ولاء: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

ولاء (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۴۲

۵٬۱۹۰ بایت حذف‌شده ، ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳

بدون خلاصۀ ویرایش

دیداریویکی‌متن

Bahmani

مدیران

۱۳۰٬۲۶۲

ویرایش

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ولایت | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[ولاء در فقه سیاسی]]| پرسش مرتبط  = }}
-{{ولایت}}
+'''ولاء''' به معنای اتصال و نزدیکی در اصطلاح خاص به در مورد [[اهل بیت]]{{ع}} به کار می‌رود و بدان معناست که با ایشان باید رابطه تنگاتنگ باید وجود داشته باشد. ولاء اقسامی دارد مانند ولاء [[امامت]]، ولاء [[محبت]] و ولاء منفی.
-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
-: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
-: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[ولاء در قرآن]] | [[ولاء در حدیث]] | [[ولاء در فقه اسلامی]] | [[ولاء در فقه سیاسی]]</div>
-<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
-: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[ولاء (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
-<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
-==مقدمه==
-ولاء، قرار گرفتن بدون فاصلۀ چیزی در کنار چیزی دیگر است<ref>مفردات، ص۵۳۳؛ مجمع البحرین، ج۱، ص۴۵۵.</ref>. ولاء، به [[فتح]] و به کسر، از ماده "ولی" اشتقاق یافته و از پر استعمال‌ترین واژه‌های [[قرآن کریم]] است که یکصد و بیست و چهار مورد، به صورت اسم و یکصد و [[دوازده]] مورد، در قالب فعل بکار رفته است. ولاء در [[قرآن]]، به طور عام و فراگیر چگونگی سلطۀ [[تکوینی]] از [[ناحیه]] [[خداوند]] بر [[مردم]] بوده و بر دو گونه منفی و مثبت آمده است. [[قرآن]] [[مسلمانان]] را از این که [[دوستی]] و [[سرپرستی]] [[کافران]] را بپذیرند، سخت برحذر داشته است<ref>{{متن قرآن|لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}} «خداوند شما را از نیکی ورزیدن و دادگری با آنان که با شما در کار دین جنگ نکرده‌اند و شما را از خانه‌هایتان بیرون نرانده‌اند باز نمی‌دارد؛ بی‌گمان خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره ممتحنه، آیه ۸؛ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَجْعَلُوا لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا مُبِينًا}} «ای مؤمنان! کافران را به جای مؤمنان دوست نگیرید، آیا برآنید تا برای خداوند بر خویش حجّتی روشن قرار دهید؟» سوره نساء، آیه ۱۴۴.</ref> و در بخش ولاء اثباتی بر [[استقلال]] مسلمانان تأکید ورزیده؛ به گونه‌ای که هر [[فرد]] بایستی خود را عضو یک پیکر ([[جامعه اسلامی]]) بداند<ref>{{متن قرآن|وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}} «و سستی نورزید و اندوهگین مباشید که اگر مؤمن باشید شما برترید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۹؛ {{متن قرآن|وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}} «و مردان و زنان مؤمن، دوستان یکدیگرند که به کار شایسته فرمان می‌دهند و از کار ناشایست باز می‌دارند و نماز را برپا می‌دارند و زکات می‌پردازند و از خداوند و پیامبرش فرمان می‌برند، اینانند که خداوند به زودی بر آنان بخشایش می‌آورد، به راستی خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره توبه، آیه ۷۱.</ref>. ولاء در مفهوم خاص، ویژۀ [[اهل البیت]]{{عم}} می‌باشد<ref>{{متن قرآن|أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِيُّ وَهُوَ يُحْيِي الْمَوْتَى وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}} «آیا به جای او سرورانی (را به پرستش) گرفتند؟ اما خداوند است که سرور (راستین) است و او مردگان را زنده می‌گرداند و او بر هر کاری تواناست» سوره شوری، آیه ۹؛ {{متن قرآن|ذَلِكَ الَّذِي يُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ}} «این همان است که خداوند (آن را) به بندگانی از خویش که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند مژده می‌دهد بگو: برای این (رسالت) از شما مزدی نمی‌خواهم جز دوستداری خویشاوندان (خود) را و هر کس کاری نیک انجام دهد برای او در آن پاداشی نیک بیفزاییم که خداوند آمرزنده‌ای سپاس‌پذیر است» سوره شوری، آیه ۲۳؛ و نیز حدیث نبوی غدیر {{متن حدیث|مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَهَذَا عَلِيٌّ مَوْلَاهُ}}، ر.ک: الغدیر، ج۱، ص۱۴؛ رسالة فی اقسام المولی، مصنفات مفید، ج۸، ص۳۱.</ref>. [[ولایت]] بر دو قسم است.
-#[[ولایت تکوینی]]: به معنای [[تصرف در هستی]] و به وجود آوردن موجودات است. چنین [[ولایتی]] تنها از آن خداست<ref>{{متن قرآن|إِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِي عَلَيْكَ وَعَلَى وَالِدَتِكَ إِذْ أَيَّدْتُكَ بِرُوحِ الْقُدُسِ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَهْلًا وَإِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرَاةَ وَالْإِنْجِيلَ وَإِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ بِإِذْنِي فَتَنْفُخُ فِيهَا فَتَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِي وَتُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ بِإِذْنِي وَإِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتَى بِإِذْنِي وَإِذْ كَفَفْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَنْكَ إِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ}} «یاد کن که خداوند فرمود: ای عیسی پسر مریم! نعمت مرا بر خود و بر مادرت به یاد آور هنگامی که تو را با روح القدس پشتیبانی کردم که در گهواره و در میانسالی با مردم سخن می‌گفتی و هنگامی که به تو کتاب و حکمت و تورات و انجیل آموختم و هنگامی که با اذن من از گل، همگون پرنده می‌ساختی و در آن می‌دمیدی و به اذن من پرنده می‌شد و نابینای مادرزاد و پیس را با اذن من شفا می‌دادی و هنگامی که با اذن من مرده را (از گور) برمی‌خیزاندی و هنگامی که بنی اسرائیل را از (آزار) تو باز داشتم آنگاه که برای آنان برهان‌ها (ی روشن) آوردی و کافران از ایشان گفتند: این (کارها) جز جادویی آشکار نیست» سوره مائده، آیه ۱۱۰؛ تفسیر نمونه، ج۲، ص۴۲۲.</ref>.
-#[[ولایت تشریعی]]: یعنی در [[اختیار]] گرفتن [[تشریع]] و [[امر و نهی]] کردن. وقتی که می‌گوییم [[خدا]] [[ربوبیت تشریعی]] دارد؛ یعنی اوست که [[فرمان]] می‌دهد.
-[[پیامبر]]{{صل}} و [[امام]]{{ع}} نیز به [[اذن الهی]] [[حق]] [[امر]] و [[نهی]] بر [[مردم]] دارند<ref>{{متن قرآن|وَرَسُولًا إِلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنِّي قَدْ جِئْتُكُمْ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ أَنِّي أَخْلُقُ لَكُمْ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنْفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِ اللَّهِ وَأُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَأُحْيِي الْمَوْتَى بِإِذْنِ اللَّهِ وَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}} «و به پیامبری به سوی بنی اسرائیل (می‌فرستد، تا بگوید) که من برای شما نشانه‌ای از پروردگارتان آورده‌ام؛ من برای شما از گل، (اندامواره‌ای) به گونه پرنده می‌سازم و در آن می‌دمم، به اذن خداوند پرنده‌ای خواهد شد و به اذن خداوند نابینای مادرزاد و پیس را شفا خواهم داد و به اذن خداوند مردگان را زنده خواهم کرد و شما را از آنچه می‌خورید یا در خانه می‌انبارید آگاه خواهم ساخت، این نشانه‌ای برای شماست اگر مؤمن باشید» سوره آل عمران، آیه ۴۹؛ تفسیر نمونه، ج۵، ص۱۲۵.</ref>. و همین‌طور، پس از پیامبر{{صل}} و امام [[معصوم]]{{ع}}، [[نمایندگان عام]] واجد شرایط ایشان ولایت تشریعی دارند؛ برای مثال [[ولی فقیه]] ولایت تشریعی دارد<ref>مقبوله عمر بن حنظله. ر.ک: اصول کافی، ج۱، ص۶۷؛ فروع کافی، ج۷، ص۴۱۲؛ تهذیب، ج۲، ص۹۱-۶۸؛ کتاب البیع، ج۲، ص۴۶۷.</ref><ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۱۸۲.</ref>.
+== معناشناسی ==
+ولاء، قرار گرفتن بدون فاصلۀ چیزی در کنار چیزی دیگر است<ref>مفردات، ص۵۳۳؛ مجمع البحرین، ج۱، ص۴۵۵.</ref>.<ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص۱۸۲.</ref> معنی کلمه “ولاء” “اتصال و نزدیکی” است. وقتی که دو چیز یا دو شخص به یکدیگر آن‌چنان نزدیک باشند که میان آنها فاصله‌ای وجود نداشته باشد، [[عرب]] این را “توالی” می‌نامد؛ کما اینکه در اصطلاح [[فارسی]] کلمه “توالی” در جایی به کار برده می‌شود که دو چیز بلافاصله پشت سر یکدیگر باشند. یعنی میان آنها فاصله نباشد. ولی وقتی می‌گویند [[مسلمین]] باید نسبت به یکدیگر [[ولایت]] داشته باشند یا ولاء یکدیگر را داشته باشند مقصود این نیست که بدن‌هاشان به یکدیگر نزدیک باشد، بلکه مقصود این است که روح‌های آنها به یکدیگر نزدیک باشد و [[روابط]] اجتماعی‌شان با یکدیگر روابط نزدیک باشد<ref>آشنایی با قرآن، ج۳، ص۱۸۶.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص۸۴۹.</ref>
-==ولاء در فرهنگ مطهر==
+== ولاء در قرآن ==
-معنی کلمه “ولاء” که “ولایت” و “تولّی” - که به غلط [[تولّی]] می‌گوئیم - و “ولی” و “مولا” و غیره همه از این کلمه مشتق شده است “اتصال و نزدیکی” است. وقتی که دو چیز یا دو شخص به یکدیگر آن‌چنان نزدیک باشند که در میان آنها فاصله‌ای وجود نداشته باشد، [[عرب]] این را “توالی” می‌نامد؛ کما اینکه ما در اصطلاح [[فارسی]] کلمه “توالی” را در جایی به کار می‌بریم که دو چیز بلافاصله پشت سر یکدیگر باشند. یعنی بینشان فاصله نباشد. ولی وقتی می‌گویند [[مسلمین]] باید نسبت به یکدیگر [[ولایت]] داشته باشند یا ولاء یکدیگر را داشته باشند مقصود این نیست که بدن‌هاشان به یکدیگر نزدیک باشد و بلکه مقصود این است که روح‌هاشان به یکدیگر نزدیک باشد و [[روابط]] اجتماعی‌شان با یکدیگر روابط نزدیک باشد<ref>آشنایی با قرآن، ج۳، ص۱۸۶.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۸۴۹.</ref>
+ولاء، به [[فتح]] و به کسر، از ماده "ولی" اشتقاق یافته و از پر استعمال‌ترین واژه‌های [[قرآن کریم]] است که یکصد و بیست و چهار مورد، به صورت اسم و یکصد و [[دوازده]] مورد، در قالب فعل به کار رفته است. ولاء در [[قرآن]]، به طور عام و فراگیر چگونگی سلطۀ [[تکوینی]] از [[ناحیه]] [[خداوند]] بر [[مردم]] بوده و بر دو گونه منفی و مثبت آمده است.
-===ولاء [[امامت]]===
+[[قرآن]] [[مسلمانان]] را از این که [[دوستی]] و [[سرپرستی]] [[کافران]] را بپذیرند، سخت برحذر داشته است<ref>{{متن قرآن|لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}} «خداوند شما را از نیکی ورزیدن و دادگری با آنان که با شما در کار دین جنگ نکرده‌اند و شما را از خانه‌هایتان بیرون نرانده‌اند باز نمی‌دارد؛ بی‌گمان خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره ممتحنه، آیه ۸؛ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَجْعَلُوا لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا مُبِينًا}} «ای مؤمنان! کافران را به جای مؤمنان دوست نگیرید، آیا برآنید تا برای خداوند بر خویش حجّتی روشن قرار دهید؟» سوره نساء، آیه ۱۴۴.</ref> و در بخش ولاء اثباتی بر [[استقلال]] مسلمانان تأکید ورزیده؛ به گونه‌ای که هر [[فرد]] بایستی خود را عضو یک پیکر ([[جامعه اسلامی]]) بداند<ref>{{متن قرآن|وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}} «و سستی نورزید و اندوهگین مباشید که اگر مؤمن باشید شما برترید» سوره آل عمران، آیه ۱۳۹؛ {{متن قرآن|وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}} «و مردان و زنان مؤمن، دوستان یکدیگرند که به کار شایسته فرمان می‌دهند و از کار ناشایست باز می‌دارند و نماز را برپا می‌دارند و زکات می‌پردازند و از خداوند و پیامبرش فرمان می‌برند، اینانند که خداوند به زودی بر آنان بخشایش می‌آورد، به راستی خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره توبه، آیه ۷۱.</ref>. ولاء در مفهوم خاص، ویژۀ [[اهل البیت]] {{عم}} است<ref>{{متن قرآن|أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِيُّ وَهُوَ يُحْيِي الْمَوْتَى وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}} «آیا به جای او سرورانی (را به پرستش) گرفتند؟ اما خداوند است که سرور (راستین) است و او مردگان را زنده می‌گرداند و او بر هر کاری تواناست» سوره شوری، آیه ۹؛ {{متن قرآن|ذَلِكَ الَّذِي يُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ}} «این همان است که خداوند (آن را) به بندگانی از خویش که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند مژده می‌دهد بگو: برای این (رسالت) از شما مزدی نمی‌خواهم جز دوستداری خویشاوندان (خود) را و هر کس کاری نیک انجام دهد برای او در آن پاداشی نیک بیفزاییم که خداوند آمرزنده‌ای سپاس‌پذیر است» سوره شوری، آیه ۲۳؛ و نیز حدیث نبوی غدیر {{متن حدیث|مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَهَذَا عَلِيٌّ مَوْلَاهُ}}، ر. ک: الغدیر، ج۱، ص۱۴؛ رسالة فی اقسام المولی، مصنفات مفید، ج۸، ص۳۱.</ref>.<ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص۱۸۲.</ref>
+== اقسام ولاء ==
+=== ولاء [[امامت]] ===
 ولاء امامت و [[پیشوایی]] و به عبارت دیگر [[مقام مرجعیت دینی]]، یعنی مقامی که دیگران باید از وی [[پیروی]] کنند، او را الگوی [[اعمال]] و [[رفتار]] خویش قرار دهند و [[دستورات]] [[دینی]] را بیاموزند، به عبارت دیگر [[زعامت دینی]]. چنین مقامی مستلزم [[عصمت]] است، و چنین کسی قول و عملش [[سند]] و [[حجت]] است برای دیگران<ref>مجموعه آثار، ج۳، ص۲۷۷.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۸۴۹.</ref>
-===ولاء [[محبت]]===
+=== ولاء [[محبت]] ===
-ولاء محبت یا ولاء [[قرابت]] به این معنی است که [[اهل‌البیت]]، ذوالقربای [[پیغمبر]] اکرم‌اند و [[مردم]] توصیه شده‌اند که نسبت به آنها به طور خاص، زائد بر آنچه ولاء اثباتی عام اقتضا می‌کند، محبت بورزند و آنها را [[دوست]] بدارند<ref>مجموعه آثار، ج۳، ص۲۷۱.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۸۴۹.</ref>
+ولاء محبت یا ولاء [[قرابت]] به این معنی است که [[اهل‌البیت]]، ذوالقربای [[پیغمبر]] اکرم‌اند و [[مردم]] توصیه شده‌اند که نسبت به آنها به طور خاص، زائد بر آنچه ولاء اثباتی عام اقتضا می‌کند، محبت بورزند و آنها را [[دوست]] بدارند<ref>مجموعه آثار، ج۳، ص۲۷۱.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص۸۴۹.</ref>
-===[[ولاء منفی]]===
+=== ولاء منفی ===
 ولاء منفی در [[اسلام]] عبارت است از اینکه یک [[مسلمان]] همواره در مواجهه با غیر مسلمان بداند با اعضای یک پیکر [[بیگانه]] مواجه است و معنی اینکه نباید ولاء غیر مسلمان را داشته باشد، این است که نباید روابط مسلمان با غیر مسلمان در حدّ روابط مسلمان با مسلمان باشد. به این معنی که مسلمان عملاً عضو پیکر غیر مسلمان قرار گیرد و یا به این شکل درآید که عضویتش در پیکر [[اسلامی]] به هیچ‌وجه در نظر گرفته نشود<ref>مجموعه آثار، ج۳، ص۲۵۹.</ref>.
-[[قرآن کریم]]، [[مسلمانان]] را از اینکه [[دوستی]] و [[سرپرستی]] غیر مسلمانان را بپذیرند، سخت برحذر داشته است، نه از باب اینکه دوست‌داشتن انسان‌های دیگر را بد بداند و طرفدار [[بغض]] مسلم نسبت به غیر مسلم در هر حال و [[مخالف]] [[نیکی]] با آنها باشد<ref>مجموعه آثار، ج۳، ص۲۵۸.</ref><ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۸۵۰.</ref>
-==منابع==
+[[قرآن کریم]]، [[مسلمانان]] را از اینکه [[دوستی]] و [[سرپرستی]] غیر مسلمانان را بپذیرند، سخت برحذر داشته است، نه از باب اینکه دوست‌داشتن انسان‌های دیگر را بد بداند و طرفدار [[بغض]] مسلم نسبت به غیر مسلم در هر حال و [[مخالف]] [[نیکی]] با آنها باشد<ref>مجموعه آثار، ج۳، ص۲۵۸.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص۸۵۰.</ref>
-# [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
-# [[پرونده:1100662.jpg|22px]] [[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|'''فرهنگ مطهر''']]
-==جستارهای وابسته==
+== جستارهای وابسته ==
-{{فهرست اثر}}
+{{مدخل وابسته}}
-{{ستون-شروع|3}}
 * [[ولایت]]
 * [[ولایت امر]]
@@ خط ۷۱: / خط ۶۱: @@
 * [[انتخاب ولی]]
 * [[انتصاب ولی]]
-{{پایان}}
+{{پایان مدخل وابسته}}
-{{پایان}}
-==پانویس==
+== منابع ==
+{{منابع}}
+# [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
+# [[پرونده:1100662.jpg|22px]] [[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|'''فرهنگ مطهر''']]
+{{پایان منابع}}
+== پانویس ==
 {{پانویس}}
+[[رده:اصطلاحات سیاسی]]
-[[رده:ولاء]]
-[[رده:مدخل]]