تفسیر عصر غیبت صغری: تفاوت میان نسخهها
←کتابهای تفسیری مفقود
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۱۳۷: | خط ۱۳۷: | ||
#تفسیر آیة الکرسی، اثر هادی<ref>ر.ک: نویهض، معجم المفسرین، ج۲، ص۷۲۸.</ref>؛ | #تفسیر آیة الکرسی، اثر هادی<ref>ر.ک: نویهض، معجم المفسرین، ج۲، ص۷۲۸.</ref>؛ | ||
#«کتاب التفسیر» یا «تفسیر الغاضری»؛ [[نجاشی]] با عنوان کتاب التفسیر و [[آقا بزرگ تهرانی]] با عنوان [[تفسیر الغاضری]] از این تفسیر خبر دادهاند<ref>ر.ک: رجال النجاشی، ص۳۴۱، رقم ۹۱۶؛ آقا بزرگ تهرانی، الذریعة، ج۴، ص۲۹۵، رقم ۱۳۰۰.</ref>. برخی گفتهاند این تفسیر به [[زبان عربی]] و به شیوۀ [[روایی]] است<ref>صدر حاج سید جوادی، دائرة المعارف تشیّع، ج۴، ص۴۹۳. درخور ذکر است که معلوم نیست این ویژگی را برای این تفسیر از کجا بهدست آوردهاند.</ref>. | #«کتاب التفسیر» یا «تفسیر الغاضری»؛ [[نجاشی]] با عنوان کتاب التفسیر و [[آقا بزرگ تهرانی]] با عنوان [[تفسیر الغاضری]] از این تفسیر خبر دادهاند<ref>ر.ک: رجال النجاشی، ص۳۴۱، رقم ۹۱۶؛ آقا بزرگ تهرانی، الذریعة، ج۴، ص۲۹۵، رقم ۱۳۰۰.</ref>. برخی گفتهاند این تفسیر به [[زبان عربی]] و به شیوۀ [[روایی]] است<ref>صدر حاج سید جوادی، دائرة المعارف تشیّع، ج۴، ص۴۹۳. درخور ذکر است که معلوم نیست این ویژگی را برای این تفسیر از کجا بهدست آوردهاند.</ref>. | ||
#تفسیر الصابونی<ref>ر.ک: آقا بزرگ تهرانی، الذریعة، ج۴، ص۲۷۸، رقم ۱۲۷۹.</ref> یا تفسیر معانی القرآن<ref>ر.ک: رجال النجاشی، ص۳۷۴.</ref>، | #تفسیر الصابونی<ref>ر.ک: آقا بزرگ تهرانی، الذریعة، ج۴، ص۲۷۸، رقم ۱۲۷۹.</ref> یا تفسیر معانی القرآن<ref>ر.ک: رجال النجاشی، ص۳۷۴.</ref>، صابونی؛ | ||
#کتاب التنزیه و ذکر متشابه القرآن، [[نوبختی]] | #کتاب التنزیه و ذکر متشابه القرآن، [[نوبختی]]<ref>ر.ک: رجال النجاشی، ص۶۴؛ بغدادی، هدیة العارفین، ج۵، ص۲۶۸؛ نویهض، معجم المفسرین، ج۱، ص۱۴۸.</ref>؛ | ||
#التفسیر<ref>ر.ک: داوودی، طبقات المفسرین، ج۲، ص۱۸۹.</ref> یا تفسیر القرآن<ref>ر.ک: کحاله، معجم المؤلفین، ج۱۰، ص۲۶۹.</ref>، جبّائی؛ [[سید بن طاووس]] با عنوان [[تفسیر ابی علی محمد بن عبدالوهاب الجبّائی]] از این تفسیر یاد کرده و خبر داده که آن، ده جلد و هر جلد دو جزء است و ۵۱ صفحه در ۲۵ فصل در [[نقد]] مطالبی از بیست جزء آن با تفصیل سخن گفته است<ref> ر.ک: سید بن طاووس، سعد السعود، ص۲۵۲-۳۰۳.</ref> که معلوم میشود تمام تفسیر را در [[اختیار]] داشته است. [[عادل نویهض]] نیز آن را با نام [[تفسیر القرآن]] ذکر کرده و گفته است: ده جلد میباشد و هیچ قسمتی از آن به ما نرسیده است. [[اشعری]] در کتاب [[تفسیر القرآن و الرد علی من خالف البیان من اهل الافك و البهتان]] آن را رد کرده است و گفته میشود که [[ابن فورک]] فراوان از تفسیر جبّائی بهره گرفته است<ref>نویهض، معجم المفسرین، ج۲، ص۵۷۰.</ref>. | #التفسیر<ref>ر.ک: داوودی، طبقات المفسرین، ج۲، ص۱۸۹.</ref> یا تفسیر القرآن<ref>ر.ک: کحاله، معجم المؤلفین، ج۱۰، ص۲۶۹.</ref>، جبّائی؛ [[سید بن طاووس]] با عنوان [[تفسیر ابی علی محمد بن عبدالوهاب الجبّائی]] از این تفسیر یاد کرده و خبر داده که آن، ده جلد و هر جلد دو جزء است و ۵۱ صفحه در ۲۵ فصل در [[نقد]] مطالبی از بیست جزء آن با تفصیل سخن گفته است<ref> ر.ک: سید بن طاووس، سعد السعود، ص۲۵۲-۳۰۳.</ref> که معلوم میشود تمام تفسیر را در [[اختیار]] داشته است. [[عادل نویهض]] نیز آن را با نام [[تفسیر القرآن]] ذکر کرده و گفته است: ده جلد میباشد و هیچ قسمتی از آن به ما نرسیده است. [[اشعری]] در کتاب [[تفسیر القرآن و الرد علی من خالف البیان من اهل الافك و البهتان]] آن را رد کرده است و گفته میشود که [[ابن فورک]] فراوان از تفسیر جبّائی بهره گرفته است<ref>نویهض، معجم المفسرین، ج۲، ص۵۷۰.</ref>. | ||
#متشابه القرآن، [[محمد بن عبدالوهاب بن سلام جبائی]]<ref>داوودی، طبقات المفسرین، ج۲، ص۱۸۹.</ref>؛ [[عادل نویهض]] گفته است: [[ابن ابی الحدید]] در [[شرح نهج البلاغه]]، ج۳، ص۳۴، ۵۱ و ۵۴، از این کتاب بدون اینکه نام ببرد اقتباس کرده است؛ همانگونه که [[ابو عمر احمد بن محمد بن حفص]] خلال نیز در کتاب [[الرد علی الجبریة و القدریة فی ما تعلقوا به من متشابه القرآن]] بر این کتاب [[اعتماد]] کرده است<ref>نویهض، معجم المفسرین، ج۲، ص۵۷۰.</ref>. | #متشابه القرآن، [[محمد بن عبدالوهاب بن سلام جبائی]]<ref>داوودی، طبقات المفسرین، ج۲، ص۱۸۹.</ref>؛ [[عادل نویهض]] گفته است: [[ابن ابی الحدید]] در [[شرح نهج البلاغه]]، ج۳، ص۳۴، ۵۱ و ۵۴، از این کتاب بدون اینکه نام ببرد اقتباس کرده است؛ همانگونه که [[ابو عمر احمد بن محمد بن حفص]] خلال نیز در کتاب [[الرد علی الجبریة و القدریة فی ما تعلقوا به من متشابه القرآن]] بر این کتاب [[اعتماد]] کرده است<ref>نویهض، معجم المفسرین، ج۲، ص۵۷۰.</ref>. | ||
#تفسیر القرآن، [[حسن بن علی بن حسن اطروش]] در دو جلد<ref>ر.ک: کحاله، معجم المؤلفین، ج۳، ص۲۵۲؛ نویهض، معجم المفسرین، ج۱، ص۱۴۲.</ref>؛ [[آقا بزرگ تهرانی]] این [[تفسیر]] را با عنوان تفسیر الاطروش آورده و در [[وصف]] مؤلفش گفته است: بین او و [[امام سجاد]]{{ع}} چهار [[پدر]] میباشد و در [[آمل]] [[طبرستان]] در سال ۳۰۲ یا ۳۰۴ [[شهید]] شده است و نیز خبر داده که [[ابو الفضل]] بن شهردویر در تفسیرش فراوان از این تفسیر نقل میکند و در الحدائق الوردیّه | #تفسیر القرآن، [[حسن بن علی بن حسن اطروش]] در دو جلد<ref>ر.ک: کحاله، معجم المؤلفین، ج۳، ص۲۵۲؛ نویهض، معجم المفسرین، ج۱، ص۱۴۲.</ref>؛ [[آقا بزرگ تهرانی]] این [[تفسیر]] را با عنوان تفسیر الاطروش آورده و در [[وصف]] مؤلفش گفته است: بین او و [[امام سجاد]]{{ع}} چهار [[پدر]] میباشد و در [[آمل]] [[طبرستان]] در سال ۳۰۲ یا ۳۰۴ [[شهید]] شده است و نیز خبر داده که [[ابو الفضل]] بن شهردویر در تفسیرش فراوان از این تفسیر نقل میکند و در الحدائق الوردیّه مؤلّف این تفسیر را معرفی کرده و گفته است: در این تفسیر به هزار [[بیت]] [[شعر]] [[احتجاج]] کرده است<ref>آقا بزرگ تهرانی، الذریعة، ج۴، ص۲۶۱، رقم ۱۲۲۱.</ref>. | ||
#غریب القرآن، [[احمد بن محمد بن رستم طبری]]<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۶۵؛ داوودی، طبقات المفسرین، ج۱، ص۷۲.</ref>؛ | #غریب القرآن، [[احمد بن محمد بن رستم طبری]]<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۶۵؛ داوودی، طبقات المفسرین، ج۱، ص۷۲.</ref>؛ | ||
#احکام القرآن، [[محمد بن احمد تمیمی]]<ref>نویهض، معجم المفسرین، ج۲، ص۴۷۲.</ref>؛ | #احکام القرآن، [[محمد بن احمد تمیمی]]<ref>نویهض، معجم المفسرین، ج۲، ص۴۷۲.</ref>؛ | ||
| خط ۱۵۳: | خط ۱۵۳: | ||
#تفسیر القرآن<ref>ر.ک: بغدادی، هدیة العارفین، ج۵، ص۴۴۴.</ref> یا التفسیر<ref>ر.ک: داوودی، طبقات المفسرین، ج۱، ص۲۳۰.</ref>، [[عبدالله بن سلیمان بن اشعث سجستانی]]؛ | #تفسیر القرآن<ref>ر.ک: بغدادی، هدیة العارفین، ج۵، ص۴۴۴.</ref> یا التفسیر<ref>ر.ک: داوودی، طبقات المفسرین، ج۱، ص۲۳۰.</ref>، [[عبدالله بن سلیمان بن اشعث سجستانی]]؛ | ||
#شریعة التفسیر، [[عبدالله بن سلیمان بن اشعث سجستانی]]<ref>ر.ک: بغدادی، هدیة العارفین، ج۵، ص۴۴۴؛ داوودی، طبقات المفسرین، ج۱، ص۲۳۱.</ref>؛ | #شریعة التفسیر، [[عبدالله بن سلیمان بن اشعث سجستانی]]<ref>ر.ک: بغدادی، هدیة العارفین، ج۵، ص۴۴۴؛ داوودی، طبقات المفسرین، ج۱، ص۲۳۱.</ref>؛ | ||
#التفسیر<ref>ر.ک: داوودی، طبقات المفسرین، ج۲، ص۵۰؛ ادنهوی، طبقات المفسرین، ص۵۴.</ref>، [[محمد نیشابوری]] در بیش از ده جلد<ref>ر.ک: ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۱۴، ص۴۹۲.</ref>؛ [[سیوطی]] گفته است: به آن تفسیر دست یافتهام؛ در شناخت حدیث و اختلافها در حد کامل است<ref>سیوطی، طبقات المفسرین، ص۹۱.</ref>. | |||
#احکام القرآن، [[فارسی قیروانی]] در ده جلد<ref>ر.ک: نویهض، معجم المفسرین، ج۲، ص۷۵۷.</ref>؛ | #احکام القرآن، [[فارسی قیروانی]] در ده جلد<ref>ر.ک: نویهض، معجم المفسرین، ج۲، ص۷۵۷.</ref>؛ | ||
#معانی القرآن، [[ابن | #معانی القرآن، [[ابن خیاط]]<ref>ر.ک: داوودی، طبقات المفسرین، ج۲، ص۸۴؛ حاج خلیفة، کشف الظنون، ج۲، ص۱۷۳۰؛ نویهض، معجم المفسرین، ج۲، ص۴۷۲.</ref>؛ | ||
#معانی القرآن، [[محمد بن احمد بن منصور نحوی]]<ref>ر.ک: داوودی، طبقات المفسرین، ج۲، ص۵۴؛ ادنهوی، طبقات المفسرین، ص۵۹.</ref>؛ | #معانی القرآن، [[محمد بن احمد بن منصور نحوی]]<ref>ر.ک: داوودی، طبقات المفسرین، ج۲، ص۵۴؛ ادنهوی، طبقات المفسرین، ص۵۹.</ref>؛ | ||
#احکام القرآن، [[احمد بن محمد بن سلامة ازدی مصری طحاوی حنفی]]<ref>ر.ک: داوودی، طبقات المفسرین، ج۱، ص۷۵.</ref>؛ | #احکام القرآن، [[احمد بن محمد بن سلامة ازدی مصری طحاوی حنفی]]<ref>ر.ک: داوودی، طبقات المفسرین، ج۱، ص۷۵.</ref>؛ | ||