پرش به محتوا

شورا و مشورت: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۲۷: خط ۲۷:
*مشورت از [[ندامت]] و [[پشیمانی]] پیش‌گیری می‌کند. [[امام علی]] {{ع}} ضمن یادآوری این نکته مشورت نکردن را عامل [[پشیمانی]] ذکر می‌کند. در مقابل، اگر هنگام تصمیم‌گیری با افراد [[عاقل]] و صاحب‌نظر مشورت شود و تمام جوانب و زوایای مسئله مورد نظر، به‌دقت مورد بررسی قرار گیرد، معمولاً تصمیمی درست و معقول گرفته می‌شود و در نتیجه، [[ندامت]] و [[پشیمانی]] به دنبال نخواهد داشت. [[امام علی]] {{ع}} بر مشورت با افراد خردمند تأکید دارد و آن را عامل دوری از [[لغزش]] و [[پشیمانی]] می‌داند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 701-702.</ref>.
*مشورت از [[ندامت]] و [[پشیمانی]] پیش‌گیری می‌کند. [[امام علی]] {{ع}} ضمن یادآوری این نکته مشورت نکردن را عامل [[پشیمانی]] ذکر می‌کند. در مقابل، اگر هنگام تصمیم‌گیری با افراد [[عاقل]] و صاحب‌نظر مشورت شود و تمام جوانب و زوایای مسئله مورد نظر، به‌دقت مورد بررسی قرار گیرد، معمولاً تصمیمی درست و معقول گرفته می‌شود و در نتیجه، [[ندامت]] و [[پشیمانی]] به دنبال نخواهد داشت. [[امام علی]] {{ع}} بر مشورت با افراد خردمند تأکید دارد و آن را عامل دوری از [[لغزش]] و [[پشیمانی]] می‌داند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 701-702.</ref>.
==صفات و ویژگی‌های [[مشاوران]]==
==صفات و ویژگی‌های [[مشاوران]]==
*در منابع و متون [[اسلامی]]، به‌ویژه گزاره‌های [[علوی]]، ویژگی‌ها و خصوصیات زیادی، به‌عنوان شرایط طرف مشورت مطرح شده است؛ از جمله؛  
در منابع و متون [[اسلامی]]، به‌ویژه گزاره‌های [[علوی]]، ویژگی‌ها و خصوصیات زیادی، به‌عنوان شرایط طرف مشورت مطرح شده است؛ از جمله؛  
===خداترس بودن===
# '''خداترس بودن''': در مورد کسی که باید با او مشورت شود، داشتن این ویژگی مهم، لازم و ضروری است. [[حضرت]] [[امام صادق]] {{ع}} از [[امیرمؤمنان]] [[حضرت علی]] {{ع}} [[نقل]] می‌کند که فرمود: در کارهای خویش با کسانی مشورت کن که از [[خدا]] می‌ترسند، تا به راه درست و راست رهنمون شوی<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 702.</ref>.
*در مورد کسی که باید با او مشورت شود، داشتن این ویژگی مهم، لازم و ضروری است. [[حضرت]] [[امام صادق]] {{ع}} از [[امیرمؤمنان]] [[حضرت علی]] {{ع}} [[نقل]] می‌کند که فرمود: در کارهای خویش با کسانی مشورت کن که از [[خدا]] می‌ترسند، تا به راه درست و راست رهنمون شوی<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 702.</ref>.
# '''خردمند بودن: [[امام]] {{ع}} در موارد مختلفی سفارش کرده‌اند که با انسان‌های [[عاقل]] و خردمند مشورت شود، زیرا مشورت با اهل [[خرد]] و [[صاحب]] [[اندیشه]]، راه صواب را می‌نمایاند و [[انسان]] را از [[لغزش]] و [[خطا]] و [[پشیمانی]] مصون می‌دارد و هر کس با صاحبان [[خرد]] مشورت کند، به راه راست و درست رهنمون می‌شود<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 702.</ref>.
===خردمند بودن===
# '''بهره‌مندی از تجربه: مشورت با اهل تجربه می‌تواند [[انسان]] را در توانمندی‌های آنان شریک کند و از خطاهای گذشتگان مصون دارد و به مسیر درست رهنمون شود. در [[کلمات امام علی]] {{ع}} به مشورت با اهل تجربه سفارش و تأکید شده است. از نظر ایشان [[بهترین]] مشاور کسی است که دارای تجربه باشد و به‌همین [[دلیل]] [[رأی]] افراد [[سال‌خورده]] و مجرب بر دیگران ارجح است. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: [[اندیشه]] پیر نزد من دوست‌داشتنی‌تر از سرعت عمل [[جوان]] است<ref>{{متن حدیث|رَأْيُ الشَّيْخِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ جَلَدِ الْغُلَامِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۸۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 702.</ref>.
*[[امام]] {{ع}} در موارد مختلفی سفارش کرده‌اند که با انسان‌های [[عاقل]] و خردمند مشورت شود، زیرا مشورت با اهل [[خرد]] و [[صاحب]] [[اندیشه]]، راه صواب را می‌نمایاند و [[انسان]] را از [[لغزش]] و [[خطا]] و [[پشیمانی]] مصون می‌دارد و هر کس با صاحبان [[خرد]] مشورت کند، به راه راست و درست رهنمون می‌شود<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 702.</ref>.
# '''[[بخیل]] نبودن: در نظر [[امام علی]] {{ع}} مشاور نباید [[بخیل]] باشد. از این‌رو به [[مالک اشتر]] توصیه می‌کنند: افراد [[بخیل]] را در مشورت خود دخالت مده، زیرا تو را از [[احسان]] منصرف می‌کنند و از [[تهی‌دستی]] و [[فقر]] می‌ترسانند<ref>{{متن حدیث|وَلاَ تُدْخِلَنَّ فِي مَشُورَتِکَ بَخِيلاً يَعْدِلُ بِکَ عَنِ الْفَضْلِ وَ يَعِدُکَ الْفَقْرَ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۵۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 702.</ref>.
===بهره‌مندی از تجربه===
# '''[[شجاعت]]''': [[امام]] {{ع}} در [[عهدنامه مالک اشتر]] می‌فرماید: و نیز با افراد ترسو مشورت مکن، زیرا در [[کارها]] روحیه‌ات را تضعیف می‌کنند<ref>{{متن حدیث|وَلاَ جَبَاناً يُضْعِفُکَ عَنِ الاُمُورِ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۵۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 703.</ref>.
*مشورت با اهل تجربه می‌تواند [[انسان]] را در توانمندی‌های آنان شریک کند و از خطاهای گذشتگان مصون دارد و به مسیر درست رهنمون شود. در [[کلمات امام علی]] {{ع}} به مشورت با اهل تجربه سفارش و تأکید شده است. از نظر ایشان [[بهترین]] مشاور کسی است که دارای تجربه باشد و به‌همین [[دلیل]] [[رأی]] افراد [[سال‌خورده]] و مجرب بر دیگران ارجح است. [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: [[اندیشه]] پیر نزد من دوست‌داشتنی‌تر از سرعت عمل [[جوان]] است<ref>{{متن حدیث|رَأْيُ الشَّيْخِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ جَلَدِ الْغُلَامِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۸۶</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 702.</ref>.
# '''حریص نبودن: در منظر [[امام علی]] {{ع}} مشاور نباید حریص باشد. آن [[حضرت]] در ادامه ناممه به [[مالک اشتر]] می‌فرماید: هم‌چنین حریص را به مشورت مگیر، که [[حرص]] را با [[ستمگری]] در نظرت زینت می‌دهد<ref>{{متن حدیث|وَلاَ حَرِيصاً يُزَيِّنُ لَکَ الشَّرَهَ بِالْجَوْرِ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 703.</ref>.
 
# '''[[راست‌گویی]]''': مشاور باید دارای [[خصلت]] [[راست‌گویی]] باشد. [[امام]] در یکی از سفارش‌های می‌فرماید: با فرد [[دروغ‌گو]] مشورت نکن، زیرا او مانند سراب است و دور را در نظر تو نزدیک و نزدیک را در نظر تو دور می‌نمایاند<ref>{{متن حدیث|وَ إِیَّاكَ وَ مُصَادَقَةَ الْكَذَّابِ فَإِنَّهُ كَالسَّرَاب ِیُقَرِّبُ عَلَیْكَ الْبَعِیدَ وَ یُبَعِّدُ عَلَیْكَ الْقَرِیبَ}}؛ غررالحکم، ۱ / ۵۹۰</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 703.</ref>.
===[[بخیل]] نبودن===
*در نظر [[امام علی]] {{ع}} مشاور نباید [[بخیل]] باشد. از این‌رو به [[مالک اشتر]] توصیه می‌کنند: افراد [[بخیل]] را در مشورت خود دخالت مده، زیرا تو را از [[احسان]] منصرف می‌کنند و از [[تهی‌دستی]] و [[فقر]] می‌ترسانند<ref>{{متن حدیث|وَلاَ تُدْخِلَنَّ فِي مَشُورَتِکَ بَخِيلاً يَعْدِلُ بِکَ عَنِ الْفَضْلِ وَ يَعِدُکَ الْفَقْرَ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۵۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 702.</ref>.
 
===[[شجاعت]]===
*[[امام]] {{ع}} در [[عهدنامه مالک اشتر]] می‌فرماید: و نیز با افراد ترسو مشورت مکن، زیرا در [[کارها]] روحیه‌ات را تضعیف می‌کنند<ref>{{متن حدیث|وَلاَ جَبَاناً يُضْعِفُکَ عَنِ الاُمُورِ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۵۳</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 703.</ref>.
 
===حریص نبودن===
*در منظر [[امام علی]] {{ع}} مشاور نباید حریص باشد. آن [[حضرت]] در ادامه ناممه به [[مالک اشتر]] می‌فرماید: هم‌چنین حریص را به مشورت مگیر، که [[حرص]] را با [[ستمگری]] در نظرت زینت می‌دهد<ref>{{متن حدیث|وَلاَ حَرِيصاً يُزَيِّنُ لَکَ الشَّرَهَ بِالْجَوْرِ}}؛ نهج البلاغه، نامه ۵۳.</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 703.</ref>.
 
===[[راست‌گویی]]===
مشاور باید دارای [[خصلت]] [[راست‌گویی]] باشد. [[امام]] در یکی از سفارش‌های می‌فرماید: با فرد [[دروغ‌گو]] مشورت نکن، زیرا او مانند سراب است و دور را در نظر تو نزدیک و نزدیک را در نظر تو دور می‌نمایاند<ref>{{متن حدیث|وَ إِیَّاكَ وَ مُصَادَقَةَ الْكَذَّابِ فَإِنَّهُ كَالسَّرَاب ِیُقَرِّبُ عَلَیْكَ الْبَعِیدَ وَ یُبَعِّدُ عَلَیْكَ الْقَرِیبَ}}؛ غررالحکم، ۱ / ۵۹۰</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 703.</ref>.


==تصمیم‌گیری مشورتی، راهکاری [[اسلامی]] و [[علوی]]==
==تصمیم‌گیری مشورتی، راهکاری [[اسلامی]] و [[علوی]]==
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش