بحث:جهاد: تفاوت میان نسخهها
←منابع
(←منابع) |
|||
| (۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
### [[جهاد با منافقان]] | ### [[جهاد با منافقان]] | ||
### [[جهاد با باغیان]] | ### [[جهاد با باغیان]] | ||
# چگونگی جهاد | # چگونگی جهاد: | ||
## آمادگی برای جنگ | |||
## عملیات جمعآوری اطلاعات | |||
## دعوت دشمن به اسلام | |||
## اولویت جنگ با دشمن نزدیک | |||
## رویارویی هنگام جنگ | |||
## رعایت آداب جنگ | |||
# آثار و [[برکات]] شرکت در جهاد | # آثار و [[برکات]] شرکت در جهاد | ||
# [[انگیزهها]] و اسباب شرکت در جهاد | # [[انگیزهها]] و اسباب شرکت در جهاد | ||
| خط ۷۲۱: | خط ۷۲۷: | ||
* [[وجوب جهاد]] به عنوان یک [[تکلیف]]، [[علی]] رغم ناگوار شمردن آن | * [[وجوب جهاد]] به عنوان یک [[تکلیف]]، [[علی]] رغم ناگوار شمردن آن | ||
* [[فرمان]] به [[جهاد در راه خدا]] | * [[فرمان]] به [[جهاد در راه خدا]] | ||
* [[اعلان]] [[جنگ]] [[حضرت سلیمان]] به [[قوم | * [[اعلان]] [[جنگ]] [[حضرت سلیمان]] به [[قوم سبأ]] | ||
* [[لزوم]] حرکت و [[بسیج]] به سوی جبهههای [[نبرد]] | * [[لزوم]] حرکت و [[بسیج]] به سوی جبهههای [[نبرد]] | ||
* هشدار به [[سستی]] کنندگان در [[جهاد]] | * هشدار به [[سستی]] کنندگان در [[جهاد]] | ||
| خط ۹۱۰: | خط ۹۱۶: | ||
* پیامد [[تخلف]]، [[محروم]] شدن از [[غنایم]] و شرکت در [[جهاد]] | * پیامد [[تخلف]]، [[محروم]] شدن از [[غنایم]] و شرکت در [[جهاد]] | ||
* [[دعوت]] به [[جهاد با مشرکان]]، [[آزمایش]] متخلفان پشیمان | * [[دعوت]] به [[جهاد با مشرکان]]، [[آزمایش]] متخلفان پشیمان | ||
* [[جنگ]] [[ | * [[جنگ]] [[بنیالمصطلق]] | ||
* [[تهدید]] [[منافقان]] به [[اخراج]] [[پیامبر]]{{صل}} از [[مدینه]] به هنگام بازگشت از [[جنگ]] [[ | * [[تهدید]] [[منافقان]] به [[اخراج]] [[پیامبر]]{{صل}} از [[مدینه]] به هنگام بازگشت از [[جنگ]] [[بنیالمصطلق]] | ||
* [[فتح مکه]] | * [[فتح مکه]] | ||
* [[وعده]] [[فتح مکه]] و ورود فوج فوج [[مردم]] به [[اسلام]] | * [[وعده]] [[فتح مکه]] و ورود فوج فوج [[مردم]] به [[اسلام]] | ||
| خط ۹۲۱: | خط ۹۲۷: | ||
* [[فرمان]] [[بسیج عمومی]] برای [[جهاد]] در [[جبهه]] [[تبوک]] | * [[فرمان]] [[بسیج عمومی]] برای [[جهاد]] در [[جبهه]] [[تبوک]] | ||
* [[اعلان]] [[آمادگی]] [[مؤمنان]] برای [[جهاد]] | * [[اعلان]] [[آمادگی]] [[مؤمنان]] برای [[جهاد]] | ||
* [[اشتیاق]] بکّائین به حضور در [[جنگ]] | * [[اشتیاق]] بکّائین به حضور در [[جنگ]] علیرغم نداشتن امکانات | ||
* تضمین [[پیروزی]] [[پیامبر]]{{صل}} از جانب [[خداوند]] | * تضمین [[پیروزی]] [[پیامبر]]{{صل}} از جانب [[خداوند]] | ||
* شرایط سخت [[جنگ تبوک]] | * شرایط سخت [[جنگ تبوک]] | ||
| خط ۹۳۹: | خط ۹۴۵: | ||
* [[پشیمانی]] سه تن از متخلفان [[جنگ تبوک]] و [[پذیرش توبه]] آنان | * [[پشیمانی]] سه تن از متخلفان [[جنگ تبوک]] و [[پذیرش توبه]] آنان | ||
* باز بودن [[راه]] [[توبه]] برای [[مؤمنان]] [[خطاکار]] و متخلّف از [[جنگ]] | * باز بودن [[راه]] [[توبه]] برای [[مؤمنان]] [[خطاکار]] و متخلّف از [[جنگ]] | ||
* [[سریّه]] [[ | * [[سریّه]] [[ذاتالسلاسل]] | ||
* [[سوگند]] به اسبان تیزرو در [[هجوم]] غافلگیرانه [[جنگ]] [[ | * [[سوگند]] به اسبان تیزرو در [[هجوم]] غافلگیرانه [[جنگ]] [[ذاتالسلاسل]] | ||
* [[سریّه]] عبداللَّه بن [[جحش]] | * [[سریّه]] عبداللَّه بن [[جحش]] | ||
* [[بازداشتن مردم از راه خدا]]، [[کفر]] ورزیدن و [[فتنه]]گری، گناهی بزرگتر از [[جنگ]] در [[ماههای حرام]] | * [[بازداشتن مردم از راه خدا]]، [[کفر]] ورزیدن و [[فتنه]]گری، گناهی بزرگتر از [[جنگ]] در [[ماههای حرام]] | ||
| خط ۱٬۳۰۳: | خط ۱٬۳۰۹: | ||
* [[بصیرت سیاسی]] و [[آگاهی]] بالا | * [[بصیرت سیاسی]] و [[آگاهی]] بالا | ||
* [[پایداری]] در مواضع [[حق]] و [[سازش ناپذیری]] در برابر [[ظلم]] | * [[پایداری]] در مواضع [[حق]] و [[سازش ناپذیری]] در برابر [[ظلم]] | ||
* [[شجاعت]] | * [[شجاعت]] وصفناپذیر | ||
* [[مشتاق]] به [[هدایت]] [[انسانها]] | * [[مشتاق]] به [[هدایت]] [[انسانها]] | ||
* [[اعتماد]] و [[توکل]] بر [[خداوند]] | * [[اعتماد]] و [[توکل]] بر [[خداوند]] | ||
| خط ۱٬۳۳۰: | خط ۱٬۳۳۶: | ||
* [[فرماندهی]] و [[مدیریت]] | * [[فرماندهی]] و [[مدیریت]] | ||
* [[لزوم]] و [[ضرورت]] [[فرماندهی]] | * [[لزوم]] و [[ضرورت]] [[فرماندهی]] | ||
* [[ | * [[شایستهسالاری]] در [[نصب]] [[فرماندهی]] | ||
* استفاده از [[فرماندهان]] نیرومند، با تجربه و خیراندیش در [[جنگ]] | * استفاده از [[فرماندهان]] نیرومند، با تجربه و خیراندیش در [[جنگ]] | ||
* ویژگیهای [[فرمانده]] مکتبی | * ویژگیهای [[فرمانده]] مکتبی | ||
| خط ۱٬۳۴۰: | خط ۱٬۳۴۶: | ||
* با [[تقوا]]، کنترل کننده [[هوسها]] و پرهیزگر از پرخاشگری | * با [[تقوا]]، کنترل کننده [[هوسها]] و پرهیزگر از پرخاشگری | ||
* [[قاطع]] در سرکوبی [[شورشگران]] و حلّ بحرانها | * [[قاطع]] در سرکوبی [[شورشگران]] و حلّ بحرانها | ||
* [[مالک اشتر]]، [[اسوه]] [[فرماندهان]] ([[بنده | * [[مالک اشتر]]، [[اسوه]] [[فرماندهان]] ([[بنده خدا]]، هوشیار، [[شجاع]]، [[خیرخواه]]، [[مطیع]] | ||
* [[حفظ]] سلسه مراتب در [[فرماندهی]] | * [[حفظ]] سلسه مراتب در [[فرماندهی]] | ||
* [[وظایف]] و اختیارت | * [[وظایف]] و اختیارت | ||
| خط ۱٬۴۷۶: | خط ۱٬۴۸۲: | ||
* [[نیایش]] [[امام علی]]{{ع}} در [[نبرد]] | * [[نیایش]] [[امام علی]]{{ع}} در [[نبرد]] | ||
* عوامل [[آرامش]] و تقویت [[روحیه]] در [[دعاهای امام سجاد]]{{ع}} | * عوامل [[آرامش]] و تقویت [[روحیه]] در [[دعاهای امام سجاد]]{{ع}} | ||
* | * [[سوارهنظام]] | ||
* [[سوگند]] به اسب [[مجاهدان]] | * [[سوگند]] به اسب [[مجاهدان]] | ||
* [[رزمندگان]] | * [[رزمندگان]] [[سوارهنظام]]، مورد [[عنایت ویژه]] [[خداوند]] | ||
* [[تجهیز]] سواره و پیاده [[نظام]] از سوی [[پیامبر]] هنگام رسیدن به [[دشمن]] | * [[تجهیز]] سواره و پیاده [[نظام]] از سوی [[پیامبر]] هنگام رسیدن به [[دشمن]] | ||
* [[پاداش]] تهیه و آماده داشتن مرکب برای [[جبهه]] | * [[پاداش]] تهیه و آماده داشتن مرکب برای [[جبهه]] | ||
| خط ۱٬۵۴۰: | خط ۱٬۵۴۶: | ||
* [[شهادت]]، نتیجه [[معامله با خدا]] | * [[شهادت]]، نتیجه [[معامله با خدا]] | ||
* نشان دادن [[مقام]] و جایگاه [[شهیدان کربلا]] به آنان | * نشان دادن [[مقام]] و جایگاه [[شهیدان کربلا]] به آنان | ||
* [[شهید]] | * [[شهید اول]]ین کسی که وارد [[بهشت]] میشود | ||
* [[شهادت]] [[راه]] [[رسیدن به کمال]] | * [[شهادت]] [[راه]] [[رسیدن به کمال]] | ||
* [[پاداش شهید]] تا [[داوری]] بین [[بهشت و جهنم]] | * [[پاداش شهید]] تا [[داوری]] بین [[بهشت و جهنم]] | ||
| خط ۱٬۵۹۶: | خط ۱٬۶۰۲: | ||
* اطلاعات و [[حفاظت]] | * اطلاعات و [[حفاظت]] | ||
* تأکید [[امام علی]]{{ع}} بر اعزام عناصر اطلاعاتی [[جهت]] کسب خبر | * تأکید [[امام علی]]{{ع}} بر اعزام عناصر اطلاعاتی [[جهت]] کسب خبر | ||
* [[فرمان]] [[امیر مؤمنان]]{{ع}} به [[مالک اشتر]] در مورد | * [[فرمان]] [[امیر مؤمنان]]{{ع}} به [[مالک اشتر]] در مورد جمعآوری اطلاعات | ||
* [[اقدام]] [[امیر مؤمنان]]{{ع}} بر جمعآوری [[اخبار]] از [[خوارج]] | * [[اقدام]] [[امیر مؤمنان]]{{ع}} بر جمعآوری [[اخبار]] از [[خوارج]] | ||
* [[شناسایی]] نقاط [[ضعف]] [[دشمن]] | * [[شناسایی]] نقاط [[ضعف]] [[دشمن]] | ||
| خط ۱٬۶۱۰: | خط ۱٬۶۱۶: | ||
* عدم کارآیی کثرت نیرو و ساز و برگ نظامی [[دشمنان]] در مقابل [[حق]] و [[اهل]] [[ایمان]] | * عدم کارآیی کثرت نیرو و ساز و برگ نظامی [[دشمنان]] در مقابل [[حق]] و [[اهل]] [[ایمان]] | ||
* مرعوب و هراسناک بودن [[دشمنان]] از لحاظ [[روحی]] | * مرعوب و هراسناک بودن [[دشمنان]] از لحاظ [[روحی]] | ||
* [[اختلاف]] و پراکندگی دلها، | * [[اختلاف]] و پراکندگی دلها، علیرغم [[اتّحاد]] ظاهری | ||
* [[روحیات]] [[فرماندهان]] [[دشمن]] | * [[روحیات]] [[فرماندهان]] [[دشمن]] | ||
* توجّه به [[ضعف]] و [[قوّت]] [[روحیات]] [[فرماندهان]] [[دشمن]] | * توجّه به [[ضعف]] و [[قوّت]] [[روحیات]] [[فرماندهان]] [[دشمن]] | ||
| خط ۱٬۷۲۹: | خط ۱٬۷۳۵: | ||
* [[وحدت]] [[فرماندهی]] | * [[وحدت]] [[فرماندهی]] | ||
* غافلگیری [[یهود]] [[بنی نضیر]] | * غافلگیری [[یهود]] [[بنی نضیر]] | ||
* [[هجوم]] غافلگیرانه در [[جنگ]] [[ | * [[هجوم]] غافلگیرانه در [[جنگ]] [[ذاتالسلاسل]] توسط [[علی]]{{ع}} | ||
* تعقیب غافلگیرانه [[دشمن]] در حمراء الاسد | * تعقیب غافلگیرانه [[دشمن]] در حمراء الاسد | ||
* تمرکز قوا | * تمرکز قوا | ||
| خط ۱٬۸۱۸: | خط ۱٬۸۲۴: | ||
* [[ارزش]] [[جهاد مالی]] در [[راه خدا]] | * [[ارزش]] [[جهاد مالی]] در [[راه خدا]] | ||
* [[جهاد مالی]] همسنگ [[جهاد جانی]] | * [[جهاد مالی]] همسنگ [[جهاد جانی]] | ||
* [[مالیات]]، پشتوانه هزینه [[سپاهیان | * [[مالیات]]، پشتوانه هزینه [[سپاهیان اسلام]] | ||
* [[جهاد با مال]] و [[جان]] از [[لوازم ایمان]] | * [[جهاد با مال]] و [[جان]] از [[لوازم ایمان]] | ||
* [[پاداش]] [[جهاد مالی]] | * [[پاداش]] [[جهاد مالی]] | ||
| خط ۱٬۸۵۴: | خط ۱٬۸۶۰: | ||
* سهم [[مهاجر]] و [[انصار]] [[مدینه]] | * سهم [[مهاجر]] و [[انصار]] [[مدینه]] | ||
* سهم [[رزمندگان]] | * سهم [[رزمندگان]] | ||
* سهم | * سهم [[سوارهنظام]] و پیاده [[نظام]] از [[غنایم]] | ||
* اختصاص [[غنایم]] [[جنگی]] به [[رزمندگان]] حاضر در [[جبهه]] | * اختصاص [[غنایم]] [[جنگی]] به [[رزمندگان]] حاضر در [[جبهه]] | ||
* سهم [[لشکر]] الحاقی به [[رزمندگان]] از [[غنایم]] | * سهم [[لشکر]] الحاقی به [[رزمندگان]] از [[غنایم]] | ||
| خط ۲٬۱۷۶: | خط ۲٬۱۸۲: | ||
* ۸. [[پارسایی]] در اسباب مادی | * ۸. [[پارسایی]] در اسباب مادی | ||
* ۹. [[استغاثه]] | * ۹. [[استغاثه]] | ||
* | * ه) [[وظایف]] [[مجاهدان]] | ||
* مقدمه | * مقدمه | ||
* [[مرزبانی]] از [[دین]] و مرزهای [[اسلامی]] | * [[مرزبانی]] از [[دین]] و مرزهای [[اسلامی]] | ||
| خط ۲٬۵۸۱: | خط ۲٬۵۸۷: | ||
* ۱. [[سریه عبدالله بن جحش]] | * ۱. [[سریه عبدالله بن جحش]] | ||
* ۲. [[سریه رجیع]] | * ۲. [[سریه رجیع]] | ||
* ۳. [[سریه | * ۳. [[سریه ذاتالسلاسل]] | ||
* غزوههای ذکر نشده در [[قرآن]] | * غزوههای ذکر نشده در [[قرآن]] | ||
* برخی سریههای ذکر نشده در [[قرآن]] | * برخی سریههای ذکر نشده در [[قرآن]] | ||
| خط ۲٬۶۳۷: | خط ۲٬۶۴۳: | ||
اما به نظر میرسد [[حدیث]] دوم به لحاظ دلالی تام بوده، براساس آن، [[جهاد ابتدایی]] متوقف بر [[اذن امام]] [[معصوم]]{{ع}} نیست؛ مگر آنکه گفته شود [[امام]]{{ع}} در این [[حدیث]] به دنبال پاسخ اصلی نیست؛ زیرا سؤالکننده به [[امامت]] و [[عصمت]] ایشان [[معتقد]] نبوده تا [[امام]] بخواهد بگوید که جهاد، مشروط به [[اذن امام]] [[معصوم]]{{ع}} است.<ref>برخی محققان این ایراد را پاسخ دادهاند. البته به نظر میرسد پاسخ دادهشده وافی به مقصود نیست (محمد مؤمن قمی، کلمات سديدة فی مسائل جديدة، ص۳۴۹ و ۳۵۰).</ref> در این صورت باز هم از طریق اصل [[برائت]] میتوان گفت [[جهاد ابتدایی]] مشروط به [[اذن]] [[معصوم]] نیست؛ زیرا عملاً دلیلی محکم بر [[وجوب]] آن اقامه نشده است، و دلیلی نیز بر [[تحریم]] [[جهاد ابتدایی]] بدون [[اذن امام]] نداریم؛ پس [[اباحه]] آن [[اثبات]] میشود.<ref>ر. ک. [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]]، ص۲۷۶ تا ۲۷۹.</ref>. | اما به نظر میرسد [[حدیث]] دوم به لحاظ دلالی تام بوده، براساس آن، [[جهاد ابتدایی]] متوقف بر [[اذن امام]] [[معصوم]]{{ع}} نیست؛ مگر آنکه گفته شود [[امام]]{{ع}} در این [[حدیث]] به دنبال پاسخ اصلی نیست؛ زیرا سؤالکننده به [[امامت]] و [[عصمت]] ایشان [[معتقد]] نبوده تا [[امام]] بخواهد بگوید که جهاد، مشروط به [[اذن امام]] [[معصوم]]{{ع}} است.<ref>برخی محققان این ایراد را پاسخ دادهاند. البته به نظر میرسد پاسخ دادهشده وافی به مقصود نیست (محمد مؤمن قمی، کلمات سديدة فی مسائل جديدة، ص۳۴۹ و ۳۵۰).</ref> در این صورت باز هم از طریق اصل [[برائت]] میتوان گفت [[جهاد ابتدایی]] مشروط به [[اذن]] [[معصوم]] نیست؛ زیرا عملاً دلیلی محکم بر [[وجوب]] آن اقامه نشده است، و دلیلی نیز بر [[تحریم]] [[جهاد ابتدایی]] بدون [[اذن امام]] نداریم؛ پس [[اباحه]] آن [[اثبات]] میشود.<ref>ر. ک. [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]]، ص۲۷۶ تا ۲۷۹.</ref>. | ||
==جهاد== | |||
به هر کوششی که برای [[بزرگداشت]] [[حق]] انجام گیرد، جهاد گویند<ref>جمعی از نویسندگان، دائره المعارف تشیع، ج۵، ص۵۳۲.</ref>. اگر این [[کوشش]] در قالب [[حرکت]] نظامی باشد، همان نبردهای [[دفاعی]] یا ابتدایی است که [[مسلمانان]] برای [[حفظ دین]] یا گسترش آن در [[پیروی از امام]] و [[رهبر]] خویش انجام میدهند. این واژه، اصطلاحی [[شرعی]] است که [[اسلام]] آن را برای پیکارها به کار برده و بار ارزشی آن آشکار است. پیش از اسلام، از دو واژه برای [[نبرد]] استفاده میکردند: [[غزوه]] و [[حرب]]. واژه شناسان، غزوه را به معنای [[طلب]] میدانند؛ چون نبردهای قبیلهها برای [[غارت]] و کسب روزی انجام میشد. واژه حرب، اعم از غزوه است و بیشتر درباره جنگهای بزرگ بین [[حکومتها]] به کار برده میشود. فرق دیگر این دو واژه، آن است که در غزوه، معمولاً حرکت [[سپاهیان]] و [[حمله]] آنان ناگهانی بود، ولی در حرب، دو [[حکومت]] از [[لشکرکشی]] یکدیگر [[آگاه]] میشدند. البته [[عربها]] واژههای دیگری نیز برای غزوه یا حرب به کار میبردند. برای نمونه، اگر غزوه شب رخ میداد، آن را «البیات» میگفتند. | |||
با توجه به آنچه گذشت، [[زیبایی]] واژه جهاد آشکار میشود. در [[آیهها]] و [[روایتها]]، بیشتر از این واژه استفاده شده است<ref>نک: سوره نساء، آیه ۷۵، ۹۵؛ سوره توبه، آیه ۱۲، ۲۴؛ سوره تحریم، آیه ۹؛ سوره محمد، آیه ۳۱؛ سوره انفال، آیه ۶۵؛ میزان الحکمه، ج۲، صص۸۳۳ - ۸۴۷.</ref>.<ref>[[مهدی غلامی|غلامی، مهدی]]، [[سیره و اخلاق نظامی پیامبر اعظم (کتاب)|سیره و اخلاق نظامی پیامبر اعظم]]، ص ۶۱.</ref> | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||