فرزندان امام هادی

مقدمه

بنا به نقل شیخ مفید امام هادی(ع) پنج فرزند داشت. چهار پسر به نام‌های حسن، حسین، محمد، جعفر و دختری به نام عایشه^[۱].^[۲]

امام حسن عسکری(ع)

جعفر کذّاب

حسین

درباره حسین بن علی(ع) فرزند امام هادی(ع) مطلب زیادی به ما نرسیده است. شیخ عباس قمی می‌‏نویسد: «معروف است که در نزد قبر عسکریین(ع)، قبور جمله‌‏ای از سادات عظام است که از جمله آنهاست حسین پسر امام علی نقی(ع) و من بر حال حسین مطلع نشدم، لیکن آنچه به نظرم می‌‏رسد آن است که سید جلیل القدر و عظیم الشأن بوده؛ زیرا که من از بعضی روایات استفاده کردم که از مولای ما حضرت امام حسن عسکری(ع) و برادرش حسین بن علی تعبیر به سبطین می‌‏کردند و تشبیه می‏‌کردند این دو برادر را به دو جدّشان دو سبط پیغمبر اکرم(ص) امام حسن و امام حسین(ع) و در روایت ابوالطّیب است که صدای حضرت حجّت (صلوات الله علیه) شبیه بود به صدای حسین و در شجرةالاولیاء تألیف فقیه، محدّث و حکیم سید احمد اردکانی یزدی در ذکر اولاد حضرت امام علی نقی(ع) است که حسین، فرزند آن حضرت، از زهّاد و عباد بود و به امامت برادر خود اعتراف داشت و شاید متتبّع ماهر بیابد غیر از آنچه ذکر شد، چیزی که دلالت کند بر جلالتش». معروف است كه قبر حسين در كنار قبر پدر (امام هادی(ع)) و برادرش (امام حسن عسكری(ع)) در زير همان مرقد سامراست^[۳].^[۴]

سید محمد

سید محمد فرزند امام هادی(ع) در سال ۲۲۸ هجری در روستای «صرایا» در سه فرسخی مدینه که امام کاظم(ع) آن‌را بنیان نهاده بود، متولد شد^[۵]. نام مادر سید محمد، سوسن، سلیل، حدیثه و جدّه گفته شده است. ایشان بانویی ام ولد می‌باشد. برای سید محمد کنیه‌های متعددی ذکر شده است که عبارت‌اند از: ابوجعفر، ابوجاسم و ...، همچنین آن حضرت با لقب‌هایی چون سَبْعُ الدّجیل (شیر دجیل)، اسَد الدجیل، سَبع الجزیره، باب الحوائج، حامی الجار (پشتیبان همسایگان) و اخوالعباس شناخته می‌شود، این کنیه‌ها و القاب از کرامت‌های اخلاقی، شجاعت، سخاوت، گذشت و دیگر خصال پسندیده سید محمد حکایت دارد. البته معروف‌ترین کنیه‌اش «ابوجعفر» و لقب مشهورش «سَبْعُ الدجیل» می‌باشد^[۶]. علت اشتهارش به این لقب آن است که مزارش در منطقه دجیل قرار گرفته و روح مطهرش فریادرس بی‌پناهان می‌باشد.

امام‌ هادی (ع) در تعلیم و تربیت سید محمد نظارت دقیق، مداوم و جدّی داشت. مراقبت‌های تربیتی امام‌ هادی(ع) درباره فرزند ارشدش محمد به‌اندازه‌ای بود، که برخی شیعیان و اصحاب تصور می‌کردند سید محمّد، جانشین والدش در امر امامت خواهد بود؛ اما علی‌رغم انتظار عمومی، وی پیش از شهادت پدر درگذشت و امام دهم در همان مجلس تعزیت سید محمد، امام حسن عسکری (ع) را به عنوان جانشین پس از خود معرفی نمودند^[۷].^[۸]

عایشه

بنا به نقل شیخ مفید تنها دختر امام هادی(ع) عایشه نام دارد. طبرسی نام دختر امام را عالیه می‌داند^[۹] و عاملی او را حکیمه می‌خواند^[۱۰]. در هر صورت امام هادی(ع) تنها یک دختر داشت که شرح حالی از او در کتب انساب وجود ندارد^[۱۱].

منابع

پانویس

↑ الارشاد، ج۲، ص۳۱۱-۳۱۲؛ المناقب، ابن‌شهرآشوب، ج۴، ص۴۰۲.
↑ محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۳۳۳.
↑ منتهي الآمال، همان، ص۱۰۱۰؛ اختران تابناك، همان، ص۱۸۰.
↑ احمدی، علی، همسر و فرزندان امام هادی، نشریه فرهنگ کوثر.
↑ ابن شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ج۴، ص۳۸۲.
↑ غریفی، سید محمود، سبع ‌الدجیل مناخ القاصد الی سامراء، ص۴-۵.
↑ شیخ طوسی، محمد بن حسن، الغیبه، ص۲۰۳.
↑ احمدی، علی، همسر و فرزندان امام هادی، نشریه فرهنگ کوثر.
↑ اعلام الوری باعلام الهدی، ج۲، ص۱۲۸ و نیز ر.ک: تاریخ محمدی، ص۱۴۵؛ مناقب آل ابی‌طالب، ج۴، ص۴۰۱؛ راحة الأرواح، ص۲۵۴؛ منتهی الآمال، ج۳، ص۱۸۹۰.
↑ التتمه فی تواریخ الأئمه(ع)، ص۱۳۹.
↑ محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۳۳۳.

[1] الارشاد، ج۲، ص۳۱۱-۳۱۲؛ المناقب، ابن‌شهرآشوب، ج۴، ص۴۰۲.

[2] محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۳۳۳.

[3] منتهي الآمال، همان، ص۱۰۱۰؛ اختران تابناك، همان، ص۱۸۰.

[4] احمدی، علی، همسر و فرزندان امام هادی، نشریه فرهنگ کوثر.

[5] ابن شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ج۴، ص۳۸۲.

[6] غریفی، سید محمود، سبع ‌الدجیل مناخ القاصد الی سامراء، ص۴-۵.

[7] شیخ طوسی، محمد بن حسن، الغیبه، ص۲۰۳.

[8] احمدی، علی، همسر و فرزندان امام هادی، نشریه فرهنگ کوثر.

[9] اعلام الوری باعلام الهدی، ج۲، ص۱۲۸ و نیز ر.ک: تاریخ محمدی، ص۱۴۵؛ مناقب آل ابی‌طالب، ج۴، ص۴۰۱؛ راحة الأرواح، ص۲۵۴؛ منتهی الآمال، ج۳، ص۱۸۹۰.

[10] التتمه فی تواریخ الأئمه(ع)، ص۱۳۹.

[11] محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۳۳۳.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]