علم امام علی: تفاوت میان نسخه‌ها

علم امام علی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۲

۶٬۷۹۸ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۲

←‏جستارهای وابسته

دیداریویکی‌متن

Bahmani

مدیران

۱۳۳٬۹۶۰

ویرایش

@@ خط ۴۴: / خط ۴۴: @@
 در پایان یادآور می‌شویم [[برهان]] “علم” یا “اعلمیت” بر [[امامت امیرالمؤمنین]]{{ع}} در آثار [[کلامی]] [[عالمان شیعه]] به اختصار آمده است، و آنچه اینجا بیان شد، تقریر و [[تبیین]] روشن و جامع آن بود. [[شیخ الطائفه]] در تقریر این [[استدلال]] گفته است: “پیش از این [[اثبات]] کردیم که [[امام]] باید به همه [[احکام شریعت]]، [[علم کامل]] داشته باشد و به [[اجماع]]، [[ثابت]] شده است که [[ابوبکر]] و [[عباس]] [که [[امامت]] [[بلافصل]] آنان مورد ادعای جمعی از [[مسلمانان]] است] واجد این صفت نبودند، بلکه بسیاری از [[علوم دینی]] را نداشتند، امامت آن دو [[باطل]] است. بنابراین، [[امامت امیرالمؤمنین]]{{ع}} ثابت است، زیرا مسلمانان به امامت بلافصل کسی غیر از این سه نفر [[اعتقاد]] ندارند”<ref>تلخیص الشافی، ج۲، ص۸-۱۰.</ref>.<ref>[[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[براهین و نصوص امامت (کتاب)|براهین و نصوص امامت]]، ص ۶۷-۷۸.</ref>
+==توصیف علم امام در بیان ابن ابی الحدید ==
+[[ابن ابی الحدید]] می‌گوید: «درباره بزرگ‌مردی که هر فضیلتی به او باز می‌گردد و هر فرقه‌ای به او پایان می‌پذیرد و هر طایفه‌ای او را به سوی خود می‌کشد، چه بگویم؟ وی سالار و سرچشمه [[فضایل]] و یگانه مرد پیشتاز آن عرصه، و خاستگاه فضیلت‌هاست. هرکس پس از او در هر فضیلتی درخشیده، پرتوی از علی برگرفته است و از او [[پیروی]] کرده و در راه وی گام نهاده است.
+ارزشمندترین [[علوم]]، [[علم الهی]] است که این [[شرف]] و [[عظمت]] از گفتار علی برگرفته شده و از او منقول است و راه‌هایش همه از او سرچشمه یافته و به وی پایان پذیرفته است. علی{{ع}} اصل و اساس [[علم فقه]] است و هر فقیهی در [[اسلام]] ریزه‌خوار خوان [[علم]] و [[دانش علی]] و بهره‌مند از [[فقه]] اوست. علم [[تفسیر قرآن]] هرچه هست از علی گرفته شده و فرع وجود آن [[حضرت]] است، علم [[طریقت]] و [[حقیقت]] و احوال تصوّف از دیگر علومی است که ارباب این فنّ در همه [[سرزمین‌های اسلامی]] سررشته خود را به علی می‌رسانند و پایگاهشان اوست و بر همگان روشن است که علی{{ع}} ایجادگر علم نحو و مبانی [[عربی]] و بیانگر اصول و [[قواعد آن]] به [[ابو الأسود دوئلی]] بوده است»
+ابن ابی الحدید می‌افزاید: «در باب [[فصاحت]]، علی{{ع}} [[امام]] و پیشوای‌ فصیحان و [[سرور]] همه بلیغان است و درباره سخنان او گفته‌اند: ([[فروتر]] از سخن [[خالق]] و فراتر از سخن [[آفریدگان]] است) [[مردم]]، [[آیین]] [[سخنوری]] و [[نگارش]] را از او فراگرفته و آموخته‌اند، به [[خدا]] [[سوگند]]! هیچ‌کس جز او [[آداب]] فصاحت را برای [[قریش]] [[سنّت]] قرار نداد، کتابی که اکنون بر آن شرح می‌نگاریم، بهترین دلیل بر این است که هیچ کس توان [[برابری]] در فصاحت و همسانی در [[بلاغت]] علی را ندارد.
+علی{{ع}} در [[زهد]] و [[بی‌رغبتی]] به این [[جهان]]، سرور همه [[پارسایان]] و نمودار همه [[ابدال]] و برجستگان است، همه، ره به سوی او دارند و در پیشگاهش زانوی [[ادب]] به [[زمین]] می‌زنند، وی هرگز از خوراکی [[سیر]] نخورد و [[خوراک]] و لباسش از همه [[مردم]] خشن‌تر بود.
+علی{{ع}} در [[عبادت]]، [[عابدترین]] مردم بود و بیش از همه [[نماز]] می‌گزارد و [[روزه]] می‌گرفت. مردم نماز گزاردن و [[خواندن نافله]] و [[ادعیه]] و [[اذکار]] و [[اوراد]] را از او آموخته‌اند. چه [[گمان]] می‌بری در مورد مردی که آن‌چنان در [[اقامه نماز]] کوشا بود که [[فرمان]] داد در «[[لیلة الهریر]]»<ref>دشوارترین شبی که در جنگ صفین بر دو سپاه گذشت؛ مروج الذهب، ج۲، ص۳۸۹.</ref> که تیرهای [[دشمن]] از [[چپ و راست]] از کنار گوشش می‌گذشت و پیش پایش فرو می‌افتاد، برای او قطعه چرمی میان دو صف [[لشکر]] گستردند، و بر آن نماز گزارد و از آن همه تیر بیمی به خود راه نداد و تا نمازش را به پایان نرساند از جای خویش برنخاست...
+با دقت در [[دعاها]] و مناجات‌های آن بزرگوار و [[آگاهی]] بر [[تعظیم]] و اجلال [[خدای سبحان]]، در آنها در می‌یابیم تا چه پایه‌ای در برابر [[عزت]] و [[هیبت]] [[الهی]]، [[خاضع]] و [[فروتن]] و [[تسلیم]] [[فرمان خدا]] بوده است و چه اخلاصی وجودش را فرا گرفته بوده و این سخنان از چه دلی برخاسته و بر چه زبانی جاری گشته است. [[علی بن الحسین]] که خود، در انجام عبادت سرآمد بود می‌گوید: عبادت‌ من در کنار عبادت جدّم (علی) چون عبادت وی در کنار عبادت [[رسول خدا]]{{صل}} است.
+[[قرائت قرآن]] و [[اشتغال]] علی به [[قرآن]]، مورد توجه همگان بوده و همه به اتفاق قائل‌اند در دوران رسول خدا{{صل}} تنها علی [[حافظ قرآن]] بود و نخستین کسی است که به [[گردآوری قرآن]] [[همت]] گمارد... و با مراجعه به کتب [[قرائت‌ها]] به خوبی درمی‌یابید که [[پیشوایان]] آن [[علم]] همه، [[علوم]] خود را به علی{{ع}} ارجاع می‌دهند.
+چه گویم درباره مردی که [[اهل ذمّه]] با آنکه [[نبوّت]] [[پیامبر]] را [[انکار]] می‌کنند، علی را [[دوست]] دارند و [[فلاسفه]] با آن‌که با [[دینداران]] سر [[ستیز]] دارند، برای علی [[ارج]] و [[عظمت]] قائل‌اند و [[پادشاهان روم]] و فرنگ، چهره علی را در [[کلیساها]] و پرستشگاه‌های خود با حمایل [[شمشیر]]، به تصویر کشیده‌اند؟
+درباره مردی که هرکس [[دوست]] می‌دارد درباره‌اش فراوان سخن گوید و با انتساب به او بر حسن و [[زیبایی]] خویش بیفزاید چه بگویم؟ در مورد مردی که در [[هدایت]] بر همگان پیشی گرفت... و در [[توحید]] و [[یگانه‌پرستی]] جز [[رسول اکرم]]{{صل}}<ref>مقدمه ابن ابی الحدید از شرح نهج البلاغه، ج۱، ص۱۶ - ۳۰ تحقیق محمد ابو الفضل ابراهیم.</ref> که در هر خیری، گوی [[سبقت]] از همه در ربوده است کسی بر او سبقت نگرفته است<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)|‌پیشوایان هدایت ج۲]] ص ۵۰.</ref>.
 == جستارهای وابسته ==