علم امام علی در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۹: خط ۹:
امیرالمؤمنین{{ع}} از علم جامع و کامل به معارف و [[احکام الهی]] برخوردار بود. این مطلبی است که در [[احادیث]] بی‌شماری که از طریق [[شیعه]] و [[اهل سنت]] [[روایت]] شده به دست می‌آید، و از [[فضایل]] بی‌بدیل او در میان عموم [[صحابه پیامبر]] به شمار می‌رود:
امیرالمؤمنین{{ع}} از علم جامع و کامل به معارف و [[احکام الهی]] برخوردار بود. این مطلبی است که در [[احادیث]] بی‌شماری که از طریق [[شیعه]] و [[اهل سنت]] [[روایت]] شده به دست می‌آید، و از [[فضایل]] بی‌بدیل او در میان عموم [[صحابه پیامبر]] به شمار می‌رود:
# [[پیامبر اکرم]]{{صل}} درباره او فرموده است: “حکمت ده جزء دارد، نه جزء آن به [[علی]] اختصاص یافته و علی{{ع}} در یک جزء دیگر با دیگران [[شریک]] و بلکه [[برتر]] است”<ref>{{متن حدیث|قُسِّمَتِ الْحِكْمَةُ عَشَرَةَ أَجْزَاءٍ فَأُعْطِيَ عَلِيٌّ تِسْعَةَ أَجْزَاءٍ وَ أُعْطِيَ النَّاسُ جُزْءاً وَاحِداً}}. تاریخ دمشق، ج۴۲، ص۳۸۴، حدیث ۸۹۸۸ و ۸۹۸۹؛ مناقب ابن‌مغازلی، ص۲۸۷، حدیث ۳۲۸؛ البدایة و النهایة، ج۷، ص۳۶؛ مناقب خوارزمی، ص۸۲، حدیث ۶۸؛ کنزالعمال، ج۱۱، ص۶۱۵، حدیث ۳۲۹۸۲؛ عبدالله ابن عباس: {{متن حدیث|عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: وَ اللَّهِ لَقَدْ أُعْطِيَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ تِسْعَةَ أَعْشَارِ الْعِلْمِ وَ ايْمُ اللَّهِ لَقَدْ شَارَكَكُمْ فِي الْعُشْرِ الْعَاشِرِ}}. مطالب السئول، ص۳۰؛ ذخائر العقبی، ص۴۳؛ اسدالغابة، ج۴، ص۹۶، حدیث ۳۷۸۹.</ref>.
# [[پیامبر اکرم]]{{صل}} درباره او فرموده است: “حکمت ده جزء دارد، نه جزء آن به [[علی]] اختصاص یافته و علی{{ع}} در یک جزء دیگر با دیگران [[شریک]] و بلکه [[برتر]] است”<ref>{{متن حدیث|قُسِّمَتِ الْحِكْمَةُ عَشَرَةَ أَجْزَاءٍ فَأُعْطِيَ عَلِيٌّ تِسْعَةَ أَجْزَاءٍ وَ أُعْطِيَ النَّاسُ جُزْءاً وَاحِداً}}. تاریخ دمشق، ج۴۲، ص۳۸۴، حدیث ۸۹۸۸ و ۸۹۸۹؛ مناقب ابن‌مغازلی، ص۲۸۷، حدیث ۳۲۸؛ البدایة و النهایة، ج۷، ص۳۶؛ مناقب خوارزمی، ص۸۲، حدیث ۶۸؛ کنزالعمال، ج۱۱، ص۶۱۵، حدیث ۳۲۹۸۲؛ عبدالله ابن عباس: {{متن حدیث|عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: وَ اللَّهِ لَقَدْ أُعْطِيَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ تِسْعَةَ أَعْشَارِ الْعِلْمِ وَ ايْمُ اللَّهِ لَقَدْ شَارَكَكُمْ فِي الْعُشْرِ الْعَاشِرِ}}. مطالب السئول، ص۳۰؛ ذخائر العقبی، ص۴۳؛ اسدالغابة، ج۴، ص۹۶، حدیث ۳۷۸۹.</ref>.
# [[پیامبر اکرم]]{{صل}} خود را [[شهر علم]] و [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} را دروازه آن دانسته است<ref>{{متن حدیث|أَنَا مَدِينَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِيٌّ بَابُهَا فَمَنْ أَرَادَ الْمَدِينَةَ فَلْيَأْتِ الْبَابَ‌}}. المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۳۷-۱۳۸، حدیث ۴۶۳۸ و ۸۹۷۸ و ۸۹۷۹؛ فرائد السمطین، ج۱، ص۹۸، حدیث ۶۷؛ عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۳۳؛ تحف العقول، ص۴۳۰؛ امالی شیخ طوسی، ص۵۷۸، حدیث ۱۱۹۴.</ref>؛ همان‌گونه که هر کس بخواهد وارد شهری شود باید از دروازه آن وارد شود، ورود به [[شهر]] [[علم پیامبر]]{{صل}} از طریق [[علی]]{{ع}} ممکن است؛ یعنی علم پیامبر{{صل}} در [[اختیار]] وی بوده است. [[حدیث]] “مدینه العلم” را جمع کثیری از [[محدثان]] و [[دانشمندان اسلامی]] از طرق مختلف از حدود ده نفر از [[اصحاب پیامبر]]{{صل}} و چهارده نفر از [[تابعین]] [[روایت]] کرده‌اند<ref>نفحات الازهار، ج۱۰، ص۱۹-۳۱، علامه حامدحسین هندی بیش از ۱۴۰ محدث اهل سنت را از قرن سوم تا قرن سیزدهم هجری نام برده است که این حدیث را در کتاب‌های خود آورده‌اند. نفحات الازهار فی خلاصة عبقات الانوار، ج۱۰، ص۳۰-۳۹؛ نیز ر.ک: الغدیر، ج۶، ص۸۷-۱۱۱.</ref>، جمعی از محدثان و [[عالمان اهل سنّت]] بر صحت آن [[گواهی]] داده، و عده دیگری آن را “حسن” دانسته و گروهی دیگر، آن را ارسال مسلّم گرفته‌اند<ref>نفحات الازهار فی خلاصة عبقات الانوار، ج۱۰، ص۴۱-۴۶؛ الغدیر، ج۱، ص۱۱۱-۱۱۳.</ref>، [[جمال‌الدین زرندی]] گفته است: “حدیث [[مدینه]] العلم”، مورد اعتراف عموم [[صحابه پیامبر]]{{صل}} بوده و از [[فضایل علی]]{{ع}} به شمار آمده است. این مطلب که علی{{ع}} تنها فردی از صحابه پیامبر{{صل}} بود که [[رسول خدا]] همه [[معارف]] و [[علوم]] خود را به او سپرد در [[احادیث]] دیگر و با تعبیر‌های دیگر نیز بیان شده است، مانند:
# [[پیامبر اکرم]]{{صل}} خود را [[شهر علم]] و [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} را دروازه آن دانسته است<ref>{{متن حدیث|أَنَا مَدِينَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِيٌّ بَابُهَا فَمَنْ أَرَادَ الْمَدِينَةَ فَلْيَأْتِ الْبَابَ‌}}. المستدرک علی الصحیحین، ج۳، ص۱۳۷-۱۳۸، حدیث ۴۶۳۸ و ۸۹۷۸ و ۸۹۷۹؛ فرائد السمطین، ج۱، ص۹۸، حدیث ۶۷؛ عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۳۳؛ تحف العقول، ص۴۳۰؛ امالی شیخ طوسی، ص۵۷۸، حدیث ۱۱۹۴.</ref>؛ همان‌گونه که هر کس بخواهد وارد شهری شود باید از دروازه آن وارد شود، ورود به [[شهر]] [[علم پیامبر]]{{صل}} از طریق [[علی]]{{ع}} ممکن است؛ یعنی علم پیامبر{{صل}} در [[اختیار]] وی بوده است. [[حدیث مدینة العلم]] را جمع کثیری از [[محدثان]] و [[دانشمندان اسلامی]] از طرق مختلف از حدود ده نفر از [[اصحاب پیامبر]]{{صل}} و چهارده نفر از [[تابعین]] [[روایت]] کرده‌اند<ref>نفحات الازهار، ج۱۰، ص۱۹-۳۱، علامه حامدحسین هندی بیش از ۱۴۰ محدث اهل سنت را از قرن سوم تا قرن سیزدهم هجری نام برده است که این حدیث را در کتاب‌های خود آورده‌اند. نفحات الازهار فی خلاصة عبقات الانوار، ج۱۰، ص۳۰-۳۹؛ نیز ر.ک: الغدیر، ج۶، ص۸۷-۱۱۱.</ref>، جمعی از محدثان و [[عالمان اهل سنّت]] بر صحت آن [[گواهی]] داده، و عده دیگری آن را “حسن” دانسته و گروهی دیگر، آن را ارسال مسلّم گرفته‌اند<ref>نفحات الازهار فی خلاصة عبقات الانوار، ج۱۰، ص۴۱-۴۶؛ الغدیر، ج۱، ص۱۱۱-۱۱۳.</ref>، [[جمال‌الدین زرندی]] گفته است: [[حدیث مدینة العلم]]، مورد اعتراف عموم [[صحابه پیامبر]]{{صل}} بوده و از [[فضایل علی]]{{ع}} به شمار آمده است. این مطلب که علی{{ع}} تنها فردی از صحابه پیامبر{{صل}} بود که [[رسول خدا]] همه [[معارف]] و [[علوم]] خود را به او سپرد در [[احادیث]] دیگر و با تعبیر‌های دیگر نیز بیان شده است، مانند:
#{{متن حدیث|عَلِيٌّ بَابُ عِلْمِي وَ مُبِينٌ لِأُمَّتِي مَا أُرْسِلْتُ بِهِ مِنْ بَعْدِي}}؛ [[علی]]{{ع}} باب [[علم]] من و پس از من بیانگر چیزهایی برای امتم است که من برای آنها فرستاده شدم”.
#{{متن حدیث|عَلِيٌّ بَابُ عِلْمِي وَ مُبِينٌ لِأُمَّتِي مَا أُرْسِلْتُ بِهِ مِنْ بَعْدِي}}؛ [[علی]]{{ع}} باب [[علم]] من و پس از من بیانگر چیزهایی برای امتم است که من برای آنها فرستاده شدم”.
#{{متن حدیث|عَلِيٌّ خَازِنُ عِلْمِي}}؛ علی{{ع}} [[خازن علم]] من است”.
#{{متن حدیث|عَلِيٌّ خَازِنُ عِلْمِي}}؛ علی{{ع}} [[خازن علم]] من است”.
۲۲۴٬۹۱۱

ویرایش