پرش به محتوا

عبرت در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '
جز (جایگزینی متن - 'نزول آیات' به 'نزول آیات')
جز (جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن ')
خط ۱۰۱: خط ۱۰۱:
#{{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نُهُوا عَنِ النَّجْوَى ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَيَتَنَاجَوْنَ بِالْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَمَعْصِيَتِ الرَّسُولِ وَإِذَا جَاءُوكَ حَيَّوْكَ بِمَا لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ اللَّهُ وَيَقُولُونَ فِي أَنْفُسِهِمْ لَوْلَا يُعَذِّبُنَا اللَّهُ بِمَا نَقُولُ حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُ يَصْلَوْنَهَا فَبِئْسَ الْمَصِيرُ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که آنان را از رازگویی باز می‌دارند سپس به آنچه از آن بازداشته شده‌اند، باز می‌گردند و به گناه و دشمنخویی و نافرمانی با پیامبر، با هم رازگویی می‌کنند و چون نزد تو می‌آیند به گونه‌ای تو را درود می‌گویند که خداوند آن گونه تو را درود نگفته است و با خویش می‌گویند: چرا خداوند برای آنچه می‌گوییم ما را عذاب نمی‌کند؟ دوزخ، آنان را بس، که به آن در می‌آیند و این پایانه، بد است» سوره مجادله، آیه ۸.</ref>
#{{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نُهُوا عَنِ النَّجْوَى ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَيَتَنَاجَوْنَ بِالْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَمَعْصِيَتِ الرَّسُولِ وَإِذَا جَاءُوكَ حَيَّوْكَ بِمَا لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ اللَّهُ وَيَقُولُونَ فِي أَنْفُسِهِمْ لَوْلَا يُعَذِّبُنَا اللَّهُ بِمَا نَقُولُ حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُ يَصْلَوْنَهَا فَبِئْسَ الْمَصِيرُ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریسته‌ای که آنان را از رازگویی باز می‌دارند سپس به آنچه از آن بازداشته شده‌اند، باز می‌گردند و به گناه و دشمنخویی و نافرمانی با پیامبر، با هم رازگویی می‌کنند و چون نزد تو می‌آیند به گونه‌ای تو را درود می‌گویند که خداوند آن گونه تو را درود نگفته است و با خویش می‌گویند: چرا خداوند برای آنچه می‌گوییم ما را عذاب نمی‌کند؟ دوزخ، آنان را بس، که به آن در می‌آیند و این پایانه، بد است» سوره مجادله، آیه ۸.</ref>


'''نکته''': [[خداوند]] نگاه عبرت‌آمیز پیامبرش را با واژه {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ}} به - نجوی - رازگویی آزاردهنده و گناه‌آلود [[مخالفان]] [[دعوت]] جلب می‌کند و می‌گوید: آیا نمی‌بینی کسانی را که از نجوی منع شده‌اند {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نُهُوا عَنِ النَّجْوَى}} سپس به آن‌چه از آن منع شده بودند باز می‌گردند {{متن قرآن|ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا نُهُوا عَنْهُ}} و برای [[گناه]] {{متن قرآن|وَيَتَنَاجَوْنَ بِالْإِثْمِ}} و تعدّی {{متن قرآن|وَالْعُدْوَانِ}} و نافرمانیِ [[فرستاده خدا]] با یک‌دیگر نجوی می‌کنند، {{متن قرآن|وَمَعْصِيَتِ الرَّسُولِ}} [[علامه طباطبایی]] مینویسد مقابله‌ای که در این [[آیه شریفه]] بین [[اثم]] و [[عدوان]] و [[معصیت رسول]] واقع شده، می‌فهماند که منظور از “اثم” آن قسم اعمالی است که اثر سوء دارد، ولی اثر سوئش از مرتکب آن به دیگران [[تجاوز]] نمی‌کند، نظیر می‌گساری و قمار و بی‌نمازی که صرفاً مربوط به [[حق]] اللَّه است. و منظور از کلمه “عدوان” آن [[اعمال]] [[زشتی]] است که ضررش دامن‌گیر دیگران می‌شود، و [[گناهان]] مربوط به [[حق الناس]] است که [[مردم]] از آن متضرر و متأذی می‌شوند. و این دو قسم هر دو از موارد [[معصیت]] اللّه است. و سومی که [[معصیت]] الرسول باشد عبارت است از اعمالی که [[مخالفت]] با [[خدا]] نیست، اعمالی که از نظر [[شرع]] جائز است، و [[رسول خدا]]{{صل}} از طرف [[خدای تعالی]] درباره آنها نه امری فرموده و نه نهیی کرده، لیکن از طرف خودش و به منظور تأمین [[مصالح]] [[امت]] دستوری صادر فرموده، مانند نجوایی که مشتمل بر [[معصیت خدا]] نیست، لیکن [[رسول خدا]]{{صل}} که ولی [[امت]] است، و از خود [[امت]] اختیاراتش در امور مربوط به [[امت]] بیشتر است، [[دستور]] داده که از آن اجتناب ورزند. بنابراین، نجوی دو قسم می‌تواند باشد، یکی اصل این عمل، صرف‌نظر از اینکه [[معصیت خدا]] باشد یا نباشد، که [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|الَّذِينَ نُهُوا عَنِ النَّجْوَى ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا نُهُوا عَنْهُ}} مرتکبین آن را [[مذمت]] و [[توبیخ]] می‌کرد، و می‌فرمود که [[مسلمین]] از این عمل [[نهی]] شده‌اند. – و البته شاید به [[دلیل]] اثرات سوءاجتماعی و ایجاد [[اضطراب]] و تحریک رقابت‌ها و بدگمانی‌ها در [[جامعه]] باشد - و دوم آن نجوایی که مشتمل بر انواعی از [[گناهان]] باشد که [[آیه]] مورد بحث از آن [[نهی]] و مرتکبین آن را [[مذمت]] و [[توبیخ]] می‌کند، و این مرتکبین عبارتند از [[منافقین]] و بیماردلان از [[مؤمنین]] که بسیار نجوی می‌کردند، و با این عمل خود [[مؤمنین]] را ناراحت و [[اندوهگین]] می‌ساختند<ref>ترجمه تفسیر المیزان، ج۱۹، ص۳۲۴.</ref>.  
'''نکته''': [[خداوند]] نگاه عبرت‌آمیز پیامبرش را با واژه {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ}} به - نجوی - رازگویی آزاردهنده و گناه‌آلود [[مخالفان]] [[دعوت]] جلب می‌کند و می‌گوید: آیا نمی‌بینی کسانی را که از نجوی منع شده‌اند {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نُهُوا عَنِ النَّجْوَى}} سپس به آن‌چه از آن منع شده بودند باز می‌گردند {{متن قرآن|ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا نُهُوا عَنْهُ}} و برای [[گناه]] {{متن قرآن|وَيَتَنَاجَوْنَ بِالْإِثْمِ}} و تعدّی {{متن قرآن|وَالْعُدْوَانِ}} و نافرمانیِ [[فرستاده خدا]] با یک‌دیگر نجوی می‌کنند، {{متن قرآن|وَمَعْصِيَتِ الرَّسُولِ}} [[علامه طباطبایی]] مینویسد مقابله‌ای که در این [[آیه شریفه]] بین [[اثم]] و [[عدوان]] و [[معصیت رسول]] واقع شده، می‌فهماند که منظور از “اثم” آن قسم اعمالی است که اثر سوء دارد، ولی اثر سوئش از مرتکب آن به دیگران [[تجاوز]] نمی‌کند، نظیر می‌گساری و قمار و بی‌نمازی که صرفاً مربوط به [[حق]] اللَّه است. و منظور از کلمه “عدوان” آن [[اعمال]] [[زشتی]] است که ضررش دامن‌گیر دیگران می‌شود، و [[گناهان]] مربوط به [[حق الناس]] است که [[مردم]] از آن متضرر و متأذی می‌شوند. و این دو قسم هر دو از موارد [[معصیت]] اللّه است. و سومی که [[معصیت]] الرسول باشد عبارت است از اعمالی که [[مخالفت]] با [[خدا]] نیست، اعمالی که از نظر [[شرع]] جائز است، و [[رسول خدا]]{{صل}} از طرف [[خدای تعالی]] درباره آنها نه امری فرموده و نه نهیی کرده، لکن از طرف خودش و به منظور تأمین [[مصالح]] [[امت]] دستوری صادر فرموده، مانند نجوایی که مشتمل بر [[معصیت خدا]] نیست، لکن [[رسول خدا]]{{صل}} که ولی [[امت]] است، و از خود [[امت]] اختیاراتش در امور مربوط به [[امت]] بیشتر است، [[دستور]] داده که از آن اجتناب ورزند. بنابراین، نجوی دو قسم می‌تواند باشد، یکی اصل این عمل، صرف‌نظر از اینکه [[معصیت خدا]] باشد یا نباشد، که [[آیه شریفه]] {{متن قرآن|الَّذِينَ نُهُوا عَنِ النَّجْوَى ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا نُهُوا عَنْهُ}} مرتکبین آن را [[مذمت]] و [[توبیخ]] می‌کرد، و می‌فرمود که [[مسلمین]] از این عمل [[نهی]] شده‌اند. – و البته شاید به [[دلیل]] اثرات سوءاجتماعی و ایجاد [[اضطراب]] و تحریک رقابت‌ها و بدگمانی‌ها در [[جامعه]] باشد - و دوم آن نجوایی که مشتمل بر انواعی از [[گناهان]] باشد که [[آیه]] مورد بحث از آن [[نهی]] و مرتکبین آن را [[مذمت]] و [[توبیخ]] می‌کند، و این مرتکبین عبارتند از [[منافقین]] و بیماردلان از [[مؤمنین]] که بسیار نجوی می‌کردند، و با این عمل خود [[مؤمنین]] را ناراحت و [[اندوهگین]] می‌ساختند<ref>ترجمه تفسیر المیزان، ج۱۹، ص۳۲۴.</ref>.  


'''نتیجه''': در [[آیات]] فوق این موضوعات درباره این که [[خداوند]] نگاه عبرت‌آمیز [[پیامبر]] را به رفتار‌شناسی انسان‌های [[غافل]] و [[گناهکار]] و [[عاقبت]] و نتیجه اعمالشان جلب کرده، مطرح گردیده است:
'''نتیجه''': در [[آیات]] فوق این موضوعات درباره این که [[خداوند]] نگاه عبرت‌آمیز [[پیامبر]] را به رفتار‌شناسی انسان‌های [[غافل]] و [[گناهکار]] و [[عاقبت]] و نتیجه اعمالشان جلب کرده، مطرح گردیده است:
۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش