بنیزهره: تفاوت میان نسخهها
جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۲
جز (جایگزینی متن - '{{قبایل عرب}}↵↵رده:قبایل عرب' به '{{قبایل عرب}} رده:قبیلههای عرب') |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۲) |
||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
[[آمنه]] [[مادر پیامبر]]{{صل}}، دختر [[وهب بن عبدمناف بن زهره]]<ref>نسب قریش، ص۲۶۱.</ref> از بنیزهره بود و از این رو، آنها خود را داییهای [[پیامبر]] میدانستند و به این [[خویشاوندی]] [[افتخار]] میکردند.<ref>المعارف، ص۱۲۹.</ref> [[نجابت]] [[زنان]] بنیزهره را از دلیلهای [[ازدواج]] [[عبدالله]] با آمنه دانستهاند.<ref>انساب الاشراف، ج۱۰، ص۷.</ref> پیامبر{{صل}} از بنیزهره در کنار بنیقصی به عنوان دو بطن [[خالص]] [[قریش]] یاد کرده است.<ref>تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۳۷.</ref> | [[آمنه]] [[مادر پیامبر]]{{صل}}، دختر [[وهب بن عبدمناف بن زهره]]<ref>نسب قریش، ص۲۶۱.</ref> از بنیزهره بود و از این رو، آنها خود را داییهای [[پیامبر]] میدانستند و به این [[خویشاوندی]] [[افتخار]] میکردند.<ref>المعارف، ص۱۲۹.</ref> [[نجابت]] [[زنان]] بنیزهره را از دلیلهای [[ازدواج]] [[عبدالله]] با آمنه دانستهاند.<ref>انساب الاشراف، ج۱۰، ص۷.</ref> پیامبر{{صل}} از بنیزهره در کنار بنیقصی به عنوان دو بطن [[خالص]] [[قریش]] یاد کرده است.<ref>تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۳۷.</ref> | ||
منابع از [[حکم]] [[اخراج]] بنیزهره از [[مکه]] به دست سران قریش گزارش دادهاند که پس از درگیری [[وهب بن عبدمناف بن زهره]] با [[امیة بن عبد شمس]] روی داد. چشمچرانی و مزاحمت [[امیه]] برای [[کنیزان]] یا [[همسران]] زیباروی وهب، موجب درگیری آن دو و جراحت امیه شد. اما اجرای حکم با وساطت برخی از بزرگان قریش منتفی شد و آن [[روز]] "[[یوم]] عِزّ الرَکب" نام گرفت؛ یعنی روزی که کاروان بنیزهره [[عزیز]] شد<ref>انساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۷۱-۲۷۲؛ المنمق، ص۴۸.</ref> | منابع از [[حکم]] [[اخراج]] بنیزهره از [[مکه]] به دست سران قریش گزارش دادهاند که پس از درگیری [[وهب بن عبدمناف بن زهره]] با [[امیة بن عبد شمس]] روی داد. چشمچرانی و مزاحمت [[امیه]] برای [[کنیزان]] یا [[همسران]] زیباروی وهب، موجب درگیری آن دو و جراحت امیه شد. اما اجرای حکم با وساطت برخی از بزرگان قریش منتفی شد و آن [[روز]] "[[یوم]] عِزّ الرَکب" نام گرفت؛ یعنی روزی که کاروان بنیزهره [[عزیز]] شد<ref>انساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۷۱-۲۷۲؛ المنمق، ص۴۸.</ref><ref>[[منیره شریعتجو|شریعتجو، منیره]]، [[بنیزهره (مقاله)|مقاله «بنیزهره»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۵۴-۳۵۵.</ref> | ||
==بنیزهره در [[عصر جاهلی]]== | ==بنیزهره در [[عصر جاهلی]]== | ||
بنیزهره همانند بسیاری از [[مردم]] [[حجاز]] [[بتپرست]] بودند.<ref>الاصنام، ص۱۲۲-۱۲۹.</ref> هنگامی که قصی، [[برادر]] زهره، [[ریاست]] مکه را به دست گرفت و تیرههای قریش را در آن [[شهر]] ساکن کرد، [[فرزندان]] زهره هم در مجاورت [[خانه خدا]] ساکن شدند و از این رو، قریش از بِطاح به شمار رفتند.<ref>الطبقات، ج۱، ص۵۸؛ المنمق، ص۳۱-۳۲؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۵۸.</ref> | بنیزهره همانند بسیاری از [[مردم]] [[حجاز]] [[بتپرست]] بودند.<ref>الاصنام، ص۱۲۲-۱۲۹.</ref> هنگامی که قصی، [[برادر]] زهره، [[ریاست]] مکه را به دست گرفت و تیرههای قریش را در آن [[شهر]] ساکن کرد، [[فرزندان]] زهره هم در مجاورت [[خانه خدا]] ساکن شدند و از این رو، قریش از بِطاح به شمار رفتند.<ref>الطبقات، ج۱، ص۵۸؛ المنمق، ص۳۱-۳۲؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۵۸.</ref> | ||
بنیزهره در دستهبندیهای [[سیاسی]] عصر جاهلی با [[بنیعبدمناف]] همراه بودند. از این رو، در [[اختلاف]] فرزندان عبدمناف و عبدالدار بر [[مناصب]] مکه که به انعقاد پیمانهای [[حلف]] المطیبین و حلف الاحلاف (لَعقةُ الدَم) انجامید، آنان کنار [[فرزندان]] [[عبدمناف]] قرار گرفتند.<ref>المغازی، ج۱، ص۶۹؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۱۳۰-۱۳۲؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۶۲.</ref> دو طرف ستیزجو بر آن شدند که دو به دو با یکدیگر [[مبارزه]] کنند. بر این اساس، [[بنیزهره]] و بنیجُمَح، از تیرههای [[قریش]]، رودرروی هم قرار گرفتند. اما سرانجام [[جنگی]] رخ نداد و آنان با تقسیم [[مناصب]] میان عبدمناف و عبدالدار [[صلح]] کردند.<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۱۳۲.</ref> آنان همچنین در برخی از نبردهای فِجار که [[پیش از بعثت]] [[پیامبر]] در [[ماههای حرام]] میان [[قبایل عرب مکه]] و پیرامون آن رخ داد، <ref>التنبیه و الاشراف، ص۱۷۹.</ref> به [[فرماندهی]] [[مخرمة بن نوفل]] شرکت داشتند.<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۱۱۲-۱۱۳؛ انساب الاشراف، ج۱۱، ص۸۸.</ref> بنیزهره همراه [[بنیهاشم]]، [[بنیمطلب]]، [[بنیاسد]] و [[بنیتیم]] در [[حلف الفضول]] که با [[هدف]] [[یاری]] [[ستمدیدگان]] بیپناه منعقد شد، حضور داشتند. پیامبر{{صل}} که ۲۰ سال از سنش میگذشت، نیز در این [[پیمان]] حضور داشت.<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۱۳۳؛ المحبر، ص۱۶۷؛ المنتظم، ج۲، ص۳۱۱.</ref> پس از ویرانی بخشی از [[خانه کعبه]] ۵ سال پیش از بعثت<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۱۰۸.</ref> و [[تصمیم]] قریش به بازسازی آن، ویران ساختن و بازسازی هر یک از چهار دیوار میان تیرههای گوناگون قریش تقسیم شد. در این میان، تعمیر دیواری که در خانه کعبه در آن قرار داشت، به بنیزهره و فرزندان عبدمناف واگذار شد<ref> السیرة النبویه، ج۱، ص۱۹۵-۱۹۷؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۱۰۸.</ref> | بنیزهره در دستهبندیهای [[سیاسی]] عصر جاهلی با [[بنیعبدمناف]] همراه بودند. از این رو، در [[اختلاف]] فرزندان عبدمناف و عبدالدار بر [[مناصب]] مکه که به انعقاد پیمانهای [[حلف]] المطیبین و حلف الاحلاف (لَعقةُ الدَم) انجامید، آنان کنار [[فرزندان]] [[عبدمناف]] قرار گرفتند.<ref>المغازی، ج۱، ص۶۹؛ السیرة النبویه، ج۱، ص۱۳۰-۱۳۲؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۶۲.</ref> دو طرف ستیزجو بر آن شدند که دو به دو با یکدیگر [[مبارزه]] کنند. بر این اساس، [[بنیزهره]] و بنیجُمَح، از تیرههای [[قریش]]، رودرروی هم قرار گرفتند. اما سرانجام [[جنگی]] رخ نداد و آنان با تقسیم [[مناصب]] میان عبدمناف و عبدالدار [[صلح]] کردند.<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۱۳۲.</ref> آنان همچنین در برخی از نبردهای فِجار که [[پیش از بعثت]] [[پیامبر]] در [[ماههای حرام]] میان [[قبایل عرب مکه]] و پیرامون آن رخ داد، <ref>التنبیه و الاشراف، ص۱۷۹.</ref> به [[فرماندهی]] [[مخرمة بن نوفل]] شرکت داشتند.<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۱۱۲-۱۱۳؛ انساب الاشراف، ج۱۱، ص۸۸.</ref> بنیزهره همراه [[بنیهاشم]]، [[بنیمطلب]]، [[بنیاسد]] و [[بنیتیم]] در [[حلف الفضول]] که با [[هدف]] [[یاری]] [[ستمدیدگان]] بیپناه منعقد شد، حضور داشتند. پیامبر{{صل}} که ۲۰ سال از سنش میگذشت، نیز در این [[پیمان]] حضور داشت.<ref>السیرة النبویه، ج۱، ص۱۳۳؛ المحبر، ص۱۶۷؛ المنتظم، ج۲، ص۳۱۱.</ref> پس از ویرانی بخشی از [[خانه کعبه]] ۵ سال پیش از بعثت<ref>انساب الاشراف، ج۱، ص۱۰۸.</ref> و [[تصمیم]] قریش به بازسازی آن، ویران ساختن و بازسازی هر یک از چهار دیوار میان تیرههای گوناگون قریش تقسیم شد. در این میان، تعمیر دیواری که در خانه کعبه در آن قرار داشت، به بنیزهره و فرزندان عبدمناف واگذار شد<ref> السیرة النبویه، ج۱، ص۱۹۵-۱۹۷؛ انساب الاشراف، ج۱، ص۱۰۸.</ref><ref>[[منیره شریعتجو|شریعتجو، منیره]]، [[بنیزهره (مقاله)|مقاله «بنیزهره»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۵۵-۳۵۶.</ref> | ||
==بنیزهره در دوران [[نبوی]]== | ==بنیزهره در دوران [[نبوی]]== | ||
| خط ۵۱: | خط ۵۱: | ||
[[بنیزهره]] در جریانات [[سیاسی]] و مذهبی عصر امویان حضور داشتند. [[عمر بن سعد بن ابیوقاص]] کسی بود که در [[کربلا]] در نقش [[فرمانده سپاه]]، [[امام حسین]]{{ع}} را به شهادت رساند و سرانجام وی و فرزندش حفص به دست مختار کشته شدند.<ref>انساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۵؛ جمهرة انساب العرب، ص۱۲۹-۱۳۰؛ نسب قریش، ص۲۶۵.</ref> برخی از آنها همچون [[زید بن عبدالرحمن]]، [[ابان بن عبدالله]]، [[عیاض بن حسن]]، [[حسن بن عوف]]<ref>تاریخ خلیفه، ص۱۵۰-۱۵۱.</ref> و [[مُسَّوَر بن مَخرَمه]]<ref>نسب قریش، ص۲۶۳.</ref> که همراه با [[مردم مدینه]] بر ضد [[حکومت یزید]] [[قیام]] کرده بودند، در رخداد [[حرّه]] کشته شدند. | [[بنیزهره]] در جریانات [[سیاسی]] و مذهبی عصر امویان حضور داشتند. [[عمر بن سعد بن ابیوقاص]] کسی بود که در [[کربلا]] در نقش [[فرمانده سپاه]]، [[امام حسین]]{{ع}} را به شهادت رساند و سرانجام وی و فرزندش حفص به دست مختار کشته شدند.<ref>انساب الاشراف، ج۱۰، ص۲۵؛ جمهرة انساب العرب، ص۱۲۹-۱۳۰؛ نسب قریش، ص۲۶۵.</ref> برخی از آنها همچون [[زید بن عبدالرحمن]]، [[ابان بن عبدالله]]، [[عیاض بن حسن]]، [[حسن بن عوف]]<ref>تاریخ خلیفه، ص۱۵۰-۱۵۱.</ref> و [[مُسَّوَر بن مَخرَمه]]<ref>نسب قریش، ص۲۶۳.</ref> که همراه با [[مردم مدینه]] بر ضد [[حکومت یزید]] [[قیام]] کرده بودند، در رخداد [[حرّه]] کشته شدند. | ||
گزارشهایی از نقش بنیزهره در دوران [[عباسیان]] در دست است؛ چنانکه از [[محمد بن عبدالعزیز زهری]] به عنوان [[قاضی]] [[مدینه]] در [[حکومت]] [[منصور]] یاد کردهاند. هنگامی که [[محمد بن عبدالله]] ([[نفس زکیه]]) در مدینه بر ضد منصور قیام کرد، برخی از بنیزهره همراه قاضی مدینه در [[دستگیری]] قیام کنندگان [[مشارکت]] داشتند.<ref> الکامل، ج۵، ص۵۵۳-۵۵۷.</ref> | گزارشهایی از نقش بنیزهره در دوران [[عباسیان]] در دست است؛ چنانکه از [[محمد بن عبدالعزیز زهری]] به عنوان [[قاضی]] [[مدینه]] در [[حکومت]] [[منصور]] یاد کردهاند. هنگامی که [[محمد بن عبدالله]] ([[نفس زکیه]]) در مدینه بر ضد منصور قیام کرد، برخی از بنیزهره همراه قاضی مدینه در [[دستگیری]] قیام کنندگان [[مشارکت]] داشتند.<ref> الکامل، ج۵، ص۵۵۳-۵۵۷.</ref><ref>[[منیره شریعتجو|شریعتجو، منیره]]، [[بنیزهره (مقاله)|مقاله «بنیزهره»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۵۸-۳۶۰.</ref> | ||
==مشاهیر و [[صاحب منصبان]]== | ==مشاهیر و [[صاحب منصبان]]== | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۷: | ||
از دانشوران و [[محدثان]] بنیزهره که مناصبی را در حرمین شریفین بر عهده داشتند، میتوان به این کسان اشاره کرد: | از دانشوران و [[محدثان]] بنیزهره که مناصبی را در حرمین شریفین بر عهده داشتند، میتوان به این کسان اشاره کرد: | ||
#[[طلحة بن عبدالله بن عوف]] پس از پسرعمویش [[جابر]] از سوی [[ابنزبیر]] [[حکمران]] [[مدینه]] شد؛ | # [[طلحة بن عبدالله بن عوف]] پس از پسرعمویش [[جابر]] از سوی [[ابنزبیر]] [[حکمران]] [[مدینه]] شد؛ | ||
#[[عبدالله بن عبدالرحمن]] [[رئیس]] شرطههای مدینه؛ | # [[عبدالله بن عبدالرحمن]] [[رئیس]] شرطههای مدینه؛ | ||
#[[سعد بن ابراهیم بن عبدالرحمن]] که مادرش دختر [[سعد بن ابیوقاص]] بود و [[ریاست]] شرطههای مدینه را بر عهده داشت و چند بار نیز بر [[منصب قضاوت]] نشست؛ | # [[سعد بن ابراهیم بن عبدالرحمن]] که مادرش دختر [[سعد بن ابیوقاص]] بود و [[ریاست]] شرطههای مدینه را بر عهده داشت و چند بار نیز بر [[منصب قضاوت]] نشست؛ | ||
#[[احمد بن ابیبکر بن حارث]] از [[فقیهان]] و [[دوستان]] [[مالک بن انس]] که منصب قضاوت را در مدینه بر عهده داشت<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۳۱-۱۳۳.</ref>؛ | # [[احمد بن ابیبکر بن حارث]] از [[فقیهان]] و [[دوستان]] [[مالک بن انس]] که منصب قضاوت را در مدینه بر عهده داشت<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۳۱-۱۳۳.</ref>؛ | ||
#[[سَلَمة بن ابیسلمه]] [[قاضی]] مدینه<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۳۲.</ref>؛ | # [[سَلَمة بن ابیسلمه]] [[قاضی]] مدینه<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۳۲.</ref>؛ | ||
#[[هارون بن عبدالله بن محمد بن کثیر]] که از سوی [[مهدی]]، [[مأمون]] و [[معتصم عباسی]] در [[بغداد]] و [[مصر]] قاضی بود<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۳۴-۱۳۵.</ref>؛ | # [[هارون بن عبدالله بن محمد بن کثیر]] که از سوی [[مهدی]]، [[مأمون]] و [[معتصم عباسی]] در [[بغداد]] و [[مصر]] قاضی بود<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۳۴-۱۳۵.</ref>؛ | ||
#[[عبدالرحمن بن هارون]] که از سوی [[معتضد عباسی]] قاضی [[مکه]] بود؛ | # [[عبدالرحمن بن هارون]] که از سوی [[معتضد عباسی]] قاضی [[مکه]] بود؛ | ||
#[[یحیی بن عبدالرحمن]] که از جانب [[مقتدر]] منصب قضاوت مکه را بر عهده داشت<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۳۵.</ref>؛ | # [[یحیی بن عبدالرحمن]] که از جانب [[مقتدر]] منصب قضاوت مکه را بر عهده داشت<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۳۵.</ref>؛ | ||
#[[عبدالله بن ارقم]] [[کارگزار]] [[بیتالمال]] در دوره [[عثمان]]<ref>انساب الاشراف، ج۶، ص۱۷۲.</ref>؛ | # [[عبدالله بن ارقم]] [[کارگزار]] [[بیتالمال]] در دوره [[عثمان]]<ref>انساب الاشراف، ج۶، ص۱۷۲.</ref>؛ | ||
#[[جابر بن اسود بن عوف]] و [[طلحة بن عبدالله بن عوف]] [[والیان]] مدینه از سوی ابنزبیر<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۳۱.</ref>؛ | # [[جابر بن اسود بن عوف]] و [[طلحة بن عبدالله بن عوف]] [[والیان]] مدینه از سوی ابنزبیر<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۳۱.</ref>؛ | ||
#[[مصعب بن عبدالرحمن بن عوف]] رئیس [[شرطه]] مدینه در دوران [[معاویه]] از سوی [[مروان بن حکم]]؛ [[مسور بن مخرمه]] که تا پایان [[حکومت معاویه]]، [[جانشین]] [[مصعب]] شد<ref>نسب قریش، ص۲۶۸-۲۶۹.</ref>؛ | # [[مصعب بن عبدالرحمن بن عوف]] رئیس [[شرطه]] مدینه در دوران [[معاویه]] از سوی [[مروان بن حکم]]؛ [[مسور بن مخرمه]] که تا پایان [[حکومت معاویه]]، [[جانشین]] [[مصعب]] شد<ref>نسب قریش، ص۲۶۸-۲۶۹.</ref>؛ | ||
#[[محمد بن عبدالعزیز بن عمر]]، قاضی [[منصور]] در مدینه<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۳۴.</ref>؛ | # [[محمد بن عبدالعزیز بن عمر]]، قاضی [[منصور]] در مدینه<ref>جمهرة انساب العرب، ص۱۳۴.</ref>؛ | ||
#[[اسماعیل بن سعد بن ابراهیم بن عبدالرحمن]]<ref>نسب قریش، ص۲۷۰.</ref> | # [[اسماعیل بن سعد بن ابراهیم بن عبدالرحمن]]<ref>نسب قریش، ص۲۷۰.</ref> | ||
#[[اسحق بن عبدالرحمن]] از [[نزدیکان]] [[مهدی عباسی]] و [[جانشینان]] او؛ [[یوسف بن یعقوب بن غریر]]، کارگزار بیتالمال هارون<ref>نسب قریش، ص۲۷۱؛ جمهرة انساب العرب، ص۱۳۳.</ref> | # [[اسحق بن عبدالرحمن]] از [[نزدیکان]] [[مهدی عباسی]] و [[جانشینان]] او؛ [[یوسف بن یعقوب بن غریر]]، کارگزار بیتالمال هارون<ref>نسب قریش، ص۲۷۱؛ جمهرة انساب العرب، ص۱۳۳.</ref><ref>[[منیره شریعتجو|شریعتجو، منیره]]، [[بنیزهره (مقاله)|مقاله «بنیزهره»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۶۰.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||