دلیل عقلی بر وجود امام مهدی چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

| مدخل بالاتر      = [[مهدویت]] / [[ آشنایی با امام مهدی]] / [[وجود امام مهدی]] /  [[ضرورت عقلی وجود امام مهدی]]  

==عبارت‌های دیگری از این پرسش==

==پاسخ جامع اجمالی==

===[[امامت]] و [[دلیل عقلی]]===

*مسأله [[امامت]] یکی از مسائل [[علم کلام]] است که در اثبات آن باید از [[ادله عقلی]] استفاده شود، اما سؤال از [[تولد]]، [[زندگی]] و... [[امام]] جزء مسائلی است که [[عقل]] با استفاده از [[نقل]] به تحقیق در آنها می‌‌پردازد. [[وجود امام مهدی]]{{ع}} با [[روایات]] بسیاراثبات شده است؛ بنابراین وجود [[احادیث]] کثیر در [[دین اسلام]] و حتی در سایر [[ادیان]] بر [[وجود امام مهدی]]{{ع}} مستند به [[ادله عقلی]] هستند<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]] ، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۹۱ـ ۹۵.</ref>.

===برخی [[دلایل عقلی]] بر [[وجود امام مهدی]]{{ع}}===

*برخی از [[دلایل عقلی]] بر [[وجود امام مهدی]]{{ع}} از نظر [[متکلمین]] [[شیعه]] عبارت‌اند از:

#[[برهان علت غایی]]: تحقق‌‌بخشی [[غایت]] [[خلقت انسان]] در [[توحید]] تبلور می‌‌یابد و در گرو آن است که همواره در میان [[بشر]]، راهنمایان [[معصوم]] و برگزیده‌‌ای از جانب [[خداوند]] وجود داشته باشند و مصداق این [[هادیان الهی]]، [[پیامبران]] و [[انبیاء الهی]]{{ع}} هستند و از آنجا که باب [[نبوت]] با [[بعثت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} بسته شده است، پس [[هادیان الهی]] پس از ایشان همان [[امامان معصوم]]{{ع}} هستند و آخرین [[هادی]]، [[امام مهدی]]{{ع}} است<ref>ر.ک: [[علی رضا امامی میبدی|امامی میبدی، علی رضا]]، [[آموزه‌های مهدویت در آثار علامه طباطبائی (کتاب)|آموزه‌های مهدویت در آثار علامه طباطبائی]]، ص ۳۱ ـ ۴۷.</ref>.  

#[[برهان]] [[هدایت باطنی]]: [[ انسان]] غیر از [[حیات]] مادی [[دنیوی]] که از میان خواهد رفت، دارای [[حیات]] دیگری نیز هست که "[[حیات]] [[معنوی]]" نامیده می‌شود و برای رسیدن به [[حیات]] [[معنوی]] براساس آموزه‌های [[قرآنی]]: {{متن قرآن|أَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ}}<ref>«و آیا (داستان) آن کس که (به دل) مرده بود و زنده‌اش کردیم و برای او فروغی پدید آوردیم که با آن در میان مردم راه می‌رود» سوره انعام، آیه ۱۲۲.</ref> باید [[امام]] [[معصوم]] و [[پیشوایی]] وجود داشته باشد تا [[انسان‌ها]] را [[هدایت]] کند و [[زمین]] بدون [[انسان کامل]] مانند [[جسم]] بدون [[روح]] است و اینکه [[ریاست]] با اوست مقصود [[حکومت]] ظاهری او نیست بلکه گاهی در نهایت پنهانی به سر می‌‌برد و این [[امام]] همان کسی است که [[مردم]] او را [[قطب]] می‌نامند. [[ریاست]] [[جامعه]] با این [[انسان]] است اگرچه نشانی از او در دست نباشد<ref>شیخ اشراق، حکمة الاشراق، ج ۱، ص ۱۱ ـ ۱۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب، سید جعفر]] ، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۹۱ـ ۹۵؛ [[علی رضا امامی میبدی|امامی میبدی، علی رضا]]، [[آموزه‌های مهدویت در آثار علامه طباطبائی (کتاب)|آموزه‌های مهدویت در آثار علامه طباطبائی]]، ص ۳۱ ـ ۴۷.</ref>  

#[[برهان لطف]]: [[متکلمان]]، [[لطف]] را بر [[خداوند]] [[واجب]] می‌‏دانند زیرا او [[بندگان]] خود را [[عبث]] و بیهوده نیا‌فریده و راه رسیدن به [[هدف]] را برای ایشان فراهم می‌‏سازد ([[قاعده لطف]]) این قاعده ایجاب می‌‏کند در میان [[جامعه]] امامی باشد تا محور [[حق]] بوده و [[جامعه]] را از خطای‏ مطلق بازدارد<ref>علی اصغر رضوانی، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص ۲۶۷.</ref> و آنان را به [[سعادت]] [[حقیقی]] [[هدایت]] کند<ref>ر.ک: [[مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ص ۳۴، ۱۲۰.</ref>.  

#[[برهان حفظ شریعت]]: یکی دیگر از [[براهین]] مشهور "[[برهان حفظ شریعت]]" است. [[برهان حفظ شریعت]] ناظر به [[استمرار هدایت]] و بقاء آن است.  

#[[برهان فطرت]]: [[ انسان]] با نهاد خدادادی خود [[درک]] می‌کند هرگز [[جامعه]] بدون [[سرپرست]] و [[زمامداری]] که چرخ [[جامعه]] را به کار اندازد و هر یک از اجزای [[جامعه]] را به وظیفۀ [[اجتماعی]] خود وا‌دارد، نمی‌تواند به بقای خود ادامه دهد و در کمترین وقتی اجزای آن [[جامعه]] متلاشی شده وضع عمومیش به [[هرج و مرج]] گرفتار خواهد شد<ref>ر.ک: [[علی رضا امامی میبدی|امامی میبدی، علی رضا]]، [[آموزه‌های مهدویت در آثار علامه طباطبائی (کتاب)|آموزه‌های مهدویت در آثار علامه طباطبائی]]، ص ۳۱ ـ ۴۷.</ref>.

#محال بودن منع دائمی یا اکثری از راه [[ظلم و ستم]]: بر اساس [[دلیل عقلی]]، منع [[انسان]] در تمام [[عمر]] یا در اکثر عمرش تحت [[ظلم و ستم]] بودن محال است بنابراین باید روزگاری فرا رسد که [[ظلم و ستم]] با همۀ انوا‌عش از [[جامعۀ بشری]] رخت بربندد و روزگار [[عدل و داد]] از راه برسد و آن روزگار همان عصر طلایی [[ظهور منجی موعود]] و [[حکومت جهانی امام مهدی]]{{ع}} است<ref>ر.ک: [[محمود ملکی راد|ملکی راد، محمود]]، [[خانواده و زمینه‌سازی ظهور (کتاب)|خانواده و زمینه‌سازی ظهور]]، ص ۱۷۸ـ۱۸۲.</ref>.

#محال بودن منع دائمی یا اکثری از راه استخدام شهوات نسبت به [[عقل]]: [[ حکمت]] وجود [[عقل]] در [[انسان]]، ایجاد تعدیل در قوای مختلف [[انسانی]] و تشخیص خوبی و [[بدی]] [[افعال]] است؛ اما تا به امروز [[عقل]] نتوانسته در [[جایگاه]] اصلی خود بنشیند و به کار واقعی‌‌اش که [[تدبیر]] و [[فرماندهی]] وجود [[انسان]] است به طور کامل بپردازد؛ زیرا همواره در [[خدمت]] شهوات و قوای [[نفسانی]] بوده و آن را از مسیر طبیعی‌‌اش باز داشته است و این برخلاف اقتضای طبیعی [[عقل]] در وجود [[انسان]] است؛ پس باید روزی فرا رسد تا [[عقل]] [[بشر]] از [[اسارت]] و [[بردگی]] قوای [[نفسانی]] [[نجات]] یابد و [[رسالت]] خویش را به نحو اتم به انجام رساند؛ بنابراین [[عصر ظهور]]، عصر [[عقلانیت]] و [[حاکمیت]] ارزش‌های [[عقلانی]] و [[انسانی]] است. [[مردم]] در سایۀ [[رشد]] و کمال [[عقلانی]] به [[سعادت]] خواهند رسید. [[امام باقر]] {{ع}} فرمودند: «چون [[قائم]] ما [[قیام]] کند [[خداوند]] [[دست]] رحمتش را بر سر [[بندگان]] گذارد پس عقولشان را جمع کند و تا [[پیروی]] [[هوس]] نکنند و با یک دیگر [[اختلاف]] نورزند و در نتیجه خردشان کامل شود، [[متانت]] و خود نگهداریشان کامل شود»<ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ: إِذَا قَامَ قَائِمُنَا وَضَعَ اللَّهُ یَدَهُ عَلَی رُءُوسِ الْعِبَادِ فَجَمَعَ بِهَا عُقُولَهُمْ وَ کَمَلَتْ بِهِ أَحْلَامُهُمْ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۲۵؛ </ref>.<ref>ر.ک: [[محمود ملکی راد|ملکی راد، محمود]]، [[خانواده و زمینه‌سازی ظهور (کتاب)|خانواده و زمینه‌سازی ظهور]]، ص ۱۷۸ـ۱۸۲.</ref>

#فلسفۀ [[تاریخ]] و [[هدفمندی]] آن در پرتو [[ظهور منجی موعود]]: [[ظهور منجی موعود]]، سرمنزل متعالی و متکامل [[تاریخ]] بشری است، بر این اساس این معناداری [[تاریخ]] در [[فکر]] و [[ذهن]] [[بشر]] سایه انداخته و او را متوجه فرجام متعالی [[تاریخ]] ساخته است. این ایده در دورانی از [[تاریخ]] به کمال و تمام تحقق خواهد یافت و آن "عصر [[ظهور منجی موعود]]" است؛ پس معناداری [[تاریخ]] و [[کشف]] [[غایت]] و [[هدف]] آن می‌تواند منشأ توجه [[انسان‌‌ها]] به [[ظهور]] [[مصلح بزرگ]] باشد<ref>ر.ک: [[محمود ملکی راد|ملکی راد، محمود]]، [[خانواده و زمینه‌سازی ظهور (کتاب)|خانواده و زمینه‌سازی ظهور]]، ص ۱۷۸ـ۱۸۲.</ref>.

==پاسخ‌ها ودیدگاه‌های متفرقه==

[[رده:پرسش‌]]

[[رده:پرسش‌های مربوط به دلایل عقلی وجود امام مهدی‏]]