پرش به محتوا

تفسیر اجتهادی: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۰۶۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۶ مارس ۲۰۲۴
 
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{امامت}}
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[تفسیر اجتهادی در علوم قرآنی]] - [[تفسیر اجتهادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
| موضوع مرتبط = تفسیر
| عنوان مدخل  = تفسیر اجتهادی
| مداخل مرتبط = [[تفسیر اجتهادی در علوم قرآنی]] - [[تفسیر اجتهادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[تفسیر اجتهادی در معارف و سیره علوی]]
| پرسش مرتبط  =
}}


==مقدمه==
== مقدمه ==
تفسیر اجتهادی: "تلاش برای [[کشف]] مراد [[واقعی]] [[قرآن]] با استفاده از [[معارف عقلی]] و ادبی، و بدون پیش‌فرض"
تفسیر اجتهادی: "تلاش برای [[کشف]] مراد [[واقعی]] [[قرآن]] با استفاده از [[معارف عقلی]] و ادبی، و بدون پیش‌فرض"


تفسیر اجتهادی ([[عقلی]] و درایی) [[تفسیری]] است که با رعایت دو نکته مهم صورت می‌گیرد:
تفسیر اجتهادی ([[عقلی]] و درایی) [[تفسیری]] است که با رعایت دو نکته مهم صورت می‌گیرد:
#بعضی از [[آیات قرآن]]، مُبَین [[آیات]] دیگر است؛
# بعضی از [[آیات قرآن]]، مُبَین [[آیات]] دیگر است؛
#توجه به [[احادیث]] در [[تفسیر قرآن]].
# توجه به [[احادیث]] در [[تفسیر قرآن]].
در این نوع [[تفسیر]]، مطالب [[کلامی]]، [[فلسفی]] و [[علمی]] برای توضیح بیشتر قرآن به کار می‌روند؛ یعنی قرآن به عنوان اصل، و دیگر معارف عقلی و علمی به عنوان فرع قرار داده می‌شوند.
در این نوع [[تفسیر]]، مطالب [[کلامی]]، [[فلسفی]] و [[علمی]] برای توضیح بیشتر قرآن به کار می‌روند؛ یعنی قرآن به عنوان اصل، و دیگر معارف عقلی و علمی به عنوان فرع قرار داده می‌شوند.


برای [[اثبات]] جواز این‌گونه تفسیر، به آیات ذیل استناد شده است:
برای [[اثبات]] جواز این‌گونه تفسیر، به آیات ذیل استناد شده است:
#{{متن قرآن|أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا}}<ref>«آیا در قرآن نیک نمی‌اندیشند یا بر دل‌ها، کلون زده‌اند؟» سوره محمد، آیه ۲۴.</ref>؛
#{{متن قرآن|أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا}}<ref>«آیا در قرآن نیک نمی‌اندیشند یا بر دل‌ها، کلون زده‌اند؟» سوره محمد، آیه ۲۴.</ref>؛
# {{متن قرآن| كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِّيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُوْلُوا الأَلْبَابِ}}<ref>«(این) کتابی خجسته است که ما به سوی تو فرو فرستاده‌ایم تا در آیات آن نیک بیندیشند و تا خردمندان از آن پند گیرند» سوره ص، آیه ۲۹.</ref>  
# {{متن قرآن| كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِّيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُوْلُوا الأَلْبَابِ}}<ref>«(این) کتابی خجسته است که ما به سوی تو فرو فرستاده‌ایم تا در آیات آن نیک بیندیشند و تا خردمندان از آن پند گیرند» سوره ص، آیه ۲۹.</ref>  


خط ۱۹: خط ۲۳:


برخی منابع، تفسیر به رأی را به دو قسمِ جایز و [[ممنوع]] تقسیم کرده و تفسیر اجتهادی را همان تفسیر به رأی جایز دانسته‌اند<ref>صالح، صبحی، مباحث فی علوم القرآن، صفحه ۲۹۱؛ عمید زنجانی، عباسعلی، مبانی وروش‌های تفسیر قرآن، صفحه (۲۲۱-۲۳۸)؛ جلالیان، حبیب الله، تاریخ تفسیرقرآن کریم، صفحه ۱۴۵؛ رومی، فهد بن عبدالرحمان، اصول التفسیر ومناهجه، صفحه (۷۸-۸۴)؛ کمالی دزفولی، علی، شناخت قرآن، صفحه ۲۰۵</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۷۵۲.</ref>
برخی منابع، تفسیر به رأی را به دو قسمِ جایز و [[ممنوع]] تقسیم کرده و تفسیر اجتهادی را همان تفسیر به رأی جایز دانسته‌اند<ref>صالح، صبحی، مباحث فی علوم القرآن، صفحه ۲۹۱؛ عمید زنجانی، عباسعلی، مبانی وروش‌های تفسیر قرآن، صفحه (۲۲۱-۲۳۸)؛ جلالیان، حبیب الله، تاریخ تفسیرقرآن کریم، صفحه ۱۴۵؛ رومی، فهد بن عبدالرحمان، اصول التفسیر ومناهجه، صفحه (۷۸-۸۴)؛ کمالی دزفولی، علی، شناخت قرآن، صفحه ۲۰۵</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۷۵۲.</ref>
==تفسیر اجتهادی==
روش تفسیر اجتهادی مبتنی بر استفاده از [[تدبّر]] توأم با مراجعه به [[احادیث صحیح]] [[تفسیری]] و [[آیات]] مشابه و همگون [[قرآن]] و رعایت معیارهای لغوی و اصول ادبی و سبک‌شناسی قرآن و بهترین روش بررسی مفاهیم [[حقوق عمومی]] در لابه لای [[آیات قرآن]] است<ref>مبانی و روش‌های تفسیر، ص۳۰۷.</ref><ref>فقه سیاسی، ج۷، ص۵۲.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۵۳۷.</ref>


{{تفسیر}}
{{تفسیر}}
خط ۲۵: خط ۳۲:
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده: 9030760879.jpg|22px]] [[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه علوم قرآنی''']]
# [[پرونده: 9030760879.jpg|22px]] [[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه علوم قرآنی''']]
# [[پرونده: 1100699.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


خط ۳۰: خط ۳۸:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:تفسیر اجتهادی]]
[[رده:تفسیر]]
۱۲۹٬۶۲۱

ویرایش