پرش به محتوا

تفسیر فتح القدیر (کتاب): تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جز (جایگزینی متن - '\=\=\sدربارهٔ\sپدیدآورنده\s\=\=↵\{\{پدیدآورنده\sکتاب↵\|\sپدیدآورنده\sکتاب\s\=\s(.*)\}\}\n\n\=\=' به '== دربارهٔ پدیدآورنده == {{پدیدآورنده ساده | پدیدآورنده کتاب = $1}} ==')
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات کتاب
{{جعبه اطلاعات کتاب
| عنوان           = تفسیر فتح القدیر
| عنوان = تفسیر فتح القدیر
| عنوان اصلی     =  
| عنوان اصلی =  
| تصویر           = 45001999J1.jpg
| تصویر = 45001999J1.jpg
| اندازه تصویر   = 200px
| اندازه تصویر = 200px
| از مجموعه   =  
| از مجموعه =  
| زبان           = عربی
| زبان = عربی
|زبان اصلی    =
|زبان اصلی    =
| نویسنده         = [[محمد بن علی بن محمد شوکانی]]
| نویسنده = [[محمد بن علی بن محمد شوکانی]]
| نویسندگان         =  
| نویسندگان =  
| تحقیق یا تدوین   =
| تحقیق یا تدوین =
| زیر نظر           =  
| زیر نظر =  
| به کوشش           =
| به کوشش =
| مترجم             =
| مترجم =
| مترجمان           =
| مترجمان =
| ویراستار         =
| ویراستار =
| ویراستاران       =
| ویراستاران =
| موضوع           =   
| موضوع =   
| مذهب           =  
| مذهب =  
| ناشر           = [[انتشارات دار ابن کثير]]
| ناشر = [[انتشارات دار ابن کثير]]
| به همت           =
| به همت =
| وابسته به         =  
| وابسته به =  
| محل نشر   = دمشق، سوریه
| محل نشر = دمشق، سوریه
| سال نشر       =  ۱۴۱۴ ق، ۱۳۷۳ ش
| سال نشر =  ۱۴۱۴ ق، ۱۳۷۳ ش
| تعداد جلد         = ۶
| تعداد جلد = ۶
| صفحه            =  
| تعداد صفحات =  
| قطع             =  وزیری
| قطع =  وزیری
| نوع جلد       =   
| نوع جلد =   
| شابک          
| شابک = 
| رده‌بندی کنگره     = ‭ ‏BP‎‏ ‎‏97‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏ش‎‏9‎‏ف‎‏2
| رده‌بندی کنگره = ‭ ‏BP‎‏ ‎‏97‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏ش‎‏9‎‏ف‎‏2
| رده‌بندی دیویی     =
| رده‌بندی دیویی =
| شماره ملی         =
| شماره ملی =
}}
}}
'''تفسیر فتح القدیر''' کتابی است به زبان عربی که مشتمل بر [[تأویل]] و [[تفسیر]] [[قرآن کریم]] می‌‏باشد. این کتاب اثر [[محمد بن علی بن محمد شوکانی]] است و [[انتشارات دار ابن کثير]] انتشار آن را به عهده داشته‌ است.<ref name=p1>[http://lib.eshia.ir/41780/1/3 کتابخانه مدرسه فقاهت]</ref>
'''تفسیر فتح القدیر''' کتابی است به زبان عربی که مشتمل بر [[تأویل]] و [[تفسیر]] [[قرآن کریم]] می‌‏باشد. این کتاب اثر [[محمد بن علی بن محمد شوکانی]] است و [[انتشارات دار ابن کثير]] انتشار آن را به عهده داشته‌ است.<ref name=p1>[http://lib.eshia.ir/41780/1/3 کتابخانه مدرسه فقاهت]</ref>
خط ۵۱: خط ۵۱:
بزرگ‌ترین امتیاز این [[تفسیر]] از جهت جمع و ترتیب و تبویب و شمولیت انواع [[علوم]] قرآنیِ آن و جمع میان [[درایت]] و [[روایت]] است. او با این که خود [[زیدی]] [[مذهب]] است، ولی در مواردی آراء [[زیدیّه]] و نیز [[معتزله]] را مورد نقد قرار داده و خواننده را به‌گونه‌ای به سوی آراء علمای [[سلف]] سوق می‌دهد، اما راه [[افراط]] و [[تفریط]] را تجویز نمی‌کند.
بزرگ‌ترین امتیاز این [[تفسیر]] از جهت جمع و ترتیب و تبویب و شمولیت انواع [[علوم]] قرآنیِ آن و جمع میان [[درایت]] و [[روایت]] است. او با این که خود [[زیدی]] [[مذهب]] است، ولی در مواردی آراء [[زیدیّه]] و نیز [[معتزله]] را مورد نقد قرار داده و خواننده را به‌گونه‌ای به سوی آراء علمای [[سلف]] سوق می‌دهد، اما راه [[افراط]] و [[تفریط]] را تجویز نمی‌کند.


او [[روایات]] مربوط به [[فضائل اهل بیت]] اطهار را در ذیل [[آیات]] مربوط به آنان، مانند [[آیه]] {{متن قرآن|وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَى وَأَقِمْنَ الصَّلَاةَ وَآتِينَ الزَّكَاةَ وَأَطِعْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«و در خانه‌هایتان آرام گیرید و چون خویش‌آرایی دوره جاهلیت نخستین خویش‌آرایی  مکنید و نماز بپا دارید و زکات بپردازید و از خداوند و فرستاده او فرمانبرداری کنید؛ جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت  هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گرداند» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref> و آیه {{متن قرآن|حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلَامِ ذَلِكُمْ فِسْقٌ الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«مردار و خون و گوشت خوک و آنچه جز به نام خداوند ذبح شده باشد و مرده با خفگی و مرده با ضربه و مرده با افتادن از بلندی و مرده از شاخ زدن حیوان دیگر و آنچه درندگان نیم‌خور کرده باشند- جز آن را که (تا زنده است) ذبح کرده‌اید- و آنچه بر روی سنگ‌های مقدّس (برای بت‌ها) قربانی شود و آنچه با تیرهای بخت‌آزمایی قسمت کنید (خوردن گوشت همه اینها) بر شما حرام و آنها (همه) گناه است؛ امروز کافران از دین شما نومید شدند پس، از ایشان مهراسید و از من بهراسید! امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم پس، هر که در قحطی و گرسنگی ناگزیر (از خوردن گوشت حرام) شود بی‌آنکه گراینده به گناه باشد بی‌گمان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره مائده، آیه ۳.</ref>، {{متن قرآن|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>«سرور  شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آورده‌اند، همان کسان که نماز برپا می‌دارند و در حال رکوع  زکات می‌دهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref> ذکر می‌کند تا جایی که [[ذهبی]] در «[[التفسیر و المفسرون (کتاب)|التفسیر و المفسرون]]» به‌گونه‌ای او را [[سرزنش]] می‌کند که چرا تصریح به [[جعل]] و وضع این‌گونه روایات ننموده است؟! شوکانی بر خلاف [[فخر رازی]] و امثال او، [[اعتقادی]] به تناسب میان آیات و [[سوره‌ها]] ندارد و توجیهات دیگران را در این باره امری تکلّف‌آمیز می‌پندارد و کسانی چون بقاعی را که به این وادی افتاده‌اند مورد سرزنش قرار می‌دهد. به هر حال تفسیر «فتح القدیر» شوکانی از جمله [[تفاسیر]] مبسوط و جامع و معتبر و تقریباً [[اجتهادی]] به حساب می‌آید که می‌تواند مأخذ و مرجعی حائز اهمیت برای [[اهل]] تفسیر باشد<ref>فتح القدیر، محمد شوکانی (-۱۲۵۰ق.)، بیروت، دار ابن حزم، بی‌تا.</ref>.<ref>[[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[تفسیر طبری (مقاله)|مقاله «تفسیر طبری»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>
او [[روایات]] مربوط به [[فضائل اهل بیت]] اطهار را در ذیل [[آیات]] مربوط به آنان، مانند [[آیه]] {{متن قرآن|وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَى وَأَقِمْنَ الصَّلَاةَ وَآتِينَ الزَّكَاةَ وَأَطِعْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«و در خانه‌هایتان آرام گیرید و چون خویش‌آرایی دوره جاهلیت نخستین خویش‌آرایی  مکنید و نماز بپا دارید و زکات بپردازید و از خداوند و فرستاده او فرمانبرداری کنید؛ جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت  هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گرداند» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref> و آیه {{متن قرآن|حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلَامِ ذَلِكُمْ فِسْقٌ الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«مردار و خون و گوشت خوک و آنچه جز به نام خداوند ذبح شده باشد و مرده با خفگی و مرده با ضربه و مرده با افتادن از بلندی و مرده از شاخ زدن حیوان دیگر و آنچه درندگان نیم‌خور کرده باشند- جز آن را که (تا زنده است) ذبح کرده‌اید- و آنچه بر روی سنگ‌های مقدّس (برای بت‌ها) قربانی شود و آنچه با تیرهای بخت‌آزمایی قسمت کنید (خوردن گوشت همه اینها) بر شما حرام و آنها (همه) گناه است؛ امروز کافران از دین شما نومید شدند پس، از ایشان مهراسید و از من بهراسید! امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم پس، هر که در قحطی و گرسنگی ناگزیر (از خوردن گوشت حرام) شود بی‌آنکه گراینده به گناه باشد بی‌گمان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره مائده، آیه ۳.</ref>، {{متن قرآن|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>«سرور  شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آورده‌اند، همان کسان که نماز برپا می‌دارند و در حال رکوع  زکات می‌دهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref> ذکر می‌کند تا جایی که [[ذهبی]] در «[[التفسیر و المفسرون (کتاب)|التفسیر و المفسرون]]» به‌گونه‌ای او را [[سرزنش]] می‌کند که چرا تصریح به [[جعل]] و وضع این‌گونه روایات ننموده است؟! شوکانی بر خلاف [[فخر رازی]] و امثال او، [[اعتقادی]] به تناسب میان آیات و [[سوره‌ها]] ندارد و توجیهات دیگران را در این باره امری تکلّف‌آمیز می‌پندارد و کسانی چون بقاعی را که به این وادی افتاده‌اند مورد سرزنش قرار می‌دهد. به هر حال تفسیر «فتح القدیر» شوکانی از جمله [[تفاسیر]] مبسوط و جامع و معتبر و تقریباً [[اجتهادی]] به حساب می‌آید که می‌تواند مأخذ و مرجعی حائز اهمیت برای [[اهل]] تفسیر باشد<ref>فتح القدیر، محمد شوکانی (-۱۲۵۰ق.)، بیروت، دار ابن حزم، بی‌تا.</ref><ref>[[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[تفسیر طبری (مقاله)|مقاله «تفسیر طبری»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>


== فهرست کتاب ==
== فهرست کتاب ==
خط ۶۴: خط ۶۴:


== دریافت متن ==
== دریافت متن ==
*[https://noorlib.ir/book/view/17066?viewType=pdf دریافت متن PDF کتاب از کتابخانه دیجیتال نور]
* [https://noorlib.ir/book/view/17066?viewType=pdf دریافت متن PDF کتاب از کتابخانه دیجیتال نور]
*[http://lib.eshia.ir/41780/1/3 دریافت متن دیجیتال کتاب از کتابخانه مدرسه فقاهت]
* [http://lib.eshia.ir/41780/1/3 دریافت متن دیجیتال کتاب از کتابخانه مدرسه فقاهت]
*[https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=searchby&cf_id=29&value=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%A8%D9%86%20%D8%B9%D9%84%D9%8A%20%D8%A8%D9%86%20%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%B4%D9%88%D9%83%D8%A7%D9%86%D9%8A&lang=fa دریافت متن دیجیتال و PDF از کتاب بازار قائمیه]
* [https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=searchby&cf_id=29&value=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%A8%D9%86%20%D8%B9%D9%84%D9%8A%20%D8%A8%D9%86%20%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%B4%D9%88%D9%83%D8%A7%D9%86%D9%8A&lang=fa دریافت متن دیجیتال و PDF از کتاب بازار قائمیه]




۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش