رقیب (اسم الهی): تفاوت میان نسخه‌ها

برخی، آیه «ومَا اللّهُ بِغـفِلٍ عَمّا تَعمَلون» (بقره / ۲، ۱۴۰) را سخنی جامع هر وعیدی شمرده و در توضیح آن گفته‌اند: کسی که می‌داند خدا به [[نهان]] و آشکار او [[آگاه]] است و چیزی بر او پنهان نیست و خوب و بد اعمال را [[جزا]] می‌دهد، لحظه‌ای بر او نمی‌گذرد، مگر آنکه از [[وعید]] وی ترسان است، چنان‌که اگر بر او از سوی [[پادشاهی]] مراقبی همیشگی گمارده شود که هرگز چشم از او برنمی‌دارد، پیوسته در [[هراس]] است، با اینکه تنها [[رفتار]] ظاهری وی پیش دید این مراقب است.<ref>التفسیر الکبیر، ج ۴، ص۱۰۰.</ref> بر این اساس، بهره [[انسان]] از اسم رقیب، اطلاع وی از [[آگاهی]] [[حق]] بر [[اعمال]] ظاهری و [[باطنی]] اوست و تداوم این اطلاع، [[مراقبه]] [[عبد]] نسبت به [[پروردگار]] است که کلید [[گشایش]] هر خیری است،<ref>شرح اسماء الله الحسنی، ص۲۶۷.</ref> پس چون [[بنده]] [[مؤمن]] دانست که [[حق]] ـ جلّ جلاله ـ [[حفیظ]] و رقیب اوست، باید [[لباس]] [[مراقبت]] درپوشد و گوش به سخنان، اعمال و احوال خود بازدارد و ساحت سینه خود را از [[آلودگی]] [[غفلت]] [[پاک]] کند و [[آیه]] «اَلَم یَعلَم بِاَنَّ اللّهَ یَری» (علق / ۹۶، ۱۴) را بر دوام [[ورد]] خود سازد و «اِنَّ عَلَیکُم لَحـفِظین» (انفطار / ۸۲، ۱۰) در پیش دیده خود دارد و آیه «و ما کُنّا عَنِ الخَلقِ غـفِلین» (مؤمنون / ۲۳، ۱۷) را [[نقش نگین]] [[یقین]] خود سازد،<ref>روح الارواح، ص۳۷۵.</ref> بنابراین آیه «اِنَّ اللّهَ کانَ عَلَیکُم رَقیبا» ([[نساء]] / ۴، ۱) تنبیهی است مربنده را و پندی [[بلیغ]] رونده را، یعنی که چون می‌دانی که من گوشوانم بر [[دل‌ها]] و دیده‌بانم بر کردارها و گفته‌ها، مراقبت به کاردار و حق ما به جای آر.<ref>کشف الاسرار، ج ۲، ص۴۱۹.</ref> برخی ذیل آیه اخیر گفته‌اند: صاحب جمالی باید، تا رقیب بر وی گمارند. حق ـ جلّ جلاله ـ نگفت من رقیب [[آسمان]] و زمینم؛ نگفت من رقیب [[عرش]] و کرسی‌ام؛ [[آدمیان]] را گفت من رقیب شمایم؛ زیرا به [[جمال]] [[آدمی]] هیچ مخلوق نیست.<ref>کشف الاسرار، ج ۸، ص۵۰۱.</ref>

.<ref>[[سید رضا اسحاق‌نیا تربتی|اسحاق‌نیا تربتی، سید رضا]]، [[رقیب (مقاله)|مقاله «رقیب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۴، ص ۵۲- ۵۳</ref>