همسر امام هادی
مقدمه
در اینباره که امام هادی(ع) با زنی آزاد ازدواج کرده باشد گزارشی به دست نیامده است؛ ولی ایشان کنیزی داشت که به شَرف مادری امام عسکری(ع) درآمد[۱] و مکنّا به امالحسن[۲] بود و نامهای «حدیث»[۳]، «حربیه»[۴]، «سَوْسَن»[۵] یا «سوسن مغربیه»، «شَکَل نوبیّه»، «سَقوس»[۶]، «سلیل»[۷]، «سمانه مولده»[۸] یا «اسما»[۹] را برای ایشان نقل کردهاند. وی زنی بامعرفت، صالحه و پاکیزه بود[۱۰] که امام هادی(ع) او را از پلیدیها، ناپاکیها و آفتها به دور دانستند و به ایشان مژده دادند که خدای بزرگ به زودی حجت خود را به وی عطا کند و زمین را از عدل او بهرهمند سازد[۱۱]. یکی از لقبهای معروف او جده بوده است. این زن چون جده امام زمان(ع) بود و مقام و عظمت و شخصیتی داشت که بعد از امام عسکری(ع) پناهگاه و ملجا شیعه بود، به نام «جده» معروف شد و امام عسکری نیز برخی شیعیان را در پاسخگیری درباره وظایف دینی به ایشان ارجاع داده بود[۱۲].
همانگونه که درباره تعدد نام مادر امام هادی(ع) بیان شد، تفاوت این نامها نیز میتواند به دلیل تفاوت صفتها و خصلتها یا به سبب تعدد کنیزان یا هر دو باشد. شیخ مفید برای امام هادی(ع) پنج فرزند شامل چهار پسر به نامهای حسن، محمد، حسین و جعفر و یک دختر به نام عایشه نقل کرده[۱۳] که این میتواند حاکی از کنیز یا کنیزان دیگری برای آن حضرت باشد[۱۴].
منابع
پانویس
- ↑ محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۳۱۳.
- ↑ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا(ع)، ج۱، ص۴۱.
- ↑ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۵۰۳؛ شیخ مفید، الارشاد، ج۲، ص۳۱۳؛ فضل بن حسن طبرسی، إعلام الوری باعلام الهدی، ج۲، ص۱۳۱؛ ابنشهرآشوب، مناقب آل ابیطالب(ع)، ج۴، ص۴۵۵؛ شهید اول، الدروس الشرعیة فی فقه الامامیه، ج۲، ص۱۵.
- ↑ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۹۱۰.
- ↑ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۵۰۳؛ شیخ مفید، الارشاد، ج۲، ص۳۱۳؛ سبط ابنجوزی، تذکرة الخواص، ص۳۶۲؛ ابنطلحه شافعی، مطالب السئول فی مناقب آل الرسول(ص)، ص۳۰۹.
- ↑ محمد بن جریر طبری امامی، دلائل الامامه، ص۴۲۴.
- ↑ حسین بن عبدالوهاب، عیون المعجزات، ص۱۳۴.
- ↑ ابن ابیالثلج، تاریخ اهلالبیت، ص۱۲۴؛ شیخ صدوق، عیون اخبارالرضا(ع)، ج۱، ص۴۰-۴۱، ح۱؛ همو، کمال الدین و تمام النعمه، ج۱، ص۳۰۶-۳۰۷، ح۱.
- ↑ ابن ابیالثلج، تاریخ اهلالبیت، ص۱۲۴، با تعبیر «یقال» که نشانه تردید وی در این نام است.
- ↑ حسین بن عبدالوهاب، عیون المعجزات، ص۱۳۴.
- ↑ علی بن حسین مسعودی، اثبات الوصیه، ص۲۴۴.
- ↑ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمه، ج۲، ص۵۰۱، ح۲۷ («... فَقُلْتُ: فَإِلَى مَنْ تَفْزَعُ الشِّيعَةُ؟ فَقَالَتْ: إِلَى الْجَدَّةِ أُمِّ أَبِي مُحَمَّدٍ(ع)...»).
- ↑ محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۳۱۱-۳۱۲.
- ↑ مقدسی، یدالله، سیره همسرداری امامان معصوم، ص ۲۰۹ ـ ۲۱۰.