معنوی]] خاصی در آنها میگذارد و لذا گفته‌اند تا هنگامی که این صندوق خاطره‌انگیز با آن محتویات مقدس در میانشان بود با [[سربلندی]] [[زندگی]] میکردند، ولی به تدریج مبانی دینی‌شان [[ضعیف]] شد و دشمنان بر آنان چیره شدند و آن صندوق را از ایشان گرفتند، اما [[اشموئیل]] طبق [[آیات]] مورد بحث به آنها [[وعده]] داد که به زودی صندوق [[عهد]] به عنوان یک نشانه بر [[صدق]] گفتار او به آنها باز خواهد گشت<ref>تفسیر نمونه، ج۲، ص۲۴۰.</ref>.
#'''[[تابوت]] [[بنی‌اسرائیل]]:''' قرآن، آن را به عنوان یک اثر باستانی و باقی‌مانده از [[آل موسی]] و [[آل هارون]] معرفی می‌کند: {{متن قرآن|وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَى وَآلُ هَارُونَ}}<ref>«و پیامبرشان به آنان گفت: نشانه پادشاهی او این است که تابوت (عهد) نزدتان خواهد آمد که در آن آرامشی از سوی پروردگارتان (نهفته) است و (نیز) بازمانده‌ای از آنچه از خاندان موسی و هارون بر جای نهاده‌اند» سوره بقره، آیه ۲۴۸.</ref>. [[تابوت]] همان صندوقی بود که [[مادر موسی]]، او را در آن گذاشت و به دریا افکند و هنگامی که به وسیله عمّال [[فرعون]] از دریا گرفته شد و [[موسی]] را از آن بیرون آوردند همچنان در دستگاه فرعون نگهداری میشد و سپس به دست [[بنی‌اسرائیل]] افتاد. آنان این صندوق خاطره‌انگیز را محترم میشمردند و به آن [[تبرک]] می‌جستند. موسی در واپسین روزهای [[عمر]] خود [[الواح]] [[مقدس]] را که [[احکام خدا]] بر آن نوشته شده بود به ضمیمه [[زره]] خود و یادگارهای دیگری در آن نهاد و به [[وصی]] خویش [[یوشع]] سپرد و به این ترتیب اهمیت این صندوق در نظر بنی‌اسرائیل بیشتر شده و لذا در جنگ‌هایی که میان آنان و [[دشمنان]] واقع میشد آن را با خود می‌بردند و اثر [[روانی]] و [[معنوی]] خاصی در آنها میگذارد و لذا گفته‌اند تا هنگامی که این صندوق خاطره‌انگیز با آن محتویات مقدس در میانشان بود با [[سربلندی]] [[زندگی]] میکردند، ولی به تدریج مبانی دینی‌شان [[ضعیف]] شد و دشمنان بر آنان چیره شدند و آن صندوق را از ایشان گرفتند، اما [[اشموئیل]] طبق [[آیات]] مورد بحث به آنها [[وعده]] داد که به زودی صندوق [[عهد]] به عنوان یک نشانه بر [[صدق]] گفتار او به آنها باز خواهد گشت<ref>تفسیر نمونه، ج۲، ص۲۴۰.</ref>.
#'''[[بدن]] فرعون:''' فرعون به رغم آن‌که تا واپسین لحظه از [[عناد]] و [[لجاجت]] در برابر موسی و [[آیین]] او دست نکشید، هنگام [[غرق]] شدن از [[ایمان]] خود خبر داد؛ اما به او خطاب شد که ایمان تو اکنون سودی نمی‌بخشد، آنگاه [[خداوند]] خطاب به فرعون فرمود: ما بدن تو را پس از غرق شدن از آب بیرون میافکنیم تا بماند و [[عبرت]] آیندگان شود: {{متن قرآن|فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً وَإِنَّ كَثِيرًا مِنَ النَّاسِ عَنْ آيَاتِنَا لَغَافِلُونَ}}<ref>«بنابراین امروز تو را با کالبد بی‌جانت بر ساحل می‌افکنیم تا برای آیندگانت نشانه‌ای باشی و بی‌گمان بسیاری از مردم از نشانه‌های ما غافلند» سوره یونس، آیه ۹۲.</ref>. طبق [[وعده الهی]]، [[بدن]] [[فرعون]] به صورت اثری باستانی و عبرت‌انگیز باقی ماند و هم‌اکنون در موزه [[مصر]] نگهداری می‌شود و این یکی از [[اخبار غیبی]] [[قرآن]] است. با [[آزمایش]] بر روی [[جسد]] فرعون به این نتیجه رسیدند که این جسد مربوط به همان فرعون [[زمان]] [[موسی]] است و علت [[مرگ]] او [[غرق]] شدن در دریا بوده است<ref>تفسیر نور، ج۵، ص۲۵۹.</ref>. محل غرق شدن فرعون و [[لشکر]] او نیز اخیر پیدا شده است. چند سال پیش بسیاری از کاوشگران، خلیج سوئز را گذرگاه و محل خروج [[حضرت موسی]]{{ع}} و قومش می‌دانستند، زیرا که در [[تورات]] چنین گزارش شده بود، اما در سال ۱۹۷۸ م باستان‌شناسان در خلیج [[عقبه]]، آثار به جا مانده از فرعون و لشکریانش را [[کشف]] کردند. یعنی همان جایی که قرآن اشاره کرده بود (در جانب طور ایمن)، {{متن قرآن|يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ قَدْ أَنْجَيْنَاكُمْ مِنْ عَدُوِّكُمْ وَوَاعَدْنَاكُمْ جَانِبَ الطُّورِ الْأَيْمَنَ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَى}}<ref>«ای بنی اسرائیل! ما شما را از دشمنتان رهایی بخشیدیم و با شما در سوی راست (کوه) طور وعده نهادیم و برای شما ترنجبین  و بلدرچین  فرو فرستادیم» سوره طه، آیه ۸۰.</ref>.
#'''[[بدن]] فرعون:''' فرعون به رغم آن‌که تا واپسین لحظه از [[عناد]] و [[لجاجت]] در برابر موسی و [[آیین]] او دست نکشید، هنگام [[غرق]] شدن از [[ایمان]] خود خبر داد؛ اما به او خطاب شد که ایمان تو اکنون سودی نمی‌بخشد، آنگاه [[خداوند]] خطاب به فرعون فرمود: ما بدن تو را پس از غرق شدن از آب بیرون میافکنیم تا بماند و [[عبرت]] آیندگان شود: {{متن قرآن|فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً وَإِنَّ كَثِيرًا مِنَ النَّاسِ عَنْ آيَاتِنَا لَغَافِلُونَ}}<ref>«بنابراین امروز تو را با کالبد بی‌جانت بر ساحل می‌افکنیم تا برای آیندگانت نشانه‌ای باشی و بی‌گمان بسیاری از مردم از نشانه‌های ما غافلند» سوره یونس، آیه ۹۲.</ref>. طبق [[وعده الهی]]، [[بدن]] [[فرعون]] به صورت اثری باستانی و عبرت‌انگیز باقی ماند و هم‌اکنون در موزه [[مصر]] نگهداری می‌شود و این یکی از [[اخبار غیبی]] [[قرآن]] است. با [[آزمایش]] بر روی [[جسد]] فرعون به این نتیجه رسیدند که این جسد مربوط به همان فرعون [[زمان]] [[موسی]] است و علت [[مرگ]] او [[غرق]] شدن در دریا بوده است<ref>تفسیر نور، ج۵، ص۲۵۹.</ref>. محل غرق شدن فرعون و [[لشکر]] او نیز اخیر پیدا شده است. چند سال پیش بسیاری از کاوشگران، خلیج سوئز را گذرگاه و محل خروج [[حضرت موسی]]{{ع}} و قومش می‌دانستند، زیرا که در [[تورات]] چنین گزارش شده بود، اما در سال ۱۹۷۸ م باستان‌شناسان در خلیج [[عقبه]]، آثار به جا مانده از فرعون و لشکریانش را [[کشف]] کردند. یعنی همان جایی که قرآن اشاره کرده بود (در جانب طور ایمن)، {{متن قرآن|يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ قَدْ أَنْجَيْنَاكُمْ مِنْ عَدُوِّكُمْ وَوَاعَدْنَاكُمْ جَانِبَ الطُّورِ الْأَيْمَنَ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَى}}<ref>«ای بنی اسرائیل! ما شما را از دشمنتان رهایی بخشیدیم و با شما در سوی راست (کوه) طور وعده نهادیم و برای شما ترنجبین  و بلدرچین  فرو فرستادیم» سوره طه، آیه ۸۰.</ref>.
#'''بقایای آبادی‌ها:''' قرآن، خرابه‌های شهرهای [[قوم لوط]]، [[عاد]] و [[ثمود]] را نشانه‌های برجای مانده از آنان دانسته و چون این [[نشانه‌ها]] در [[روزگار]] [[نزول]] [[آیات]] در دسترس [[مردم]] بوده از آنها خواسته است تا از سرگذشت این [[اقوام]] درس بگیرند. بر اساس روایتی، [[امام علی]]{{ع}} در عبور از آثار برجای مانده از کسری در [[مدائن]] به یکی از همراهانش که برای بی‌اعتباری [[دنیا]] شعری خوانده بود، فرمود: {{متن قرآن|كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ * وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ * وَنَعْمَةٍ كَانُوا فِيهَا فَاكِهِينَ * كَذَلِكَ وَأَوْرَثْنَاهَا قَوْمًا آخَرِينَ * فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ وَمَا كَانُوا مُنْظَرِينَ}}<ref>«چه بسیار بوستان‌ها و چشمه‌ها که از خود باز نهادند * و کشتزارها و کاخ‌هایی ارزشمند را * و شادخواری‌یی که در آن شادمان بودند * بدین‌گونه بود و آنها را به قومی دیگر به ارث وا نهادیم * آنگاه، نه آسمان بر آنان گریست و نه زمین و نه مهلت یافتند» سوره دخان، آیه ۲۵-۲۹.</ref>. سپس [[حضرت]] فرمود: باری، آنان زمانی ارث‌برندگان بودند و اینک ارث‌دهندگان شدند، آنان [[شکر نعمت]] نگزاردند و بر اثر [[نافرمانی]]، [[دنیا]] نیز از ایشان گرفته شد. از [[کفران نعمت]] بپرهیزید تا مانند آنان گرفتار نقمت و [[بی‌مهری]] نشوید؛<ref>وقعة صفین، ص۱۴۳.</ref>.
#'''بقایای آبادی‌ها:''' قرآن، خرابه‌های شهرهای [[قوم لوط]]، [[عاد]] و [[ثمود]] را نشانه‌های برجای مانده از آنان دانسته و چون این [[نشانه‌ها]] در [[روزگار]] [[نزول آیات]] در دسترس [[مردم]] بوده از آنها خواسته است تا از سرگذشت این [[اقوام]] درس بگیرند. بر اساس روایتی، [[امام علی]]{{ع}} در عبور از آثار برجای مانده از کسری در [[مدائن]] به یکی از همراهانش که برای بی‌اعتباری [[دنیا]] شعری خوانده بود، فرمود: {{متن قرآن|كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ * وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ * وَنَعْمَةٍ كَانُوا فِيهَا فَاكِهِينَ * كَذَلِكَ وَأَوْرَثْنَاهَا قَوْمًا آخَرِينَ * فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ وَمَا كَانُوا مُنْظَرِينَ}}<ref>«چه بسیار بوستان‌ها و چشمه‌ها که از خود باز نهادند * و کشتزارها و کاخ‌هایی ارزشمند را * و شادخواری‌یی که در آن شادمان بودند * بدین‌گونه بود و آنها را به قومی دیگر به ارث وا نهادیم * آنگاه، نه آسمان بر آنان گریست و نه زمین و نه مهلت یافتند» سوره دخان، آیه ۲۵-۲۹.</ref>. سپس [[حضرت]] فرمود: باری، آنان زمانی ارث‌برندگان بودند و اینک ارث‌دهندگان شدند، آنان [[شکر نعمت]] نگزاردند و بر اثر [[نافرمانی]]، [[دنیا]] نیز از ایشان گرفته شد. از [[کفران نعمت]] بپرهیزید تا مانند آنان گرفتار نقمت و [[بی‌مهری]] نشوید؛<ref>وقعة صفین، ص۱۴۳.</ref>.
#'''ویرانه‌های [[قوم ثمود]]:''' [[ثمود]]، خانه‌های خود را از سنگ و در میان [[کوه]] می‌ساختند، اما آنگاه که بر اثر [[سرپیچی]] از [[دعوت]] [[حضرت صالح|صالح]]{{ع}} [[عذاب الهی]] فرود آمد، همین خانه‌های بس مستحکم نتوانست آنان را محافظت کند و به ویرانه‌ای تبدیل شد، به تصریح [[قرآن]]، ویرانه خانه‌های قوم ثمود تا [[عصر پیامبر]]{{صل}} باقی بوده است: {{متن قرآن|وَعَادًا وَثَمُودَ وَقَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ مَسَاكِنِهِمْ}}<ref>«و عاد و ثمود را (نیز عذاب کردیم) و بی‌گمان این از (آثار) زیستگاه‌هایشان برای شما پدیدار است». سوره عنکبوت، آیه ۳۸.</ref>. شواهد [[تاریخی]] نیز نشان می‌‌دهد که [[مردم]] [[مکه]] هنگام [[سفر]] تجارتی به [[شام]] از کنار [[سرزمین]] [[حجر]] که ویرانه‌های قوم ثمود در آن قرار داشت، عبور می‌کردند.
#'''ویرانه‌های [[قوم ثمود]]:''' [[ثمود]]، خانه‌های خود را از سنگ و در میان [[کوه]] می‌ساختند، اما آنگاه که بر اثر [[سرپیچی]] از [[دعوت]] [[حضرت صالح|صالح]]{{ع}} [[عذاب الهی]] فرود آمد، همین خانه‌های بس مستحکم نتوانست آنان را محافظت کند و به ویرانه‌ای تبدیل شد، به تصریح [[قرآن]]، ویرانه خانه‌های قوم ثمود تا [[عصر پیامبر]]{{صل}} باقی بوده است: {{متن قرآن|وَعَادًا وَثَمُودَ وَقَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ مَسَاكِنِهِمْ}}<ref>«و عاد و ثمود را (نیز عذاب کردیم) و بی‌گمان این از (آثار) زیستگاه‌هایشان برای شما پدیدار است». سوره عنکبوت، آیه ۳۸.</ref>. شواهد [[تاریخی]] نیز نشان می‌‌دهد که [[مردم]] [[مکه]] هنگام [[سفر]] تجارتی به [[شام]] از کنار [[سرزمین]] [[حجر]] که ویرانه‌های قوم ثمود در آن قرار داشت، عبور می‌کردند.
#'''بقایای آبادی [[قوم لوط]]:''' [[خداوند]] بر اثر [[گناهان]] پی در پی و [[زشت]] قوم لوط از [[آسمان]] بر آنان سنگ فرود آورد. با این حال، برای [[عبرت]] دیگران، گوشه‌هایی از ویرانه‌های آن را باقی گذاشت: {{متن قرآن|وَتَرَكْنَا فِيهَا آيَةً لِلَّذِينَ يَخَافُونَ الْعَذَابَ الْأَلِيمَ}}<ref>«و در آن نشانه‌ای برای آنان که از عذاب دردناک می‌هراسند وانهادیم» سوره ذاریات، آیه ۳۷.</ref>. از برخی [[آیات قرآن]] برمی آید که این ویرانه‌ها تا عصر [[پیامبر اکرم]]{{صل}} وجود داشته و [[اهل مکه]] در مسیر رفت و آمد خود به شام از کنار آن عبور می‌کرده‌اند: {{متن قرآن|وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِمْ مُصْبِحِينَ * وَبِاللَّيْلِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ }}<ref>«و شما پگاهان بر (ویرانه‌های) آنها می‌گذرید * و (نیز) شباهنگام؛ پس آیا نمی‌اندیشید؟» سوره صافات، آیه ۱۳۷-۱۳۸.</ref>
#'''بقایای آبادی [[قوم لوط]]:''' [[خداوند]] بر اثر [[گناهان]] پی در پی و [[زشت]] قوم لوط از [[آسمان]] بر آنان سنگ فرود آورد. با این حال، برای [[عبرت]] دیگران، گوشه‌هایی از ویرانه‌های آن را باقی گذاشت: {{متن قرآن|وَتَرَكْنَا فِيهَا آيَةً لِلَّذِينَ يَخَافُونَ الْعَذَابَ الْأَلِيمَ}}<ref>«و در آن نشانه‌ای برای آنان که از عذاب دردناک می‌هراسند وانهادیم» سوره ذاریات، آیه ۳۷.</ref>. از برخی [[آیات قرآن]] برمی آید که این ویرانه‌ها تا عصر [[پیامبر اکرم]]{{صل}} وجود داشته و [[اهل مکه]] در مسیر رفت و آمد خود به شام از کنار آن عبور می‌کرده‌اند: {{متن قرآن|وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِمْ مُصْبِحِينَ * وَبِاللَّيْلِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ }}<ref>«و شما پگاهان بر (ویرانه‌های) آنها می‌گذرید * و (نیز) شباهنگام؛ پس آیا نمی‌اندیشید؟» سوره صافات، آیه ۱۳۷-۱۳۸.</ref>
۲۲۷٬۳۹۸

ویرایش