پرش به محتوا

جنگ حنین در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='
جز (جایگزینی متن - 'نزول آیات' به 'نزول آیات')
جز (جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع ==')
خط ۴۱: خط ۴۱:
==[[ناخشنودی]] برخی مسلمانان از تقسیم [[غنایم]]==
==[[ناخشنودی]] برخی مسلمانان از تقسیم [[غنایم]]==
اختصاص سهم بیشتری از غنائم به «مؤلفة القلوب»، [[گلایه]] دیگران را به همراه داشت: مردی از [[بنی‌تمیم]] به نام حُرقوص بن [[زهیر]]، معروف به [[ذوالخویصره]]، پیامبر{{صل}} را به [[بی‌عدالتی]] متهم کرد! سخنان [[حرقوص]] برخی از [[اصحاب]] را برانگیخت تا او را بکشند؛ اما آن حضرت آنان را از این عمل بازداشت.<ref> المغازی، ج ۳، ص ۹۴۸ - ۹۴۹؛ السیرة النبویه، ج ۴، ص ۹۳۳؛ اسدالغابه، ج ۲، ص ۲۰.</ref> [[ناخشنودی]] [[انصار]] از چگونگی [[تقسیم غنائم]] جدی‌تر بود و [[معتقد]] بودند که [[پیامبر]]{{صل}} در پی [[مسلمان]] شدن [[قریشیان]]، دیگر به [[مردم مدینه]] اعتنا ندارد و از آنان رو برتافته است!<ref> تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۶۳. </ref> [[حسّان بن ثابت]]، شاعر [[خزرج]] نیز با اشعار گله‌آمیز خود بر [[نارضایتی]] انصار صحه گذارد.<ref> السیرة النبویه، ج ۴، ص ۹۳۴؛ البدایة والنهایه، ج ۴، ص ۳۶۱.</ref> وقتی خبر این ناخرسندی را [[سعد بن عباده خزرجی]] به پیامبر{{صل}} رساند، از سعد خواست تا [[انصار]] را برای شنیدن سخنان او در مکانی جدا از دیگر [[مسلمانان]] گرد هم آورد؛ آن گاه پیامبر{{صل}} [[راز]] [[اقدام]] خود را شرح کرد و همراه [[ستایش]] انصار و [[ستودن]] خدماتشان به آنان فرمود: آیا به این امر [[خشنود]] نیستید که آنان ([[قریش]]) با گاو و گوسفند به خانه‌های خود باز می‌گردند و شما همراه [[پیامبر خدا]]{{صل}} باز می‌گردید؟ سپس برای انصار و [[فرزندان]] و دودمانشان [[دعا]] کرد و فرمود: اگر [[هجرت]] نبود، [[دوست]] داشتم از انصار باشم. انصار با شنیدن این سخنان گریستند و از [[کردار]] خود پشیمان گشتند.<ref> المغازی، ج ۳، ص ۹۵۶ - ۹۵۸؛ السیرة النبویه، ج ۴، ص ۹۳۵؛ الطبقات، ج ۲، ص ۱۱۷.</ref> برخی از [[مفسران]]، [[نزول آیات]] {{متن قرآن|وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ}}<ref>«و برخی از ایشان درباره زکات‌ها بر تو خرده می‌گیرند؛ اگر از آن به آنان داده شود خرسند می‌شوند و اگر داده نشود ناگهان به خشم می‌آیند» سوره توبه، آیه ۵۸.</ref>، {{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا مَا آتَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَرَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ رَاغِبُونَ}}<ref>«و اگر آنها به آنچه خداوند و پیامبرش به آنان داده‌اند خرسند می‌شدند و می‌گفتند:» سوره توبه، آیه ۵۹.</ref> را در [[شأن]] معترضان به تقسیم غنائم می‌دانند.<ref> مجمع البیان، ج ۵، ص ۶۲ - ۶۳.</ref> [[خدا]] در این آیات از ناخرسندی برخی از [[یاران پیامبر]]{{صل}} از چگونگی تقسیم غنائم یاد کرده و [[خشنودی]] معترضان را از آنچه خدا و رسولش به آنها داده‌اند برای آنان شایسته‌تر می‌داند. از [[خمس]] [[غنائم]] [[حنین]] که یک چهارم آن به [[پیامبر]]{{صل}} اختصاص داشت، تنها یک اسب اشقر برای [[حضرت]] ماند <ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص ۵۱۵.</ref> و مانده سهم آن حضرت به دیگران بخشیده شد.<ref>الکامل، ج ۲، ص ۲۷۰.</ref> پس از آن، پیامبر{{صل}} پس از ۱۳ [[روز]] اقامت در جعرانه در همانجا [[احرام]] بست و در شب چهارشنبه ۱۲ روز باقی از [[ذی‌قعده]] برای انجام‌دادن [[عمره]] به [[مکه]] رفت <ref> الطبقات، ج ۲، ص ۱۵۴.</ref> و سپس به [[مدینه]] بازگشت.<ref>[[سید علی خیرخواه علوی|خیرخواه علوی، سید علی]]، [[حنین / غزوه (مقاله)|مقاله «حنین»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۱.</ref>.
اختصاص سهم بیشتری از غنائم به «مؤلفة القلوب»، [[گلایه]] دیگران را به همراه داشت: مردی از [[بنی‌تمیم]] به نام حُرقوص بن [[زهیر]]، معروف به [[ذوالخویصره]]، پیامبر{{صل}} را به [[بی‌عدالتی]] متهم کرد! سخنان [[حرقوص]] برخی از [[اصحاب]] را برانگیخت تا او را بکشند؛ اما آن حضرت آنان را از این عمل بازداشت.<ref> المغازی، ج ۳، ص ۹۴۸ - ۹۴۹؛ السیرة النبویه، ج ۴، ص ۹۳۳؛ اسدالغابه، ج ۲، ص ۲۰.</ref> [[ناخشنودی]] [[انصار]] از چگونگی [[تقسیم غنائم]] جدی‌تر بود و [[معتقد]] بودند که [[پیامبر]]{{صل}} در پی [[مسلمان]] شدن [[قریشیان]]، دیگر به [[مردم مدینه]] اعتنا ندارد و از آنان رو برتافته است!<ref> تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۶۳. </ref> [[حسّان بن ثابت]]، شاعر [[خزرج]] نیز با اشعار گله‌آمیز خود بر [[نارضایتی]] انصار صحه گذارد.<ref> السیرة النبویه، ج ۴، ص ۹۳۴؛ البدایة والنهایه، ج ۴، ص ۳۶۱.</ref> وقتی خبر این ناخرسندی را [[سعد بن عباده خزرجی]] به پیامبر{{صل}} رساند، از سعد خواست تا [[انصار]] را برای شنیدن سخنان او در مکانی جدا از دیگر [[مسلمانان]] گرد هم آورد؛ آن گاه پیامبر{{صل}} [[راز]] [[اقدام]] خود را شرح کرد و همراه [[ستایش]] انصار و [[ستودن]] خدماتشان به آنان فرمود: آیا به این امر [[خشنود]] نیستید که آنان ([[قریش]]) با گاو و گوسفند به خانه‌های خود باز می‌گردند و شما همراه [[پیامبر خدا]]{{صل}} باز می‌گردید؟ سپس برای انصار و [[فرزندان]] و دودمانشان [[دعا]] کرد و فرمود: اگر [[هجرت]] نبود، [[دوست]] داشتم از انصار باشم. انصار با شنیدن این سخنان گریستند و از [[کردار]] خود پشیمان گشتند.<ref> المغازی، ج ۳، ص ۹۵۶ - ۹۵۸؛ السیرة النبویه، ج ۴، ص ۹۳۵؛ الطبقات، ج ۲، ص ۱۱۷.</ref> برخی از [[مفسران]]، [[نزول آیات]] {{متن قرآن|وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ}}<ref>«و برخی از ایشان درباره زکات‌ها بر تو خرده می‌گیرند؛ اگر از آن به آنان داده شود خرسند می‌شوند و اگر داده نشود ناگهان به خشم می‌آیند» سوره توبه، آیه ۵۸.</ref>، {{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا مَا آتَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَرَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ رَاغِبُونَ}}<ref>«و اگر آنها به آنچه خداوند و پیامبرش به آنان داده‌اند خرسند می‌شدند و می‌گفتند:» سوره توبه، آیه ۵۹.</ref> را در [[شأن]] معترضان به تقسیم غنائم می‌دانند.<ref> مجمع البیان، ج ۵، ص ۶۲ - ۶۳.</ref> [[خدا]] در این آیات از ناخرسندی برخی از [[یاران پیامبر]]{{صل}} از چگونگی تقسیم غنائم یاد کرده و [[خشنودی]] معترضان را از آنچه خدا و رسولش به آنها داده‌اند برای آنان شایسته‌تر می‌داند. از [[خمس]] [[غنائم]] [[حنین]] که یک چهارم آن به [[پیامبر]]{{صل}} اختصاص داشت، تنها یک اسب اشقر برای [[حضرت]] ماند <ref>انساب الاشراف، ج ۱، ص ۵۱۵.</ref> و مانده سهم آن حضرت به دیگران بخشیده شد.<ref>الکامل، ج ۲، ص ۲۷۰.</ref> پس از آن، پیامبر{{صل}} پس از ۱۳ [[روز]] اقامت در جعرانه در همانجا [[احرام]] بست و در شب چهارشنبه ۱۲ روز باقی از [[ذی‌قعده]] برای انجام‌دادن [[عمره]] به [[مکه]] رفت <ref> الطبقات، ج ۲، ص ۱۵۴.</ref> و سپس به [[مدینه]] بازگشت.<ref>[[سید علی خیرخواه علوی|خیرخواه علوی، سید علی]]، [[حنین / غزوه (مقاله)|مقاله «حنین»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۱.</ref>.
== جستارهای وابسته ==


== منابع ==
== منابع ==
۴۱۵٬۰۷۸

ویرایش